5.1- Quản lý chất lượng môi trường trong ao nuôi
5.1.1- Những vấn đề chung
Một số vấn đề chung trong quản lý chất lượng
môi trường trong ao nuôi cần phải đạt, đó là:
- Độ béo của nước phải tốt (hàm lượng vật chất
tiêu hao oxy từ 15-25mg/l). Nước sạch và không bị ô
nhiễm.
- Nguồn cung cấp thức ăn phải tương đối đồng
đều giữa các phần trong ao.
- Nước có độ trong vừa phải (30-35cm). Để đạt
được điều trên thì thức ăn, phân bón phải có chất
lượng tốt. Việc bón phân phải phù hợp với điều kiện
môi trường ao nuôi. Cho cá ăn đầy đủ (không thiếu
cũng không thừa)
5.1.2- Các biện pháp kỹ thuật cơ bản
a- Cho ăn và bón phân
Nguyên tắc của việc bổ sung thức ăn và bón
phân mà người nuôi cá cần phải luôn quan tâm và
thực hiện cho đúng là cho cá ăn nhiều lần, mỗi lần
một lượng nhỏ. Điều này cần phải được thực hiện
một cách linh hoạt và mềm dẻo tùy thuộc vào điều
kiện thời tiết, hoạt động bắt mồi của cá, chất lượng
nước và sự thay đổi mùa vụ,... Một số nội dung cần
chú ý khi cho cá ăn:
- Tăng lượng thức ăn lên khi ta thấy mà chúng ta
đưa vào được cá ăn hết nhanh, hoặc phải giảm đi khi
thấy lượng thức ăn còn dư thừa của ngày hôm trước.
- Cho cá ăn nhiều vào ngày thời tiết đẹp, và cho ăn
ít vào ngày thời tiết xấu, hoặc trước khi mưa. Vào
ngày nắng nóng, nhiệt độ cao thì cho ăn nhiều vào
buổi sáng và chiều mát. Trái lại những ngày lạnh
nhiệt độ môi trường xuống thấp thì cho cá ăn nhiều
lần vào buôi trưa.
- Cho ăn nhiều khi cá khỏe mạnh, hoạt động tốt và
cho cá ăn ít khi dịch bệnh xuất hiện.
- Cho ăn nhiều ở ao nghèo dinh dưỡng, không
được bón phân. Cho ăn ít ở ao giàu dinh dưỡng và
được bón phân.
* Những điều cần lưu ý khi bón phân:
* Đối với phân hữu cơ:
- Bón đúng số lượng và đúng yêu cầu kỹ thuật (tức
việc bón phân phải được rải đều trong ao vào lúc
nhiệt độ thấp trong ngày và khi cá không bị nổi đầu)
- Không được bón một lần với liều lượng lớn mà
phải bón làm nhiều lần mỗi lần với một lượng nhỏ.
- Phân nên được ủ kỹ để giảm khả năng nhiễm
bệnh và tăng hiệu quả sử dụng phân.
* Đối với phân vô cơ:
- Hòa tan vào nước trước khi tưới đều ra ao.
- Chỉ được bón vào buổi sáng từ 9-10h khi mặt
trời đã mọc.
- Phải căn cứu vào màu nước ao để việc bón phân
có hiệu quả
- Để nâng cao hiệu quả của việc bón phân vô cơ
thi khi bón phải ngừng việc xáo trộn nước để TVPD
có thể hấp thụ tốt.
b- Ngăn ngừa độc tố
* Phòng ngừa thuốc bảo vệ thực vật:
- Dụng cụ phun thuốc sâu không được rửa trong
ao nuôi cá.
- Khi việc phun thuốc sâu được thực hiện ở đồng
ruộng thì nguồn nước có thuốc sâu không được dẫn
vào ao nuôi cá.
* Phòng ngừa chất thải độc hại từ nhà máy công
nghiệp
Các chất thải độc hại của các nhà máy công
nghiệp không được sử dụng đưa vào ao nuôi cá. Đặc
biệt lưu ý là nước thải của nhà máy hóa chất, nhà
máy giấy, nhà máy sắt và nhà máy sản xuất thuốc trừ
sâu.
c- Phòng ngừa sự biến đổi chất lượng nước do bọ
nước phát triển quá mạnh.
Sự biến đổi chất lượng nước thường được thực
hiện ở những ao đáy cát vào những ngày u ám, có
mưa nhỏ vào cuối Xuấn hoặc đầu mùa Hè. Điều này
được nhận biết nước trong ao rất trong sạch và có thể
nhìn thấy tận đáy ao. THực sự đó là do hàm lượng
Oxy hòa tan trong ao giảm xuống dưới 1mg/l. Cá bơi
lội lờ đờ trên mặt nước của ao xuốt cả ngày, và
những con bọ nước được tìm thấy rất nhiều ở những
mép bờ ao, thực vật phù du rất kém phát triển.
Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này là do
thành phần cá mè hoa thả trong ao nuôi quá ít, và