MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA TỶ LỆ CD4 +/ CD8+, MEN GAN
A.L.T VÀ NỒNG ĐỘ HBEAG
TÓM TẮT
Đặt vấn đề: Sự miễn dịch của cơ thể có một vai trò quyết định trong
quá trình diễn biến tự nhiên của Viêm gan B mạn cũng như sự đáp ứng của
bệnh đối với điều trị. Trong nghiên cứu này chúng tôi muốn khảo sát mối
tương quan giữa các bạch cầu lympho T, CD4+, CD8+ với nồng độ men gan
ALT và HBeAg trong huyết thanh để có thể dự báo sự đáp ứng của bệnh đối
với chế phẩm “Viêm gan A”.
Phương pháp: 50 bệnh nhân tuổi từ 18 – 61 được khảo sát các chỉ số
về men gan ALT và nồng độ huyết thanh HBeAg trước và trong điều trị cho
đến khi kết thúc (12 tháng). Trong đó 21 bệnh nhân được khảo sát số lượng
tuyệt đối và tỷ lệ phần trăm của bạch cầu lympho T, CD4+, CD8+ trước điều
trị và sau đó 6 tháng.
Kết quả: Chế phẩm “Viêm gan A” làm hạ tỷ lệ bạch cầu lympho
CD4+/ CD8+ (58,33%; p<0,05). Chúng tôi nhận thấy có mối tương quan
giữa sự làm giảm tỷ lệ này với sự tăng nồng độ ALT và giảm nồng độ
HBeAg ở những bệnh nhân viêm gan B thể hoạt động.
Kết luận: Khả năng làm chuyển đổi nồng độ huyết thanh HBeAg của
chế phẩm “Viêm gan A” trên bệnh nhân viêm gan B thể hoạt động có thể là
do tác động lên cơ chế miễn dịch qua trung gian tế bào nhằm tiêu diệt tế bào
đích (tế bào gan bị nhiễm HBV).
ABSTRACT
Background: In the development of chronic hepatitis with HBV
infection and in response to therapy, the immune status of the infected host
plays a critical role. In this study, the variables of the CD4+, CD8+
lymphocyte, the level of ALT and the level of serologic HBeAg in the
chronic active hepatitis B patients to “Viêm gan A” preparation could be
predictor of response to therapy.
Method: Fifty patients with chronic active hepatitis B, ages 18-61
years old were enrolled in the study with biochemical and serologic test
results were evaluated in pretreatment and followed up every month to 12th
month within only twenty-one patients were evaluated CD4+, CD8+
lymphocyte in pretreatment and 6 months later.
Result: The “Viêm gan A” preparation decreased the ratio CD4+/
CD8+ lymphocyte (58.33%, p<0.05). We notice that there are the correlation
between the low ratio CD4+/CD8+ lymphocyte with the high level of ALT
and decreasing of the HBeAg level (89.47%; p<0.01) in chronic active
hepatitis B patients.
Conclusion: This study emphasized the mechanism of “Viêm gan A”
preparation on decreasing of the HBeAg level in chronic active hepatitis B
by induction on T-lymphocytes to destroy the target cells (HBV infected -
hepatocytes).
ĐẶT VẤN ĐE
Qua các thử nghiệm lâm sàng của một số Tây Dược và Đông Dược trên
các bệnh nhân viêm gan B mạn như Lamivudine, Interferon, Bushen … các
tác giả nhận thấy sự chuyển đổi huyết thanh HBeAg được ổn định thường liên
quan đến hiệu quả làm giảm tỷ lệ CD4+/CD8+ (cụ thể là làm tăng số lượng
tuyệt đối của CD8+ cytotoxic lymphocyte T) (2,4,5,7). Ngoài ra sự gia tăng số
lượng tuyệt đối của CD8+ T. lymphocyte trong gan cũng là dự báo tốt cho tác
dụng ức chế siêu vi của Lamivudine và IFN
Với mục đích tìm hiểu cơ chế gây chuyển đổi huyết thanh HBeAg
của 1 chế phẩm Đông Y trên bệnh nhân viêm gan siêu vi B mạn thể hoạt
động, chúng tôi tiến hành khảo sát mối tương quan giữa sự thay đổi số lượng
của các tế bào miễn dịch CD4+, CD8+ với sự thay đổi men gan ALT và nồng
độ HBeAg trong máu ngoại vi.
PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu :
50 bệnh nhân gồm 29 nam và 21 nữ tuổi từ 18 – 61 tuổi được chọn
theo tiêu chuẩn sau đây:
- Có HBeAg kéo dài hơn 6 tháng
- Có HBeAg(+) hoặc HBVDNA > 105 copies nếu là dạng đột biến
precore
- Có ALT ³ 80 UI/ml kéo dài hơn 6 tháng
- Không có các biểu hiện suy tế bào gan hoặc sơ gan mất bù (Albumin
>30 mg/l, tỷ số A/G >1, taux de prothrombin > 80%, siêu âm gan bình thường).
- Ngưng điều trị của thúôc có tác động đến HBVDNA cũng như các
thuốc bảo vệ tế bào gan (nếu có) trước đó 1 tháng.
- Đồng ý tham gia thử nghiệm lâm sàng này
Phương pháp nghiên cứu
- 50 bệnh nhân nói trên được xếp vào 2 lô nghiên cứu theo phương
pháp phân tầng ngẫu nhiên gồm:
Lô A : 23 bệnh nhân uống chế phẩm “Viêm Gan A”
Lô B: 27 bệnh nhân uống chế phẩm “Viêm Gan B”
Liên tục trong 12 tháng
Các bệnh nhân nói trên được theo dõi men gan ALT mỗi tháng và
nồng độ HBeAg mỗi 3 tháng cho đến khi kết thúc điều trị
- Có 12 bệnh nhân trong lô A và 9 bệnh nhân trong lô B được theo dõi
số lượng tuyệt đối CD4+ và CD8+ trước điều trị và sau đó 6 tháng.
Các thử nghiệm trên đều được tiến hành tại phòng khám gan và khoa
xét nghiệm của Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới trong thời gian từ 10/2005 đến
11/2006.
Các số liệu được kiểm bằng phép kiểm c2.
KẾT QUA
Số lượng tuyệt đối và tỷ lệ lympho T trên bệnh nhân viêm gan mạn so
với các tác giả trong và ngoài nước.
BT n=34
(1)
Viêm
Gan B m
ạn
n=36(1)
Viêm
Gan B m
ạn
n=50(3)
Viêm
Gan B m
ạn
n=21
CD4 660±171
746±1,63
908±224