ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐÀO HUY QUYẾN
THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG STORYMAP TRONG DẠY HỌC
CÁC NỀN VĂN MINH THẾ GIỚI MÔN LỊCH SỬ Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHƯƠNG MỸ A, HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM LỊCH SỬ
HÀ NỘI – 2019
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐÀO HUY QUYẾN
THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG STORYMAP TRONG DẠY HỌC
CÁC NỀN VĂN MINH THẾ GIỚI MÔN LỊCH SỬ Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHƯƠNG MỸ A, HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM LỊCH SỬ
CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
BỘ MÔN LỊCH SỬ
Mã số: 8.14.01.11
Người hướng dẫn khoa học: TS. Đoàn Nguyệt Linh
HÀ NỘI – 2019
1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Thế kỉ XXI, thế kỷ của lĩnh vực công nghệ, thế giới đang chứng kiến
những thay đổi có tính chất đột phá trong mọi hoạt động phát triển kinh tế - xã
hội nhờ vào những thành tựu của ngành công nghệ thông tin (CNTT). Đặc biệt,
cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay đang có ảnh hưởng mạnh mẽ tới mọi
lĩnh vực trong đời sống nói chung và nền giáo dục nói riêng, việc sử dụng công
nghệ hình ảnh trong giảng dạy đã và đang trở thành vấn đề nóng đối với việc đổi
mới phương pháp dạy học.
Nhiều công cụ có khả năng ứng dụng vào trong dạy học như các công cụ
trình chiếu như: Powerpoint, prezi, email...; công cụ quản lý lớp học như; google
class room, modor, padlet... công cụ thiết kế dụng cụ học tập: Infographic... Bên
cạnh đó, nhiều môn học đã ứng dụng công cụ không gian địa lý vào các môn học
như GIS, Earth Map, Google Map,... vào dạy học các môn khoa học xã hội ở các
trường trung học phổ thông (THPT) và nó đã có nhiều tác dụng tích cực đến học
sinh. Nổi bật là trong dự án Project GO: di động trong giáo dục, thông qua web
hệ thống định vị toàn cầu trên điện thoại di động để chia sẻ những thông tin về
lịch sử, di sản và lịch sử tự nhiên, hay dự án Route Castle của Bồ Đào Nha để
giúp cho học sinh, sinh viên quan tâm và tìm hiểu thông tin về di sản lịch sử và
văn hóa của địa phương thông qua công cụ như điện thoại thông minh, Google
Earth. Hay ở Mỹ các giáo viên trường THPT đã ứng dụng công nghệ GIS vào
trong giảng dạy bài học lịch sử nước Mỹ “các bài học được thiết kế dành cho
trung học…Những bài học tiền lịch sử nước Mỹ: Chiến tranh Pháp - Ấn Độ; Hội
nghị lập hiến; cuộc nổi loạn Whiskey” (Jeffrey W. Snyder, & Thomas C.
Hammond, 2012).
2
Còn ở Việt Nam GIS mới chỉ được ứng dụng vào trong dạy học trong các
môn khoa học tự nhiên, đặc biệt về bộ môn địa lí, trắc địa,… ở các trường Đại
học, Cao đẳng và ở các trường Trung học phổ thông (THPT). Việc ứng dụng các
công cụ hiện đại như GIS điển hình ở đây là StoryMap của Eris tựa ArcGIS là vô
cùng cần thiết để đáp ứng nhu cầu thay đổi của chương trình dạy học bộ môn
Lịch sử mới (theo chương trình giáo dục phổ thông mới) ở Việt Nam.
Việc sử dụng StoryMap, trong dạy học bộ môn Lịch sử ở trường THPT
đóng vai trò, ý nghĩa trong việc hỗ trợ và thay đổi chương trình dạy học Lich sử.
Bên cạnh vai trò công cụ hữu hiệu hỗ trợ công việc giảng dạy và học tập của
giáo viên, học sinh, StoryMap có ý nghĩa làm thay đổi chương trình dạy học lịch
sử, phản ánh sự hiện đại hóa môi trường học tập và làm thay đổi thái độ, suy
nghĩ của học sinh về bộ môn học Lịch sử. Còn ở Việt Nam, vấn đề ứng dụng
StoryMap vào trong dạy học lịch sử vẫn còn mới và chưa có nghiên cứu cụ thể
về vấn đề này. Việc ứng dụng StoryMap trong dạy nói chung và dạy học bộ môn
Lịch sử vẫn còn là vấn đề mới mẻ ở Việt Nam.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: Thiết kế
và sử dụng StoryMap trong dạy học các nền văn minh thế giới môn lịch sử ở
trường trung học phổ thông Chương Mỹ A, Hà Nội cho luận văn thạc sĩ của
mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1. Nghiên cứu của các tác giả nước ngoài
Ở nhiều nước trên thế giới StoryMap đã được các giáo viên sử dụng phổ
biến ở tất cả các môn học và nó đã tạo nên những thay đổi diệu kỳ trong quá
trình giảng dạy. Trong việc ứng dụng StoryMap vào trong dạy học Lịch sử chỉ
phổ biến ở các nước có nền giáo dục phát triển và có nhiều nghiên cứu khoa học
về vấn đề này như nghiên cứu: Transforming the History Curriculum with
3
Geospatial Tools (Thomas Hamond, 2014), “Sothat’s What the Whiskey
Rebellion Was!” Teaching Early U.S. History With GIS (Jeffrey W. Snyder and
Thomas C. Hammond, 2015), Improving history learning through cultural
heritage, local history and technology (Graca Magro, Joaquim de Carvalho and
Maria Joré Marcelino, 2014) ...
Tác giả Hammond, T. (2014). Transforming the history curriculum with
geospatial tools. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education,
14(3), 266-287. Transforming the History Curriculum With Geospatial Tools -
Thomas Hammond Lehigh University đã nhấn mạnh về chương trình Lịch sử với
các công cụ không gian địa lý, các vấn đề đương đại trong công nghệ và giáo dục
giáo viên, chuyển đổi chương trình giảng dạy lịch sử với các công cụ không gian
địa lý. Khi công nghệ này được áp dụng dụng, nó sẽ biến đổi giáo trình dạy học
lịch sử theo ba cách: làm sâu sắc nội dung ngoại khóa, làm cho các khái niệm trở
nên nổi bật hơn, và kết nối ngày càng tăng với lịch sử địa phương.
Tác giả Milson, Gilbert và Earle (2007) đã trình bày một mô hình giảng
dạy một đơn vị địa lý thế giới về châu Phi bằng cách sử dụng Hội nghị thượng
đỉnh Pan African mô phỏng, được thông báo bằng cách sử dụng rộng rãi GIS dựa
trên web.
Tác giả Ayers, E. (1999). “Những tiến triển và tương lai của lịch sử kỹ
thuật số”. Lấy từ trang web của Trung tâm Lịch sử kỹ thuật số Virginia:
www.vcdh.virginia.edu/PastsFutures.html tác giả đề cập đến việc lưu trữ kỹ
thuật số hiển thị các bộ sưu tập dữ liệu số, văn bản, hình ảnh, bản đồ và âm
thanh, tạo ra không gian đầy sức mạnh trong đó người dùng tự tạo kết nối và
khám phá.
Về mẫu các bản đồ không chuyên của Jamestown và Plymouth. Nguồn:
Wikimedia Commons, Đại học Maine tại Farmington đề cập đến các công cụ