
B GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỘ Ụ Ạ H C VI N CHÍNH TR QU C GIAỌ Ệ Ị Ố
H CHÍ MINHỒ
H C VI N BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUY NỌ Ệ Ề
NGUY N TH TH NG HUY NỄ Ị ƯƠ Ề
QUY TRÌNH S N XU T S N PH M BÁO CHÍ Ả Ấ Ả Ẩ
ĐI NGO IỐ Ạ VI T NAM HI N NAYỞ Ệ Ệ
TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ Ắ Ậ Ế BÁO CHÍ H C Ọ
Hà N i – 201ộ8
1

Công trình đc hoàn thành t iượ ạ
H C VI N BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUY NỌ Ệ Ề
Ng i h ng d n khoa h c:ườ ướ ẫ ọ
1. PGS,TS. Nguy n Ng c Oanhễ ọ
2. PGS,TS. Ph m Văn Linhạ
PH N BI N 1: Ả Ệ
PH N BI N 2: Ả Ệ
PH N BI N 3: Ả Ệ
LU N ÁN ĐC B O V TR C H I ĐNG CH M LU N ÁN TI NẬ ƯỢ Ả Ệ ƯỚ Ộ Ồ Ấ Ậ Ế
SĨ
C P H C VI N T I H C VI N BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUY NẤ Ọ Ệ Ạ Ọ Ệ Ề
2

M ĐUỞ Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Cùng v i xu th h i nh p qu c t ngày càng đc m r ng trong t t cớ ế ộ ậ ố ế ượ ở ộ ấ ả
các lĩnh v c c a đi s ng xã h i, nhu c u cung c p thông tin t Vi t Nam ra thự ủ ờ ố ộ ầ ấ ừ ệ ế
gi i và đa thông tin trên th gi i đn v i Vi t Nam ngày càng tr nên c p thi t.ớ ư ế ớ ế ớ ệ ở ấ ế
TTĐN là ho t đng thông tin h ng vào nhi u đi t ng n c ngoài cũng nhạ ộ ướ ề ố ượ ở ướ ư
trong n c nh m t o s hi u bi t v Vi t Nam, xây d ng và qu ng bá hình nhướ ằ ạ ự ể ế ề ệ ự ả ả
đt n c, tranh th s ng h c a d lu n, đc bi t là công chúng n c ngoàiấ ướ ủ ự ủ ộ ủ ư ậ ặ ệ ướ
đi v i s nghi p đy m nh CNH, HĐH, h i nh p qu c t , xây d ng và b o vố ớ ự ệ ẩ ạ ộ ậ ố ế ự ả ệ
T qu c Vi t Nam XHCN, đng th i xây d ng góc nhìn c a d lu n trong n cổ ố ệ ồ ờ ự ủ ư ậ ướ
v tình hình th gi i. ề ế ớ
Trong th c ti n lãnh đo s nghi p cách m ng c a đt n c, Đng và Nhàự ễ ạ ự ệ ạ ủ ấ ướ ả
n c luôn coi tr ng công tác thông tin đi ngo i. Ngày 2/8/2017, Ban Tuyên giáoướ ọ ố ạ
Trung ng đã ban hành báo cáo s k t 5 năm th c hi n K t lu n s 16 c a Bươ ơ ế ự ệ ế ậ ố ủ ộ
Chính tr (Khóa XI) v “Chi n l c phát tri n thông tin đi ngo i giai đo n 2011-ị ề ế ượ ể ố ạ ạ
2020” và Ch th 26-CT/TW c a Ban Bí th (khóa X) v công tác thông tin điỉ ị ủ ư ề ố
ngo i. Báo cáo nh n m nh c n ti p t c đi m i, nâng cao hi u qu công tác thôngạ ấ ạ ầ ế ụ ổ ớ ệ ả
tin đi ngo i:ố ạ
Có k ho ch s d ng hi u qu các ch ng trình, s n ph m thôngế ạ ử ụ ệ ả ươ ả ẩ
tin đi ngo i có ch t l ng t t thông qua vi c ph i h p, trao đi gi a cácố ạ ấ ượ ố ệ ố ợ ổ ữ
c quan, đn v , nh t là c a các c quan báo chí đi ngo i ch l c v iơ ơ ị ấ ủ ơ ố ạ ủ ự ớ
các báo, đài đa ph ng nh m ti t ki m chi phí s n xu t, đng th i b oị ươ ằ ế ệ ả ấ ồ ờ ả
đm tính th ng nh t trong công tác tuyên truy n đi ngo i. T n d ng h nả ố ấ ề ố ạ ậ ụ ơ
n a vai trò c a báo chí n c ngoài, chuyên gia, h c gi , cá nhân có uy tínữ ủ ướ ọ ả
qu c t trong thông tin đi ngo i. ố ế ố ạ [4, 19]
Các c quan truy n thông đi chúng đã tích c c thông tin v các ho t đngơ ề ạ ự ề ạ ộ
ngo i giao c a Đng và Nhà n c, v qu ng bá hình nh Vi t Nam, v công tácạ ủ ả ướ ề ả ả ệ ề
đi v i ng i Vi t Nam n c ngoài. Đc bi t ho t đng c a các c quan báoố ớ ườ ệ ở ướ ặ ệ ạ ộ ủ ơ
chí đi ngo i đc đánh giá là đã ch đng và đi m i h n thông qua các hìnhố ạ ượ ủ ộ ổ ớ ơ
th c nh m các c quan đi di n báo chí, các c quan th ng trú, các phân xã t iứ ư ở ơ ạ ệ ơ ườ ạ
n c ngoài, c các phóng viên t i hi n tr ng s vi c nh m đa đn công chúngướ ử ớ ệ ườ ự ệ ằ ư ế
nh ng thông tin c p nh t, chính xác và thi t th c. ữ ậ ậ ế ự
Tuy nhiên, so v i yêu c u th c ti n ngày càng sôi đng, phong phú, ph cớ ầ ự ễ ộ ứ
t p và nhu c u ti p nh n thông tin c a công chúng, đc bi t là nhóm công chúngạ ầ ế ậ ủ ặ ệ
m c tiêu c a thông tin đi ngo i (nhân dân, chính ph các qu c gia trên th gi i,ụ ủ ố ạ ủ ố ế ớ
ng i Vi t Nam n c ngoài, ng i n c ngoài Vi t Nam), là nh ng ng i cóườ ệ ở ướ ườ ướ ở ệ ữ ườ
nh ng đc đi m khác bi t nh đa bàn sinh s ng , trình đ h c v n cao, s l aữ ặ ể ệ ư ị ố ộ ọ ấ ự ự
ch n các kênh thông tin đa d ng, phong phú thì ch t l ng s n ph m báo chí điọ ạ ấ ượ ả ẩ ố
ngo i còn có nh ng h n ch v c v n i dung và hình th c... ạ ữ ạ ế ề ả ề ộ ứ Th c t cho th y,ự ế ấ
đ có đc m t s n ph m báo chí nói chung và s n ph m báo chí đi ngo i nóiể ượ ộ ả ẩ ả ẩ ố ạ
riêng có ch t l ng t t, đáp ng đc đy đ nhu c u đi v i công chúng thìấ ượ ố ứ ượ ầ ủ ầ ố ớ
3

quy trình s n xu t s n ph m gi vai trò r t quan tr ng. Trong quy trình s n xu tả ấ ả ẩ ữ ấ ọ ả ấ
s n ph m báo chí đi ngo i hi n nay, ngoài nh ng u đi m đã có đc thì v nả ẩ ố ạ ệ ữ ư ể ượ ẫ
còn có nhi u nh ng h n ch , b t c p nh h ng đn ch t l ng c a s n ph mề ữ ạ ế ấ ậ ả ưở ế ấ ượ ủ ả ẩ
cũng nh hi u qu ti p nh n thông tin c a công chúng. Chính vì v y, các s nư ệ ả ế ậ ủ ậ ả
ph m báo chí đi ngo i Vi t Nam hi n nay mu n thu hút đc đông đo côngẩ ố ạ ở ệ ệ ố ượ ả
chúng thì c n có s đi m i m nh m ngay t quy trình s n xu t s n ph m,ầ ự ổ ớ ạ ẽ ừ ả ấ ả ẩ
nh m phát huy nh ng th m nh, đng th i kh c ph c nh ng khâu h n ch , b tằ ữ ế ạ ồ ờ ắ ụ ữ ạ ế ấ
c p đ có đc s n ph m báo chí đi ngo i ch t l ng h n, ngày càng ti p c nậ ể ượ ả ẩ ố ạ ấ ượ ơ ế ậ
g n và r ng h n v i công chúng c a mình.ầ ộ ơ ớ ủ
T nh ng v n đ trên, t hai bình di n lý lu n và th c ti n, vi c nghiênừ ữ ấ ề ừ ệ ậ ự ễ ệ
c u v quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i Vi t Nam hi n nay đuứ ề ả ấ ả ẩ ố ạ ở ệ ệ ề
đt ra nh ng yêu c u c n ph i đc nghiên c u, gi i quy t, ch ra c s , n iặ ữ ầ ầ ả ượ ứ ả ế ỉ ơ ở ộ
dung, l i đi và c ch v n hành, m đng gi i quy t v n đ c p thi t này. M tố ơ ế ậ ở ườ ả ế ấ ề ấ ế ặ
khác, gi i quy t đc v n đ s đi m i và nâng cao ch t l ng s n ph m báoả ế ượ ấ ề ẽ ổ ớ ấ ượ ả ẩ
chí đi ngo i. T nh ng lý do trên, chúng tôi đã ch n nghiên c u đ tàiố ạ ừ ữ ọ ứ ề “Quy
trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i Vi t Nam hi n nay”ả ấ ả ẩ ố ạ ở ệ ệ làm lu n ánậ
Ti n sĩ ngành Báo chí h c.ế ọ
2. M c đích nghiên c uụ ứ
H th ng hóa và làm rõ nh ng v n đ lý lu n chung v quy trình s n xu tệ ố ữ ấ ề ậ ề ả ấ
s n ph m báo chí đi ngo i, mô t v th c tr ng ả ẩ ố ạ ả ề ự ạ quy trình s n xu tả ấ s n ph mả ẩ
báo chí đi ngo i Vi t Nam hi n nayố ạ ở ệ ệ . T đó đ xu t quan đi m, ph ngừ ề ấ ể ươ
h ng và gi i pháp nh m hoàn thi n quy trình s n xu t s n ph m báo chí điướ ả ằ ệ ả ấ ả ẩ ố
ngo i Vi t Nam trong th i gian t i.ạ ở ệ ờ ớ
3. Nhi m v nghiên c uệ ụ ứ
Đ đt đc nh ng m c đích nghiên c u nêu trên, lu n án c n t p trungể ạ ượ ữ ụ ứ ậ ầ ậ
gi i quy t m t s nhi m v nghiên c u sau:ả ế ộ ố ệ ụ ứ
Th nh t, ứ ấ h th ng hóa, phân tích và làm rõ thêm nh ng v n đ lý lu n vệ ố ữ ấ ề ậ ề
báo chí đi ngo i và quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i.ố ạ ả ấ ả ẩ ố ạ
Th hai, ứđánh giá th c tr ng v quy trình s n xu t các s n ph m báo chí điự ạ ề ả ấ ả ẩ ố
ngo i Vi t Nam thông qua k t qu kh o sát m t s tòa so n báo chí đi ngo i;ạ ở ệ ế ả ả ộ ố ạ ố ạ
nêu rõ nguyên nhân c a th c tr ng và nh ng v n đ đt ra đi v i quy trình s nủ ự ạ ữ ấ ề ặ ố ớ ả
xu t các s n ph m báo chí đi ngo i Vi t Nam hi n nay.ấ ả ẩ ố ạ ở ệ ệ
Th ba, ứđ xu t quan đi m, ph ng h ng và nh ng gi i pháp ch y uề ấ ể ươ ướ ữ ả ủ ế
nh m hoàn thi n quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i Vi t Namằ ệ ả ấ ả ẩ ố ạ ở ệ
hi n nay và th i gian t i.ệ ờ ớ
4. Đi t ng và ph m vi nghiên c uố ượ ạ ứ
- Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ
Lu n án nghiên c u v quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i ậ ứ ề ả ấ ả ẩ ố ạ ở
Vi t Nam hi n nay.ệ ệ
- Ph m vi nghiên c u:ạ ứ
Nghiên c u các b c trong quy trình s n xu t s n ph m và các y u t tácứ ướ ả ấ ả ẩ ế ố
đng t i quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i 4 kênh báo chí điộ ớ ả ấ ả ẩ ố ạ ở ố
4

ngo i ch l c c a Vi t Nam hi n nay, g m: báo Vietnam News, kênh phát thanhạ ủ ự ủ ệ ệ ồ
đi ngo i qu c gia VOV5, kênh truy n hình đi ngo i VTV4 và báo đi n tố ạ ố ề ố ạ ệ ử
VietnamPlus. Ngoài ra tác gi cũng kh o sát quy trình s n xu t các s n ph m báoả ả ả ấ ả ẩ
chí đi ngo i thu c Đài PTTH Qu ng Ninh nh m so sánh, tìm ra s khác bi t vố ạ ộ ả ằ ự ệ ề
quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i c a trung ng v i s n ph m báoả ấ ả ẩ ố ạ ủ ươ ớ ả ẩ
chí đi ngo i c a đa ph ng. ố ạ ủ ị ươ
5. Gi thuy t nghiên c u c a lu n ánả ế ứ ủ ậ
Khi ti n hành nghiên c u chúng tôi đt ra các gi thuy t sau:ế ứ ặ ả ế
- B ng quan sát và nghiên c u, phân tích tài li u, chúng tôi cho r ng báoằ ứ ệ ằ
chí đi ngo i có vai trò quan tr ng trong công tác TTĐN Vi t Nam hi n nay.ố ạ ọ ở ệ ệ
Báo chí nói chung là l c l ng nòng c t, gánh vác trách nhi m to l n nh t trongự ượ ố ệ ớ ấ
ho t đng thông tin đi ngo i c a n c nhà. Bên c nh đó,ạ ộ ố ạ ủ ướ ạ m t s c quan báoộ ố ơ
chí đi ngo i đc l a ch n là c quan báo chí ch l c trong công tác TTĐN nhố ạ ượ ự ọ ơ ủ ự ư
Thông t n xã Vi t Nam, Đài truy n hình Vi t Nam, Đài ti ng nói Vi t Nam…ấ ệ ề ệ ế ệ
ch l c ủ ự trong báo chí đây đc hi u không ch ph m vi, đi t ng thông tinở ượ ể ỉ ở ạ ố ượ
r ng c trong và ngoài n c mà còn bao hàm c khía c nh tr c ti p là c quan báoộ ả ướ ả ạ ự ế ơ
chí có ch c năng tham gia ch đo, đnh h ng và chi ph i thông tin, là các kênhứ ỉ ạ ị ướ ố
thông tin chính th ng, ch y u trên các lo i hình báo chí, th hi n quan đi m,ố ủ ế ạ ể ệ ể
ti ng nói ch đo c a Đng, Nhà n c đi v i các lĩnh v c c a đi s ng xã h i.ế ỉ ạ ủ ả ướ ố ớ ự ủ ờ ố ộ
- Quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i Vi t Nam có nh ngả ấ ả ẩ ố ạ ở ệ ữ
đc tr ng riêng và có nh h ng r t l n đn ch t l ng, hi u qu c a s nặ ư ả ưở ấ ớ ế ấ ượ ệ ả ủ ả
ph m báo chí đi ngo i. Nh ng đc tr ng này xu t phát t yêu c u c a báo chíẩ ố ạ ữ ặ ư ấ ừ ầ ủ
đi ngo i, đc đi m c a công chúng m c tiêu nh ngôn ng , đa bàn, trình đ,ố ạ ặ ể ủ ụ ư ữ ị ộ
thái đ chính tr …ộ ị
- Quy trình s n xu t s n ph m báo chí đi ngo i Vi t Nam hi n nayả ấ ả ẩ ố ạ ở ệ ệ
v n còn t n t i nh ng h n ch khi n vi c ti p c n đi t ng công chúng m cẫ ồ ạ ữ ạ ế ế ệ ế ậ ố ượ ụ
tiêu v n còn nh ng khó khăn. Quy trình này c n có nh ng thay đi phù h p. Cácẫ ữ ầ ữ ổ ợ
ngu n cung c p thông tin cho các c quan báo chí đi ngo i ngày càng nhi u vàồ ấ ơ ố ạ ề
nhanh chóng h n nh h th ng phân xã, c quan th ng trú, đi ngũ công tácơ ư ệ ố ơ ườ ộ
viên n c ngoài. Ngoài ra, vi c s n xu t s n ph m tr c ti p b ng ti ng n cở ướ ệ ả ấ ả ẩ ự ế ằ ế ướ
ngoài, chú tr ng thay đi các khâu biên phiên d ch mang l i hi u qu cao cho s nọ ổ ị ạ ệ ả ả
ph m, khi n cho công chúng m c tiêu c a các c quan báo chí đi ngo i d dàngẩ ế ụ ủ ơ ố ạ ễ
ti p nh n s n ph m h n.ế ậ ả ẩ ơ
6. C s lý lu n, th c ti n và ph ng pháp nghiên c u c a đ tàiơ ở ậ ự ễ ươ ứ ủ ề
6.1 C s lý thuy tơ ở ế
Lu n án ti p c n m c tiêu và các n i dung nghiên c u d a trên nh ng lýậ ế ậ ụ ộ ứ ự ữ
thuy t chính sau đây:ế
- Lý thuy t truy n thông và truy n thông đi chúngế ề ề ạ
Nh ng khái ni m, lý thuy t, ữ ệ ế mô hình, th c hành căn b n v truy n thông đcự ả ề ề ượ
phân tích và gi i thi u trong công trình nghiên c u “ớ ệ ứ Truy n thông – Lý thuy t và k năngề ế ỹ
c b nơ ả ” c a PGS,TS. Nguy n Văn D ng (ch biên) và ThS. Đ Th Thu H ng xu t b nủ ễ ữ ủ ỗ ị ằ ấ ả
năm 2006 [21]. C th nh sau:ụ ể ư
5

