A Separation: trước khi chết
phải xem phim này
Poster phim "A Separation"
Một nghệ sĩ từng nói với tôi rằng: có những phim “bắt buộc” phải xem,
không xem thì không thành người. Các phim đó không nhiều, một năm
may ra chỉ có 3, 4 tác phẩm là cao. Năm nay, A Separation (Chia ly)
được xếp vào cái danh sách “xem hay là chết” của tôi. Ừ, có lẽ bạn
chẳng phải nghệ sĩ gì, hay yêu nghệ thuật một cách quên ăn quên ngủ,
nhưng nếu bạn cho rằng mình thuộc dạng quan tâm vừa phải đến văn
hoá, hay thậm chí chỉ đơn giản là người có đọc, có tìm hiểu, tôi xin bạn
hãy chạy ra ngoài mua đĩa về xem. Đĩa lậu không bao nhiêu tiền, trong
khi “A Seperation lại là một tác phẩm vô giá.
Phim mở đầu như thế này: Một cặp vợ chồng – Nader (Peyman Moadi
và Simin (Leila Hatami) – đang ngồi trước thẩm phán để làm thủ tục ly
dị. Họ là người Iran, sống tại Iran; vì cả hai có cô con gái Termeh 11
tuổi, nên đã bàn đến chuyện chuyển sang nước ngoài sống để Termeh
không bị văn hoá Hồi giáo kìm kẹp. Chạy vạy thủ tục, tốn không biết
bao nhiêu tiền, nhưng cuối cùng anh chồng Nader không chịu đi vì anh
muốn ở lại Iran để chăm sóc bố – người bị bệnh mất trí nhớ Alzheimer.
Simin rất giận, theo cô thì con mình còn cả tương lai phía trước, trong
khi ông nội đã già, bệnh nặng đến độ không còn nhớ con cháu mình là
ai. Thế nên cặp vợ chồng lôi nhau ra tòa ly dị, chứ thực chất thì họ cũng
chẳng muốn chia tay. Thẩm phán thấy lý do ly dị quá vô lý nên đã bác
đơn.
Simin và Nader tại tòa
Bực tức, Simin xách đồ về nhà bố mẹ đẻ, Termeh nhất quyết không đi
theo mẹ về bên ngoại mà muốn ở với bố và ông nội. Chính điều này đã
gây ra bao rắc rối. Nader vừa mới thuê một phụ nữ tên Razieh (Sareh
Bayat) đến để chăm sóc bố khi anh đi làm và con gái đi học. Razieh
cực kỳ mộ đạo, nếu cô làm thuê cho một gia đình bình thường thì
không sao; đằng này, cô vợ Simin – tuy chưa ly dị Nader – không còn
sống chung với anh nữa. Phụ nữ có chồng như Razieh không thể ở một
mình trong nhà của một người đàn ông lạ, nhất là khi vợ anh ta vắng
mặt, theo đúng luật đạo Hồi, chồng Razieh phải cho phép thì cô mới
được đi làm.
Biết rằng ông chồng cổ hủ sẽ không bao giờ cho mình đi làm thuê tại
nhà Nader, Razieh cố giấu chồng làm lén, bởi gia đình cô rất cần tiền.
Bà vợ Simin, tuy giận chồng và không còn ở đấy nữa, cũng ráng trấn an
Razieh rằng Nadar là người đàn ông tốt. Anh còn cho phép cô đem theo
con đến nhà mình để Razieh không phải tốn tiền gửi bé vào nhà trẻ.
Razieh và con gái
Người xem lờ mờ đoán rằng Razieh không phù hợp với công việc, đã
chăm sóc người già yếu thì phải sẵn sàng rửa ráy, lau chùi nếu họ lỡ
bậy ra quần. Nhưng đạo Hồi không cho phép phụ nữ chạm vào chỗ kín
của đàn ông lạ mặt (dù bố của Nadar thuộc loại già khú). Cô cũng đang
mang thai, nên thể trạng cũng không tốt. Một hôm, Nader đi làm về
sớm, và phát hiện ra bố mình bị cột tay vào giường, trong khi Razieh
biến đâu mất tiêu. Thực chất thì Razieh có lý do chính đáng để bỏ đi,
nhưng Nader lẫn người xem không biết lý do này cho đến khi phim gần
kết thúc. Giận quá, Nader chờ Razieh về, rồi chửi bới và đuổi cô ra
khỏi nhà. Dùng dằng sao đó, anh lỡ tay đẩy cô té, và cô sảy thai.
Mọi chuyện thế là rối um lên. Chồng của Razieh, tên là Modjat, kiện
Nader ra tòa vì tội giết người.
Ai đúng ai sai? Nader cho rằng anh chỉ quá tay vì Razieh trói bố mình
vào giường. Anh cũng không hề biết Razieh đang mang thai. Vốn mộ
đạo nên cô tối ngày trùm khăn kín mít, ăn mặc lùm xùm như thế thì ai
mà biết được rằng cô có bầu hay không? Và nếu biết thì anh đã chả
thuê Razieh chăm bố mình, với lại cú đẩy của anh không thể mạnh đến
nối khiến cô mất đứa con trong bụng.
Modjat thì cho rằng Nader không thể không biết vợ mình đang mang
bầu, việc anh dám thuê Razieh trước khi hỏi ý kiến chồng cũng trái đạo
lý, không chấp nhận được.
Modjat (áo xám) gây gổ với Nader, khiến mọi người phải bu vào cản.
Nhưng không phải cái gì cũng rạch ròi trắng đen. Chắc hẳn nhiều người
đã và đang cho rằng Iran là một nước khó sống, phụ nữ bị đàn áp, luật