BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
HOÀNG MINH QUANG
QUỐC TỊCH, HỘ TỊCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN DI
CƯ TỰ DO TỪ CAMPHUCHIA VỀ VIỆT NAM
ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
TÓM TẮT LUẬN VĂN
NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2024
Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN VĂN NAM
Phản biện 1: PGS.TS. BÀNH QUỐC TUẤN
Phản biện 2: TS. CAO VŨ MINH
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành
chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng Truyền Thống Học viện Hành chính Quốc gia
Số:10 - Đường3/2- Phường 11,Quận 10 – TP. Hồ Chí Minh
Thời gian: vào hồi 9 giờ , ngày 07 tháng 7 năm 2023
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web Ban Quản lý đào tạo, Học viện Hành chính Quốc gia
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Con người từ khi sinh ra cho đến lúc chết đi thường gắn tư cách
công dân của mình đối với một quốc gia cụ thể. Một trong những vấn
đề đầu tiên thể hiện tư cách công dân đó là quốc tịch. Quyền được có
quốc tịch là một quyền rất quan trọng của con người. Quốc tịch vừa
mang tính chính trị vừa mang tính pháp lý, là sự quan hệ hai chiều
giữa cá nhân và nhà nước. Quốc tịch, hộ tịch luôn có mối quan hệ
khăng khít với nhau, các hoạt động liên quan đến hộ tịch đều nằm
trong phạm vi quốc tịch. Vấn đề người không quốc tịch không chỉ là
vấn đề quan tâm của Việt Nam mà là vấn đề chung của toàn cầu.
Việt Nam cũng rất quan tâm đến việc xem xét các cơ sở pháp lý để
tiến hành cấp quốc tịch cho những đối tượng đủ điều kiện, cụ thể: Từ
ngày 01/7/2009 đến ngày 31/3/2017, các Sở Tư pháp trong cả nước và
cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã cấp 15.058 Giấy xác nhận
có quốc tịch Việt Nam, 1.398 Giấy xác nhận có gốc Việt Nam cho
người có yêu cầu.
Để giải quyết những vấn đề khó khăn cho người dân di cư từ
Campuchia về Việt Nam, Chính phủ đã quan tâm ban hành Quyết định
số 1748/QĐ-TTg ngày 29/9/2014 về việc Phê duyệt “Đề án tổng thể
đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam”. Các bộ,
ngành, địa phương cũng ban hành những văn bản hướng dẫn rà soát, giải
quyết các giấy tờ liên quan đến quốc tịch, hộ tịch cho người dân di cư tự
do từ Campuchia về Việt Nam nhưng cho đến nay cũng chưa tháo gỡ hết
được những khó khăn, vướng mắc.
2
Từ những vấn đề pháp lý và thực tiễn nêu trên, tác giả đã mạnh dạn
chọn đề tài “Quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ
Campuchia về Việt Nam” làm đề tài luận văn thạc sỹ định hướng ứng
dụng, chuyên ngành Luật Hiến pháp - Luật Hành chính, qua đó sẽ góp
phần đáp ứng được phần nào những đòi hỏi cấp bách nêu trên về cả
phương diện pháp lý và thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề quốc tịch, hộ tịch được các nhà nghiên cứu, quản lý, học
viên, sinh viên quan tâm nghiên cứu, phân tích. Liên quan đến nội
dung này, đã có những công trình, luận văn, các bài báo khoa học, các
bài phóng sự ở các địa phương như Bình Phước, Tây Ninh, An Giang,
Long An. Nhìn chung các tài liệu, công trình nghiên cứu cũng đã phần
nào làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận, thực tiễn liên quan đến quốc
tịch, hộ tịch cho người không quốc tịch, trong đó có người di cư tự do
từ Campuchia về Việt Nam hiện đang sinh sống tại một số tỉnh phía
Nam. Riêng luận văn “Quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự
do từ Campuchia về Việt Nam” do tác giả nghiên cứu là công trình
chưa có tác giả nào nghiên cứu từ trước đến nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu tổng thể lý luận, quy định của pháp luật hiện hành về
quốc tịch, hộ tịch; Đánh giá thực trạng về quản lý quốc tịch, hộ tịch
đối với người dân di cư tự do về Việt Nam từ Campuchia trong thời
gian qua ở các tỉnh phía Nam; chỉ ra nguyên nhân, đề xuất giải pháp.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận và pháp luật, nội dung quản lý nhà nước
về quốc tịch, hộ tịch, các chính sách liên quan đến quốc tịch, hộ tịch
cho người di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam giai đoạn 2000 -
3
2021 ở một số tỉnh phía Nam và Bình Phước; đề xuất những giải pháp
nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật và nâng cao hiệu quả quản
lý nhà nước về quốc tịch, hộ tịch đối với người di cư tự do từ
Campuchia về Việt Nam trong thời gian tới.
5. Phương pháp nghiên cứu
Tác giả đã vận dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh; tiếp cận đa ngành, liên ngành; phương pháp
thống kê.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Về mặt lý luận: Góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận,
pháp lý về quản lý nhà nước liên quan đến quốc tịch, hộ tịch tại Việt
Nam nói chung, cho người không quốc tịch ở Việt Nam nói riêng.
- Về mặt thực tiễn: Là tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác
nghiên cứu khoa học; công tác quản lý nhà nước về quốc tịch, hộ tịch.
7. Bố cục của luận văn
Luận văn được kết cấu thành 3 chương:
- Chương I. Một số vấn đề lý luận về quốc tịch, hộ tịch đối với
người dân di cư tự do.
- Chương II. Thực trạng quản lý quốc tịch, hộ tịch ở Việt Nam đối
với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam.
- Chương III. Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả trong quản
lý quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về
Việt Nam.
