1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
Đ TH THUN
NGHIÊN CU VÀ XÂY DNG H THNG
DCH T ĐNG JRAI – VIT VÀ VIT – JRAI
Chuyên ngành : Khoa hc máy tính
Mã s : 60.48.01
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ K THUT
Đà Nng - Năm 2012
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. HUỲNH CÔNG PHÁP
Phn bin 1 : PGS.TS. LÊ VĂN SƠN
Phn bin 2 : TS. NGUYN MU HÂN
Lun văn ñưc bo v ti Hi ñng chm Lun văn tt
nghip thc sĩ k thut hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày 16
tháng 12 năm 2012
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng;
- Trung tâm Hc liu, Đi hc Đà Nng;
3
M ĐU
1. Lý do chn ñ tài
Cng ñng các dân tc Vit Nam có ñn 54 dân tc anh em
và Jrai là mt dân tc có dân s khá ñông, ch ñng th hai (sau
ngưi Kinh). Ngưi Jrai cư trú trên mt di ñt rng ln, ch yu
phân b tnh Gia Lai và ñng bào s dng ting Jrai làm ngôn ng
giao tip chính thng. Tuy nhiên, ting Vit li là ngôn ng chính
ñưc s dng Vit Nam, ñi!u này dn ñn vic chuy"n ti ch
trương, ñưng li ca Đng, chính sách, pháp lut ca Nhà nưc ñn
vi các ñng bào dân tc Jrai g$p rt nhi!u khó khăn. Đng bào
cũng g$p khó khăn trong vic hc tp và tip thu tri thc b&ng ting
Vit.
Ngày nay, vào thi ñi công ngh thông tin bùng n, ñ"
bo tn và phát huy ñưc bn s'c các dân tc, chúng tôi nghĩ ñn
các bin pháp ñưa ngôn ng Jrai vào máy tính. Do ñó, vic xây d(ng
mt h thng d)ch qua li gi a ting Jrai và ting Vit là rt c*n
thit.
Hin ti, Trung tâm CNTT-TT S Thông tin và Truy!n
thông Gia Lai và Công ty TNHH Công ngh thông tin Tui tr+ Lc
Vit ñã cho ra ñi ph*n m!m "T, ñi"n ñin t phương ng Jrai -
Vit” cho phép chúng ta tra nghĩa theo t,. Tuy nhiên, vi mt tài
liu ln mun d)ch t, ting Jrai sang ting Vit hay ngưc li thì
vic tra cu t,ng t, là rt bt cp và mt thi gian.
Xut phát t, nhu c*u th(c t trên, chúng tôi có ý tưng
nghiên cu và xây d(ng mt h thng d)ch t( ñng gi a ting Jrai
và ting Vit.
4
Hin nay, có rt nhi!u các phương pháp d)ch t( ñng ñã
ñưc s dng như d)ch máy d(a trên lut, d)ch máy d(a trên ví d
mu, d)ch máy d(a trên xác sut thng kê, .... Tuy nhiên, d)ch máy
d(a trên phương pháp thng kê ñang là mt hưng phát tri"n ñ*y
ti!m năng bi nh ng ưu ñi"m vưt tri so vi các phương pháp
khác. Thay vì xây d(ng các t, ñi"n, các quy lut chuy"n ñi b&ng
tay, h d)ch này t( ñng xây d(ng các t, ñi"n, các quy lut d(a trên
kt qu thng kê có ñưc t, các kho ng liu. Chính vì vy, d)ch
máy d(a vào thng kê có tính kh chuy"n cao áp dng ñưc cho bt
kỳ c$p ngôn ng nào.
Vi nh ng ñi!u kin và lý do nêu trên, chúng tôi chn
hưng nghiên cu v! phương pháp d)ch máy d(a trên xác sut thng
kê ñ" xây d(ng h thng d)ch t( ñng Jrai – Vit và Vit – Jrai.
2. Mc ñích và nhim v ca ñ tài
Mc ñích ca ñ! tài là tp trung nghiên cu, tìm hi"u các
phương pháp d)ch máy và áp dng ñ" xây d(ng h thng d)ch t(
ñng Jrai – Vit và Vit – Jrai.
Nhim v c th":
- Nghiên cu các văn bn ting Jrai.
- Nghiên cu tng quan v! các phương pháp d)ch máy.
- Đ! xut phương pháp d)ch máy hiu qu và vn dng ñ"
xây d(ng h thng d)ch t( ñng Jrai – Vit và Vit –
Jrai.
- Nghiên cu các phương pháp ñánh giá h d)ch t( ñng.
3. Đi tư ng và ph!m vi nghiên c"u
Đi tưng nghiên cu
- Các văn bn văn hóa hóa ting Jrai.
5
- Các ph*n m!m d)ch t( ñng hin có.
- Các phương pháp d)ch t( ñng.
- Các công c ñánh giá d)ch t( ñng
Phm vi nghiên cu
- Đ! tài tp trung vào nghiên cu v! d)ch các tài liu dng
văn bn văn hóa ting Vit và ting Jrai.
4. Phương pháp nghiên c"u
- Tìm hi"u các h d)ch t( ñng ñã có ñ" tìm ra các
phương pháp d)ch máy mà các h d)ch hin ñang s
dng.
- Nghiên cu và ñánh giá các phương pháp d)ch máy,
nh ng ưu ñi"m và nh ng hn ch, sau ñó tìm ra mt
phương pháp có hiu qu và ñ! xut áp dng cho bài
toán ñ! tài ñ$t ra.
- Nghiên cu các phương pháp ñánh giá cht lưng d)ch
máy ñ" ñánh giá hiu qu d)ch cho h thng ñ! tài ñã
xây d(ng.
5. Ý nghĩa khoa hc và th%c ti&n ca ñ tài
Ý nghĩa khoa hc
- Hi"u và vn dng ñưc phương pháp d)ch máy thng kê
vào th(c ti"n.
- Xây d(ng thành công ph*n m!m d)ch t( ñng gi a ting
Jrai và ting Vit
Ý nghĩa thc tin
- H thng d)ch máy gi a ting Jrai và ting Vit to ñi!u
kin thun li cho vic nghiên cu, hc tp ting Jrai.