
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
----------*----------
裴龙(PEI LONG)
Bùi Long
NGHIÊN CỨU QUAN HỆ GIỮA HÁT CỬA ĐÌNH
CỦA NGƯỜI KINH (VIỆT) TỈNH QUẢNG NINH (VIỆT NAM)
VÀ CỦA NGƯỜI KINH TỈNH QUẢNG TÂY (TRUNG QUỐC)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HÓA HỌC
Hà Nội - 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
----------*----------
裴龙(PEI LONG)
Bùi Long
NGHIÊN CỨU QUAN HỆ GIỮA HÁT CỬA ĐÌNH
CỦA NGƯỜI KINH (VIỆT) TỈNH QUẢNG NINH (VIỆT NAM)
VÀ CỦA NGƯỜI KINH TỈNH QUẢNG TÂY (TRUNG QUỐC)
Chuyên ngành: Văn hóa học
Mã số: 9229040
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HÓA HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
GS.TS Nguyễn Chí Bền
教授: 范宏贵 GS.Phạm Hồng Quý
Hà Nội - 2018

1
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, bản luận án tiến sĩ Nghiên cứu quan hệ giữa hát
cửa đình của người Kinh (Việt) tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và của người
Kinh tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) là do tôi viết và chưa công bố. Trong quá
trình thực hiện luận án, tôi đã kế thừa những nguồn tài liệu của các nhà
nghiên cứu đi trước và có trích dẫn đầy đủ. Kết quả nêu trong luận án là trung
thực.
Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2018
Nghiên cứu sinh
裴龙(Pei Long)
Bùi Long

2
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................. 1
DANH MỤC BẢNG .............................................................................................. 4
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 5
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HÁT CỬA ĐÌNH
Ở VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC, CƠ SỞ LÝ LUẬN..................................... 10
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài ...................................................... 10
1.2. Cơ sở lý luận .................................................................................................. 40
Tiểu kết ................................................................................................................. 47
CHƯƠNG 2: MỐI QUAN HỆ GIỮA HÁT CỬA ĐÌNH CỦA NGƯỜI KINH
(VIỆT) TỈNH QUẢNG NINH (VIỆT NAM) VÀ CỦA NGƯỜI KINH TỈNH
QUẢNG TÂY (TRUNG QUỐC) ......................................................................... 48
2.1. Lịch sử phát triển hát múa trong hội Ha tiết người Kinh Quảng Tây, Trung
Quốc ...................................................................................................................... 48
2.2. Học hỏi người Việt tỉnh Quảng Ninh để phục hồi hát múa trong hội Ha tiết .... 84
Tiểu kết ................................................................................................................. 99
Chương 3: SO SÁNH HÁT CỬA ĐÌNH CỦA NGƯỜI KINH (VIỆT) TỈNH
QUẢNG NINH (VIỆT NAM) VÀ CỦA NGƯỜI KINH TỈNH QUẢNG TÂY
(TRUNG QUỐC)...................................................................................................100
3.1. Điểm giống nhau giữa hát múa cửa đình của người Việt tỉnh Quảng Ninh và hát
múa trong hội Ha tiết của người Kinh tỉnh Quảng Tây ......................................... 101
3.2. Điểm khác biệt giữa hát múa cửa đình của người Kinh(Việt) tỉnh Quảng
Ninh,Việt Nam và hát múa trong hội Ha tiết người Kinh tỉnh Quảng Tây,Trung
Quốc .................................................................................................................... 122
3.3. Nguyên nhân của sự giống và khác nhau ...................................................... 132
Tiểu kết ............................................................................................................... 136
Chương 4: TRAO ĐỔI VÀ BÀN LUẬN .......................................................... 138
4.1. Vấn đề ngoại vi và trung tâm ........................................................................ 138
4.2. Vấn đề sáng tạo từ truyền thống .................................................................... 140
4.3. Vấn đề phát triển xuyên quốc gia của một loại hình nghệ thuật ..................... 143
Tiểu kết ............................................................................................................... 167
PHỤ LỤC ........................................................................................................... 191

3
BẲNG DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
- CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
- DSTL : Di sản tư liệu
- Nxb : Nhà xuất bản
- QNVN : Quảng Ninh, Việt Nam
- QTTQ : Quảng Tây, Trung Quốc
- TCN : Trước công nguyên
- TK : Thế kỷ
- Tr : Trang
- TƯ : Trung ương
- UBND : Ủy ban nhân dân
- UNESCO : Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc
- UBQG : Ủy ban quốc gia
- VHTTDL : Văn hóa, Thể thao và Du lịch
- VVHNTQGVN : Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam
- VHTT : Văn hóa - Thông tin

