1
SỰ THÀNH LẬP BỘ RĂNG SỮA VÀ BỘ
RĂNG VĨNH VIỄN
1. Nha thức hay công thức răng
Dùng để biểu diễn số lượng của từng nhóm răng ở một bên hàm (nửa hàm
trên và nửa hàm dưới ).
+ Răng sữa :
Cửa Nanh Cối sữa = 10
+ Răng vĩnh viễn :
Cửa Nanh Cối nhỏ Cối lớn = 16
+ Nhóm răng :
-Nhóm răng trước : Gồm nhóm răng Cửa + Nhóm răng Nanh.
-Nhóm răng sau : Gồm tất cả các nhóm răng Cối.
2 1 2
2 1 2
2 1 2 3
2 1 2 3
2
2. Các giai đoạn phát triển của răng :
2.1 Giai đoạn tăng trưởng (growth): Hình thành mầm răng, xuất hiện các tạo
men bào (ameloblasts) và tạo ngà bào (odontoblasts), lắng đọng các chất căn bản
của men và ngà.
2.2 Giai đoạn vôi hóa (calcification) : Trầm hiện các muối calcium làm cho các
chất căn bản trở nên cứng hơn.
2.3 Giai đoạn mọc răng (eruption) : Chính là sự di chuyển của răng vào trong
hốc miệng.
2.4 Giai đoạn mòn răng (attrition) : Do ăn nhai.
2.5 Giai đoạn tiêu ngót (resorption) chân răng (đối với răng sữa ) hay giai đoạn
bồi đắp xêmăng chân răng (đối với răng vĩnh viễn ) để bù cho sự mòn men.
Xáo trộn một trong các giai đoạn trên sẽ đưa đến các bất thường hoặc các
trường hợp bệnh lý như : thừa hoặc thiếu răng, nang răng hay bướu răng thiểu sản
men, răng mọc ngầm...
3. Sự mọc răng :
3.1 Định nghĩa :
Mọc răng là một quá trình trong đó một răng đang phát triển di chuyển từ vị trí
ban đầu của nó trong xương hàm đến một vị trí chức năng trong miệng và tiếp tục
sự dịch chuyển chức năng trong suốt thời gian tồn tại của răng .
3
Quá trình mọc răng gồm có 3 pha :
1.Pha dịch chuyển trước khi mọc.
2.Pha dịch chuyển tiền chức năng (giai đoạn mọc lâm sàng).
3.Pha dịch chuyển sau khi mọc hay pha chức năng.
3.2 Nhận xét :
- Răng mọc dần dần và xen kẻ có những kỳ gián đoạn,vận động mọc diễn ra
chủ yếu về đêm, ban ngày thì chậm hay dừng lại.
- Răng hàm trên được bắt đầu tạo trước răng hàm dưới nhưng thường răng
hàm dưới mọc trước răng hàm trên.
- Nữ mọc sớm hơn nam, trẻ gầy mọc sớm hơn trẻ mập.
- Mọc sớm, chậm vài tháng được xem là bình thường.
- Mọc răng là một hiện tượng sinh lý bình thường, tuy nhiên trẻ có thể bị sốt
nhẹ, ngủ không yên, chảy nước miếng, và không có liên quan gì đến sốt co
giật, tiêu chảy và viêm họng.
- Tốc độ mọc răng tùy thuộc vào loại răng, trung bình là 1mm/tháng, (ở tình
trạng chen chúc có thể là 1mm/6 tháng). Thời gian mọc trung bình là từ 4
đến 7 tháng.
4
- Khi một răng chuẩn bị mọc, lớp xương phủ bên trên sẽ bị tiêu hủy và mô
mềm trên đó cũng có những thay đổi để chuẩn bị cho việc mọc răng.
- Ở răng vĩnh viễn, chân răng sữa phải bị tiêu đi để có chỗ cho mầm răng vĩnh
viễn (RVV) mọc.
- Răng sữa chậm rụng : rối loạn sự hình thành RVV hay RVV mọc sai vị trí
4. Bộ
răng
sữa :
-
Xu
ất
hiệ
n
lúc 6 tháng tuổi, và kết thúc ở khoảng từ 2 đến 2 tuổi rưỡi, theo thứ tự sau :
Răng trên I II IV III V
Răng dưới I II IV III V
Tháng tuổi 6 7 12 16 20
Tháng tuổi 8 9 14 18 24
5
- Răng cối sữa 1 mọc trước răng nanh có lẽ liên quan đến việc thiết lập cắn
khớp giữa cung răng trên và dưới.
- Chân răng sữa hình thành đầy đủ sau khi mọc khoảng từ 1 đến 1 năm rưỡi.
- Sự hình thành 1 răng sữa mất khoảng từ 2 đến 4 năm từ khi xuất hiện mầm
răng cho đến khi chân răng hoàn thành.
5. Bộ răng vĩnh viễn:
- Trong khi các răng sữa mọc và hoạt động chức năng, thì các răng vĩnh viễn
đã bắt đầu Calci hóa và thành lập thân răng ( R6 -lúc sanh; R7-cuối năm thứ
ba; R8-lúc 9 tuổi).
- Trung bình quá trình hình thành của một răng vĩnh viễn chiếm khoảng 12
năm.
- Chân của các răng vĩnh viễn được hoàn thành sau khi răng mọc được 2-3
năm.
6. Quá trình thay răng (Bộ răng hỗn hợp) :
- Răng vĩnh viễn đầu tiên mọc là răng cối lớn I, tiếp theo là răng cửa giữa dưới
(có khi ngược lại), từ đây bắt đầu quá trình kéo dài cung răng .
- Sau đó cứ trung bình một năm thì có một răng mọc cho đến khi xuất hiện răng
cối lớn II (khoảng 12 tuổi) , thì 6 năm sau ( hoặc lâu hơn nữa ) răng cối lớn III