ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
LƢƠNG THỊ THU THẢO
THƠ NGUYỄN VIỆT CHIẾN TỪ GÓC NHÌN
TƢ DUY NGHỆ THUẬT
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Hà Nội - 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
LƢƠNG THỊ THU THẢO
THƠ NGUYỄN VIỆT CHIẾN TỪ GÓC NHÌN
TƢ DUY NGHỆ THUẬT
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Văn học Viê
t Nam
Mã số: 60 22 01 21
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Bá Thành
Hà Nội - 2016
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài luận văn này, bên cạnh sự cố gắng nỗ lực của bản thân,
tôi xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo trong khoa Văn học trường Đại
học khoa học xã hội và nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy cô
Viện văn học, đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại trường.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS Nguyễn Bá Thành –
giảng viên đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện đề tài luận văn
của mình.
Một lần nữa, tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc tới những người đã giúp đỡ, động
viên tôi trong suốt thời gian qua. Tôi xin gửi lời kính chúc sức khỏe và hạnh
phúc tới thầy, cô, gia đình và bạn bè.
Tôi xin cam đoan luận văn với đề tài “Thơ Nguyễn Việt Chiến từ góc nhìn tư
duy nghệ thuật” là công trình do tôi nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của
PGS.TS Nguyễn Bá Thành. Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Trong quá trình nghiên cứu luận văn còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi
những thiếu xót. Vì vậy tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy
cô và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, 22 tháng 12 năm 2016
Học viên
Lƣơng Thị Thu Thảo
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................... 1
2. Lịch sử vấn đề .............................................................................................. 2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .............................................................. 5
4. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................................ 5
5. Đóng góp khoa học của đề tài .................................................................... 6
6. Cấu trúc luận văn ........................................................................................ 7
CHƢƠNG 1. KHÁI NIỆM VỀ TƢ DUY NGHỆ THUẬT VÀ QUAN
NIỆM THƠ NGUYỄN VIỆT CHIẾN ........................................................... 8
1.1. Một số vấn đề về lý luận về tư duy nghệ thuật .......................................... 8
1.1.1. Tư duy nghệ thuật ................................................................................... 8
1.1.2. Tư duy thơ ............................................................................................... 9
1.2. Quan niệm thơ và quá trình sáng tác của Nguyễn Việt Chiến ................. 11
1.2.1. Vài nét về tiểu sử ................................................................................... 11
1.2.2. Quá trình sáng tác .................................................................................. 12
1.2.3. Quan niệm thơ Nguyễn Việt Chiến ....................................................... 15
CHƢƠNG 2. CẢM HỨNG CHỦ ĐẠO VÀ NHÂN VẬT TRỮ TÌNH
TRONG THƠ NGUYỄN VIỆT CHIẾN ..................................................... 18
2.1. Cảm hứng chủ đạo trong thơ Nguyễn Việt Chiến ................................... 18
2.1.1 Cảm hứng về Tổ quốc, nhân dân ........................................................... 18
2.1.2 Cảm hứng về tình yêu lứa đôi ................................................................ 29
2.2. Nhân vật trữ tình trong thơ Nguyễn Việt Chiến ...................................... 39
2.2.1. Khái niệm cái tôi, cái tôi trữ tình trong thơ .......................................... 39
2.2.2. Nội dung cái tôi trữ tình trong thơ Nguyễn Việt Chiến ........................ 39
2.2.2.1. Cái tôi chiêm nghiệm - triết lý, suy tư về cuộc đời ............................ 40
2.2.2.2. Cái tôi đằm thắm, nồng nàn trong tình yêu ........................................ 43
2.2.2.3. Cái tôi luôn thường trực với tình yêu quê hương, đất nước............... 46
2.2.3. Những nhân vật trữ tình khác trong thơ Nguyễn Việt Chiến ................ 49
2.2.3.1. Người mẹ ............................................................................................ 49
2.2.3.2. Nhân vật em ....................................................................................... 50
2.2.3.3. Người chiến sĩ .................................................................................... 51
CHƢƠNG 3. THỂ LOẠI, NGÔN NGỮ VÀ BIỂU TƢỢNG TRONG
THƠ NGUYỄN VIỆT CHIẾN ..................................................................... 55
3.1. Thể thơ ..................................................................................................... 55
3.1.1. Thể thơ tự do ......................................................................................... 55
3.1.2. Thể thơ lục bát: ..................................................................................... 58
3.1.3. Thể thơ 8 chữ: ....................................................................................... 62
3.1.4. Thể thơ 5 chữ ........................................................................................ 63
3.2. Cấu tứ thơ ................................................................................................. 65
3.2.1. Khái niệm về cấu tứ trong thơ ............................................................... 65
3.2.2. Những cấu tứ đặc sắc trong thơ Nguyễn Việt Chiến ............................ 66
3.3. Ngôn ngữ .................................................................................................. 71
3.3.1. Ngôn ngữ trong tư duy thơ .................................................................... 71
3.3.2. Đặc trưng ngôn ngữ thơ Nguyễn Việt Chiến ........................................ 71
3.4. Biểu tượng ................................................................................................ 78
3.4.1. Khái niệm biểu tượng ............................................................................ 78
3.4.2. Phân biệt hình tượng với biểu tượng ..................................................... 78
3.4.3. Những biểu tượng đặc sắc trong thơ Nguyễn Việt Chiến ..................... 80
3.4.3.1. Con tàu ............................................................................................... 80
3.4.3.2. Trăng .................................................................................................. 81
3.4.3.3. Hoa hồng ............................................................................................ 87
3.4.3.4. Hoa sen ............................................................................................... 89
3.4.3.5 . Cỏ ...................................................................................................... 92
3.4.3.6. Cát ...................................................................................................... 95
KẾT LUẬN .................................................................................................... 98
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 100
