Ph ng th c vi t bài báo, lu n văn và lu n ánươ ứ ế ậ ậ
M t s b n th o lu n án đ c g i đ n Trung tâm Đào t o h t nhân đã đ t ra yêuộ ố ả ả ậ ượ ử ế ạ ạ ặ
c u vi t b n góp ý này cho các nghiên c u sinh. Th ng thì các lu n án, lu n văn vàầ ế ả ứ ườ ậ ậ
bài báo hay m c ba l i sau:ắ ở ỗ
- Ph n t ng quan h i h t, ch li t kê các công b khoa h c tr c đó.ầ ổ ờ ợ ỉ ệ ố ọ ướ
- Ph n gi i quy t lu n án cũng mang tính "làm gì k n y", không cóầ ả ế ậ ể ấ
bình lu n, phân tích v m t phát tri n h c thu t và tri n khai ng d ng.ậ ề ặ ể ọ ậ ể ứ ụ
- Đánh giá, k t lu n h i h t, s l c và t m th ng.ế ậ ờ ợ ơ ượ ầ ườ
T t nhiên b n góp ý này không ph i là khuôn m u b t bu c các lu n án, lu n văn vàấ ả ả ẫ ắ ộ ậ ậ
bài báo khoa h c ph i tuân th mà ch là g i ý cho các nghiên c u sinh chu n b cácọ ả ủ ỉ ợ ứ ẩ ị
lu n án, lu n văn và các bài báo khoa h c. ậ ậ ọ
Chúng ta bi t r ng m t công trình khoa h c thì ph i có s phát tri n v m t h cế ằ ộ ọ ả ự ể ề ặ ọ
thu t, ph ng pháp lu n và nh ng k t qu m i c a các tác gi ph i minh ch ng choậ ươ ậ ữ ế ả ớ ủ ả ả ứ
v n đ trên. Ngoài ra, các thành công (c a các nghiên c u) v k t qu m i, tính ngấ ề ủ ứ ề ế ả ớ ứ
d ng c a các k t qu đó là r t quan tr ng nh ng c n đ c chú ý vi t v i m t li uụ ủ ế ả ấ ọ ư ầ ượ ế ớ ộ ề
l ng thích h p - đây là s khác bi t quan tr ng so v i báo cáo đ tài, nhi m v khoaượ ợ ự ệ ọ ớ ề ệ ụ
h c.ọ
Nhìn chung, n i dung m t lu n án, lu n văn ho c bài báo khoa h c ph i làm n i rõộ ộ ậ ậ ặ ọ ả ổ
các n i dung sau:ộ
1. Đ t v n đặ ấ ề
Đây là ph n t ng quan đ d n đ n xác l p nhi m v c a chuyên đ . Cách vi t nênầ ổ ể ẫ ế ậ ệ ụ ủ ề ế
nh sau:ư
* Căn c các công trình nghiên c u:ứ ứ
- Ch n ít nh t 3 - 5 công trình tiêu bi u m i nh t (tiêu bi u theo t m cọ ấ ể ớ ấ ể ầ ỡ
n i công b , rõ ràng c a l p lu n, phù h p đ nh h ng chuyên môn) r i phân tích kơ ố ủ ậ ậ ợ ị ướ ồ ỹ
ng i ta đã làm gì, làm nh th nào, k t qu ra sao, có đi u gì hay, đi u gì c nườ ư ế ế ả ề ề ầ
đ c kh c ph cượ ắ ụ m t cách ng n g n.ộ ắ ọ
* Căn c tình hình và nhu c u c a th c ti n:ứ ầ ủ ự ễ
- Đi u ki n nghiên c u.ề ệ ứ
- Nhi m v đ c giao, m c tiêu đ c giao.ệ ụ ượ ụ ượ
- Nh ng b c xúc c n đ c gi i quy t c a th c t i khoa h c và côngữ ứ ầ ượ ả ế ủ ự ạ ọ
ngh ph c v nhu c u xã h i, nhu c u khoa h c.ệ ụ ụ ầ ộ ầ ọ
* Xây d ng các yêu c u gi i quy t bài toánự ầ ả ế
- Xác đ nh m c tiêu c th c a lu n án, lu n văn ho c bài báo.ị ụ ụ ể ủ ậ ậ ặ
- Các tiêu chí đ nh l ng c n ph i đ t c a lu n án (bao g m h c thu t,ị ượ ầ ả ạ ủ ậ ồ ọ ậ
k thu t và nh ng "th c đo" cho các s n ph m khoa h c - các k t qu c th .ỹ ậ ữ ướ ả ẩ ọ ế ả ụ ể
2. Gi i quy t v n đả ế ấ ề
* Đ a ra ph ng pháp gi i quy t (ch ng minh ph ng pháp t t h n các tác gi khácư ươ ả ế ứ ươ ố ơ ả
đã làm, ho c nh ng đi m thay đ i m i c a ph ng pháp đã đ c công b nh m đ tặ ữ ể ổ ớ ủ ươ ượ ố ằ ạ
k t qu t t h n).ế ả ố ơ
* Đ a ra k ho ch tri n khai.ư ế ạ ể
* Đ a ra các k t qu m i.ư ế ả ớ
* Ki m tra đánh giá th c t .ể ự ế
- Ph ng pháp, công c ki m tra.ươ ụ ể
- K t qu ki m tra.ế ả ể
3. Th o lu n k t quả ậ ế ả
- Ph ng pháp gi i quy t nhi m v m i h n, t t h n, hi u qu h n,ươ ả ế ệ ụ ớ ơ ố ơ ệ ả ơ
đ n gi n h n?ơ ả ơ
- K t qu ngang b ng hay t t h n các tác gi đi tr c.ế ả ằ ố ơ ả ướ
- So sánh k t qu v i m c tiêu d ki n đã đăng ký trong thuy t minh,ế ả ớ ụ ự ế ế
bi n gi i.ệ ả
- Th o lu n, lý gi i các ph ng pháp và k t qu m i mà tác gi đ tả ậ ả ươ ế ả ớ ả ạ
đ c.ượ
- K t lu n v s nâng cao v tính h c thu t và ng d ng.ế ậ ề ự ề ọ ậ ứ ụ
Nh ng đi u nên và không nênữ ề
- Ph n t ng quan phân tích xác đ nh m c tiêu lu n án, lu n văn và bài báo không nênầ ổ ị ụ ậ ậ
đ c vi t d ng li t kê mà ph i có đánh giá, phân tích ng n g n, m ch l c.ượ ế ở ạ ệ ả ắ ọ ạ ạ
- Nh ng ki n th c mang t m đ i h c ho c đã ph c p không nên đ c đ a vào lu nữ ế ứ ầ ạ ọ ặ ổ ậ ượ ư ậ
án, lu n văn quá t m .ậ ỷ ỉ
- Hình nh, s đ , đ th không mang tính chi u sâu ph c v mô t ý t ng h c thu tả ơ ồ ồ ị ề ụ ụ ả ưở ọ ậ
ho c k t qu m i. Không có bình lu n, đánh giá ho c lý gi i.ặ ế ả ớ ậ ặ ả
- M t s chu n m c công nh n h c v trên th gi i có th ch p nh n các công trình,ộ ố ẩ ự ậ ọ ị ở ế ớ ể ấ ậ
k t qu nghiên c u d ng tuy n t p, tuy nhiên chúng ta c n th hi n đ c "s i chế ả ứ ạ ể ậ ầ ể ệ ượ ợ ỉ
xuyên su t" cho t t c các v n đ ph ng pháp, k t qu - t c là có s nâng cao vố ấ ả ấ ề ươ ế ả ứ ự ề
h c thu t, có s minh ch ng b ng k t qu nghiên c u m i cho s nâng cao h c thu t.ọ ậ ự ứ ằ ế ả ứ ớ ự ọ ậ
- Trích d n t bài c a ng i khác m t cách không h p l ho c h p l nh ng không cóẫ ừ ủ ườ ộ ợ ệ ặ ợ ệ ư
bình lu n, đánh giá. ậ
Ph m Đình Khangạ