1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
===========================
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT HOẠCH
ĐỊNH NHU CẦU NGUYÊN VẬT LIỆU
TRONG QUẢN TRỊ SẢN XUẤT
Chủ nhiệm đề tài:
TS. Trần Văn Trang
Hà Nội – 2017
2
MỤC LỤC
!
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ..................................... 5
1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài ............................................................. 5
1.2 Các mục tiêu nghiên cứu ................................................................................ 6
1.3 Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu ................................................................. 6
1.4 Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 7
1.5 Kết cấu đề tài nghiên cứu ............................................................................... 7
CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ TỔNG HỢP LÝ THUYẾT
HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG QUẢN TRỊ SẢN
XUẤT ......................................................................................................................... 9
2.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ....................................................................... 9
2.1.1 Các nghiên cứu trong nước ........................................................................ 9
2.1.2 Các nghiên cứu nước ngoài ...................................................................... 11
2.2 KHÁI NIỆM, LỢI ÍCH VÀ CÁC YÊU CẦU ỨNG DỤNG MRP ........... 13
2.2.1 Khái niệm hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu ....................................... 13
2.2.2 Lợi ích của hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu ...................................... 15
2.2.3 Các yêu cầu trong ứng dụng MRP ........................................................... 15
2.3 CẤU TRÚC CỦA HỆ THỐNG HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NGUYÊN
VẬT LIỆU ........................................................................................................... 17
2.3.1 Các yếu tố đầu vào ................................................................................... 17
2.3.2 Các yếu tố đầu ra cơ bản .......................................................................... 19
2.4 QUY TRÌNH HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NGUYÊN VẬT LIỆU ............ 20
2.4.1 Phân tích cấu trúc sản phẩm ..................................................................... 20
2.4.2 Tính tổng nhu cầu và nhu cầu thực của các bộ phận, chi tiết cấu thành sản
phẩm cuối cùng ................................................................................................. 23
2.4.3 Xác định thời gian phát lệnh sản xuất hoặc phát đơn đặt hàng ................ 24
3
2.5 MỞ RỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA LÝ THUYẾT MRP ........................ 28
2.5.1 Hoạch định nguồn lực cho sản xuất (ressource planning for
manufacturing) .................................................................................................. 28
2.5.2 Xác định cỡ lô trong MRP ....................................................................... 31
2.6 ĐẢM BẢO SỰ THÍCH ỨNG CỦA HỆ THỐNG MRP VỚI NHỮNG
THAY ĐỔI CỦA MÔI TRƯỜNG .................................................................... 33
2.6.1 Sự cần thiết phải đảm bảo MRP thích ứng với môi trường ..................... 33
2.6.2 Các kỹ thuật đảm bảo MRP thích ứng với những thay đổi của môi trường
........................................................................................................................... 34
CHƯƠNG 3 BÀN LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ VỀ VIỆC ỨNG DỤNG LÝ
THUYẾT HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NGUYÊN VẬT LIỆU (MRP) ............... 37
3.1 BÀN LUẬN VỀ LÝ THUYẾT HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NGUYÊN
VẬT LIỆU ........................................................................................................... 37
3.2 CÁC KHUYẾN NGHỊ CỦA ĐỀ TÀI ĐỐI VỚI GIẢNG DẠY, NGHIÊN
CỨU VÀ ỨNG DỤNG MRP TẠI CÁC DOANH NGHIỆP ........................... 40
3.2.1 Đối với việc giảng dạy ............................................................................. 40
3.2.2 Đối với việc nghiên cứu ........................................................................... 41
3.2.3 Đối với việc ứng dụng lý thuyết hoạch định nguyên vật liệu tại các doanh
nghiệp ................................................................................................................ 42
KẾT LUẬN ............................................................................................................. 44
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 46
PHỤ LỤC: TÌNH HUỐNG VÀ BÀI TẬP PHỤC VỤ GIẢNG DẠY ............... 48!
4
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Mô hình hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu tổng quát ................... 17
Hình 2.2 : Lịch trình sản xuất tổng hợp nệm giường .......................................... 18
Hình 2.3: Cấu trúc hình cây của sản phẩm cuối cùng ........................................ 21
Hình 2.4: Cấu trúc hình cây của chiếc bàn gỗ ..................................................... 22
Hình 2.5: Cấu trúc hình cây của sản phẩm X ...................................................... 23
Hình 3.1: Phân loại nhu cầu nguyên vật liệu ....................................................... 37
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Khả năng ứng dụng của lý thuyết MRP đối với các DN sản xuất ...... 39
Bảng 3.2 Các nhà cung cấp phần mềm MRP và ERP ......................................... 42
5
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài
Quản trị sản xuất là một trong những học phần chuyên ngành được Nhà trường
phân công cho Bộ môn Quản trị tác nghiệp kinh doanh giảng dạy bắt buộc cho sinh
viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, sinh viên cử nhân thực hành của Khoa Đào
tạo quốc tế và là học phần lựa chọn của các chuyên ngành khác về kinh tế và quản
lý.
Lý thuyết về hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu (Material Requirement Planning -
MRP) chiếm một vị trí rất quan trọng trong lý thuyết Quản trị sản xuất vì nguyên
vật liệu là một yếu tố đầu vào đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp sản suất.
Việc hoạch định chính xác và quản lý tốt nguồn nguyên liệu sẽ góp phần đảm bảo
nhịp độ sản xuất, thỏa mãn kịp thời nhu cầu của khách hàng và giảm chi phí sản
xuất.
Lý thuyết hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu hiện nay dựa trên mô hình cơ bản bao
gồm các yếu tố đầu vào là kế hoạch sản xuất, hồ sơ cấu trúc sản phẩm và hồ sơ dự
trữ nguyên vật liệu để hoạch định các yếu tố đầu ra bao gồm lệnh mua hàng, lệnh
sản xuất và kế hoạch điều chỉnh. Tuy nhiên, việc trình bày lý thuyết về hoạch định
nhu cầu nguyên vật liệu còn tản mạn trong nhiều tài liệu khác nhau, có nhiều nội
dung trùng lặp hoặc rất khác biệt nhau cần được hệ thống hóa và chủ giải rõ ràng.
Hơn nữa, hiện có nhiều quan điểm, cách tiếp cận và tranh luận khác nhau về hoạch
định nhu cầu nguyên vật liệu. Cần phải sử dụng phần mềm về hoạch định nhu cầu
nguyên vật liệu để giảng dạy cho sinh viên hay chỉ dạy cho sinh viên hiểu những
nguyên lý cơ bản trong vấn đề này? Nên tách nội dung MRP để giảng day như một
nội dung độc lập hay cần gắn vấn đề này với nội dung hoạch định nguồn lực doanh
nghiệp (Enterprise Resource Planning -ERP)? Đâu là những hạn chế của lý thuyết
hiện nay và khả năng ứng dụng lý thuyết này đối với các doanh nghiệp sản xuất ở
Việt Nam? Việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển lý thuyết này nên được thực hiện