BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
LÊ THỊ HUỆ
TƯ DUY TỰ SỰ TRONG TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ -
VĂN HÓA CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 60 22 01 21
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Người hướng dẫn khoa học
TS. NGUYỄN THỊ TUYẾT MINH
HÀ NỘI - 2017
Lời cảm ơn
Lời đầu tiên, tôi xin bảy tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS
Nguyễn Thị Tuyết Minh, người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình
thực hiện và hoàn thành luận văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội 2, Ban Chủ nhiệm Khoa Ngữ văn và các thầy, cô giáo Bộ môn Văn học
Việt Nam đã tham gia giảng dạy, truyền đạt kiến thức, hướng dẫn khoa học,
đóng góp ý kiến quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập cũng như
trong quá trình thực hiện luận văn.
Cuối cùng xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã cổ vũ, động viên
và tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt để tôi hoàn thành tốt chương trình học
tập và nghiên cứu.
Hà Nội, tháng 10 năm 2017
Tác giả luận văn
Lê Thị Huệ
Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này
là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác. Tôi cũng xin cam đoan
rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các
thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả luận văn
Lê Thị Huệ
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Lịch sử vấn đề ............................................................................................ 2
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................. 6
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................... 7
5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................ 8
6. Đóng góp của luận văn ............................................................................... 8
7. Cấu trúc luận văn...........................................................................................8
CHƯƠNG 1. GIỚI THUYẾT VỀ TƯ DUY TỰ SỰ VÀ TIỂU THUYẾT
LỊCH SỬ - VĂN HÓA CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH ............................. 9
1.1. Giới thuyết về tư duy tự sự ..................................................................... 9
1.1.1. Khái niệm tư duy ................................................................................. 9
1.1.2. Khái niệm tư duy tự sự ...................................................................... 12
1.1.3. Những phương diện cơ bản của tư duy tự sự ..................................... 14
1.2. Giới thuyết về tiểu thuyết lịch sử .......................................................... 19
1.2.1. Khái niệm tiểu thuyết lịch sử ............................................................. 19
1.2.2. Đặc trưng thể loại .............................................................................. 22
1.2.3. Tiểu thuyết lịch sử trong đời sống tiểu thuyết Việt Nam đương đại .... 23
1.3. Nguyễn Xuân Khánh và thể loại tiểu thuyết lịch sử - văn hóa ................ 25
1.3.1. Nguyễn Xuân Khánh và hành trình viết văn nửa thế kỉ ....................... 25
1.3.2. Tiểu thuyết lịch sử - văn hóa của Nguyễn Xuân Khánh trong dòng chảy
tiểu thuyết thế kỉ XXI ................................................................................... 27
CHƯƠNG 2.TƯ DUY TỰ SỰ TRONG TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ - VĂN
HÓA CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH - NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN ........ 31
ĐỀ TÀI, CẢM HỨNG, NHÂN VẬT ........................................................... 31
2.1. Đề tài lịch sử - văn hóa và thông điệp thế sự ......................................... 31
2.2. Cảm hứng lịch sử - văn hóa và suy tư thế sự .......................................... 36
2.3. Nhân vật lịch sử - văn hóa ..................................................................... 45
2.3.1. Nhân vật lịch sử .................................................................................. 47
2.3.2. Nhân vật văn hóa ................................................................................ 56
CHƯƠNG 3. TƯ DUY TỰ SỰ TRONG TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ - VĂN
HÓA CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH - NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN NGHỆ
THUẬT TRẦN THUẬT .............................................................................. 72
3.1. Điểm nhìn trần thuật .............................................................................. 72
3.1.1. Sử dụng linh hoạt điểm nhìn ............................................................... 72
3.1.2. Điểm nhìn có sự chuyển dịch từ ngoài vào trong ................................ 77
3.2. Ngôn ngữ và các biểu tượng .................................................................. 81
3.2.1. Sự đan xen ngôn ngữ lịch sử với ngôn ngữ đời sống........................... 82
3.2.2. Sử dụng các biểu tượng ...................................................................... 86
3.3. Giọng điệu đa âm ................................................................................. 91
KẾT LUẬN .................................................................................................. 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO