NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
BÙI QUỐC DŨNG
NGHIÊN CỨU CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH
TIỀN TỆ QUA KÊNH LÃI SUẤT TẠI VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ NGÀNH: 9.34.02.01
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. NGUYỄN KIM ANH
2. TS. LÊ XUÂN NGHĨA
HÀ NỘI - 2023
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến PGS.TS. Nguyễn Kim Anh và
TS. Lê Xuân Nghĩa trong vai trò là những người Thầy đã hướng dẫn, hỗ trợ và thúc đẩy
tôi trong suốt quá trình học tập, cũng như đã định hướng, phản hồi, phản biện, và cả
những lời khuyên, sự động viên cho tôi trong việc lựa chọn và thực hiện nghiên cứu chủ
đề này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các Thầy Cô giáo Học viện Ngân hàng, các
nhà khoa học trong Hội đồng luận án tiến sĩ các cấp đã có những phản biện và các
khuyến nghị xác thực, hữu ích giúp tôi bổ sung và hoàn thiện luận án.
Cuối cùng, tôi xin dành những tình cảm chân thành cho gia đình bởi những hi
sinh, hỗ trợ vì nếu không có họ, luận án này sẽ không thể hoàn thành.
Hà Nội, ngày tháng năm 2023
Bùi Quốc Dũng
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là Bùi Quốc Dũng, nghiên cứu sinh của Học viện Ngân hàng, sinh ngày
14/12/1979 tại Hà Nội, quê quán Nam Định. Tôi xin cam đoan Luận án “Nghiên cứu cơ
chế truyền dẫn chính sách tiền tệ qua kênh lãi suất tại Việt Nam” do chính tôi nghiên
cứu và thực hiện. Các thông tin, số liệu sử dụng trong luận án là trung thực và có nguồn
trích dẫn đáng tin cậy.
Nghiên cứu sinh
Bùi Quốc Dũng
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................... 2
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................................. 3
MỤC LỤC ........................................................................................................................ 4
DANH MỤC BẢNG ........................................................................................................ 9
DANH MỤC HÌNH ....................................................................................................... 10
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ......................................................................................... 11
LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ............................................................................. 1
2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .................................................................................. 2
2.1. Tổng quan nghiên cứu ........................................................................................... 2
2.1.1. Các nghiên cứu về chính sách tiền tệ và khung khổ điều hành chính sách tiền tệ
.................................................................................................................................. 2
2.1.2. Các nghiên cứu về cơ chế điều hành chính sách tiền tệ qua kênh lãi suất ......... 5
2.1.3. Các nghiên cứu về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ qua kênh lãi suất ....... 6
2.2. Khoảng trống nghiên cứu……………………………………………………….10
3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ..................................................................................... 11
3.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát ............................................................................ 11
3.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể ................................................................................. 11
3.3. Câu hỏi nghiên cứu .............................................................................................. 11
4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ........................................................ 12
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................................................................... 12
6. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN ........................................................................ 13
7. KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN ..................................................................................... 14
CHƯƠNG 1 ................................................................................................................... 15
TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ QUA
KÊNH LÃI SUẤT ......................................................................................................... 15
1.1. TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ TRUYỂN DẪN CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ...... 15
1.1.1. Khái niệm, vai trò chính sách tiền tệ ................................................................ 15
1.1.2. Mục tiêu của chính sách tiền tệ ........................................................................ 17
1.1.3. Công cụ của chính sách tiền tệ ......................................................................... 20
1.1.3.1. Công cụ truyền thống .................................................................................... 20
1.1.3.2. Công cụ bổ trợ ............................................................................................... 20
1.1.3.3. Công cụ phi truyền thống ............................................................................. 21
1.1.4. Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ................................................................ 24
1.1.4.1. Kênh lãi suất .................................................................................................. 24
1.1.4.2. Kênh tín dụng ................................................................................................ 25
1.1.4.3. Kênh tỷ giá hối đoái ...................................................................................... 26
1.1.4.4. Kênh giá các tài sản khác .............................................................................. 27
1.2. TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ QUA
KÊNH LÃI SUẤT .......................................................................................................... 27
1.2.1. Tổng quan về lãi suất ........................................................................................ 27
1.2.1.1. Khái niệm và bản chất của lãi suất ................................................................ 27
1.2.1.2. Khái niệm về lãi suất trên thị trường tiền tệ .................................................. 30
1.2.2. Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ qua kênh lãi suất .................................... 31
1.2.2.1. Khái niệm về cơ chế truyền dẫn CSTT qua kênh lãi suất ............................. 31
1.2.2.2. Lựa chọn lãi suất điều hành cho kênh lãi suất .............................................. 32
1.3. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN
TỆ QUA KÊNH LÃI SUẤT .......................................................................................... 36
1.3.1. Nhóm nhân tố ảnh hưởng từ thị trường quốc tế ............................................... 36
1.3.2. Chất lượng bảng cân đối tài sản của hệ thống ngân hàng ................................ 37
1.3.3. Đặc điểm môi trường vận hành hệ thống tài chính .......................................... 38
1.3.4. Sự phát triển của công nghệ tài chính .............................................................. 39
1.3.5. Nhóm các nhân tố khác .................................................................................... 40
1.4. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN
TỆ QUA KÊNH LÃI SUẤT VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM .................................... 41
1.4.1. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản .................................................................... 41
1.4.2. Ngân hàng Trung ương Thái Lan ..................................................................... 44
1.4.3. Ngân hàng trung ương Philippines (BSP) ........................................................ 46
1.4.4. Bài học kinh nghiệm trong điều hành cơ chế lãi suất cho Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam ..................................................................................................................... 47
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ............................................................................................... 49
