Đ I H C QU C GIA TP.HCMẠ Ọ Ố
TR NG Đ I H C KHOA H C XÃ H I VÀ NHÂN VĂNƯỜ Ạ Ọ Ọ Ộ
KHOA XÃ H I H CỘ Ọ
x
MÔN : L CH S XÃ H I H CỊ Ủ Ộ Ọ
BÀI TI U LU N:Ể Ậ
S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N XÃ H I H C Đ CỰ Ể Ộ Ọ Ứ
CU I TH K XIX Đ U TH K XXỐ Ế Ỉ Ầ Ế Ỉ
GV:TS.VŨ QUANG HÀ
SV: TR N QUY T TH NGẦ Ế Ắ
MSSV:0769141
THÀNH PH H CHÍ MINH THÁNG 06 NĂM 2009Ố Ồ
XÃ H I H C Đ CỘ Ọ Ứ
M C L CỤ Ụ
PH N N I DUNGẦ Ộ .............................................................................................................. 5
I. ĐI U KI N KINH T - CHÍNH TR - XÃ H I N C Đ CỀ Ệ Ế Ị Ộ ƯỚ Ứ ............................. 5
1.1. Đi u ki n v kinh tề ệ ề ế ........................................................................................... 5
1.2. V chính trề ị ........................................................................................... 6
1.3 V xã h iề ộ ............................................................................................................... 8
II M T S NHÀ T T NG C A XÃ H I H C Ộ Ố Ư ƯỞ Ủ Ộ Ọ ................................. 8
1.G. W.F.Hegel ............................................................................................................ 8
2. Ludwig Feuerbach ................................................................................................ 10
3. Karl Marx (1818-1883) .......................................................................................... 11
3.1. S l c ti u sơ ượ ể ử ................................................................................................. 11
3.2. Lý lu n h c thuy t Marxậ ọ ế .................................................................................. 13
3.3. Quan ni m c a h c thuy t Marx v b n ch t c a xã h i và con ng i.ệ ủ ọ ế ề ả ấ ủ ộ ườ ..... 15
3.4. Quy lu t phát tri n l ch s xã h iậ ể ị ử ộ ..................................................................... 17
3.5. Nh ng t t ng c a Marx nh h ng t i s phát tri n c a Xã h i h c Đ cữ ư ưở ủ ả ưở ớ ự ể ủ ộ ọ ứ
vào đ u th k XXầ ế ỉ ..................................................................................................... 20
4. Max Weber: (1864-1920) ...................................................................................... 22
4.1. S l c v ti u s c a Max Weberơ ượ ề ể ử ủ .................................................................. 22
4.2. Nh ng quan ni m và lý thuy t c a Max Weber.ữ ệ ế ủ .............................................. 23
4.3. Quan ni m c a Max Weber v Xã h i h c ệ ủ ề ộ ọ ..................................................... 26
4. Lý thuy t v hành đ ng xã h i c a Weber.ế ề ộ ộ ủ ......................................................... 27
5. Lý thuy t ch nghĩa t b n c a Max Weber ế ủ ư ả ủ ...................................................... 30
6. Lý thuy t phân t ng xã h i ế ầ ộ .................................................................................. 32
7. T t ng c a Weber có nh h ng đ i v i Xã h i h c Đ c vào đ u th k XXư ưở ủ ả ưở ố ớ ộ ọ ứ ầ ế ỉ
.................................................................................................................................... 36
PH N K T LU NẦ Ế Ậ ............................................................................................................ 38
CÁC TÀI LI U THAM KH OỆ Ả ........................................................................................ 40
2
XÃ H I H C Đ CỘ Ọ Ứ
M Đ UỞ Ầ
Nói đ n n c Đ c là ng i ta th ng nh c t i n n tri t h c cế ướ ứ ườ ườ ắ ớ ề ế ọ ổ
đi n Đ c, nó gể ứ n li n v i tên tu i nh kant, Hegel, Feuerbach. Chính tri tắ ề ớ ổ ư ế
h c c đi n Đ c cũng là đi u ki n, n n t ng, là ti n đ cho s hình thànhọ ổ ể ứ ề ệ ề ả ề ề ự
Xã h i h c n c Đ c.ộ ọ ở ướ ứ
Xã h i h cộ ọ Đ c sinh ra trong m t t ng tác ph c t p gi a lý thuy tứ ộ ươ ứ ạ ữ ế
Marx và nhi u dòng t t ng khác. Nhân v t tiêu bi u hàng đ u c a Xãề ư ưở ậ ể ầ ủ
h i h c Đ c th i kì đ u là Max Weber và Georg simmel.ộ ọ ứ ờ ầ
Xã h i h cộ ọ Đ c đ c hình thành t ng đ i s m, nh ng nó th tở ứ ượ ươ ố ớ ư ậ
s phát tri n và đ c nh c t i nhi u là vào cu i th k XIX đ u th kự ể ượ ắ ớ ề ố ế ỷ ầ ế ỷ
XX, g n li n v i tên tu i c a Marx và Max Weber và chính c hai nhânắ ề ớ ổ ủ ả
v t tên tu i này đ u xu t phát là m t nhà tri t h c, kinh t h c, chính trậ ổ ề ấ ộ ế ọ ế ọ ị
h c…nh ng do nh ng thay đ i m nh m v kinh t c a n c Đ c đãọ ư ữ ổ ạ ẽ ề ế ủ ướ ứ
kéo theo nh ng bi n đ i m nh m v xã h i đi u đó đã thu hút các ôngữ ế ổ ạ ẽ ề ộ ề
nghiên c u nh ng v n đ có liên quan đ n s v n đ ng và bi n đ i xãứ ữ ấ ề ế ự ậ ộ ế ổ
h i. Đi u đó đ c th hi n qua các lý thuy t xã h i, Marx thì cho ra đ iộ ề ượ ể ệ ế ộ ờ
nh ng lý thuy t nh : lý thuy t xung đ t, lý thuy t hình thái kinh t xã h i,ữ ế ư ế ộ ế ế ộ
lý thuy t phân t ng xã h i…, còn Max Weber cho ra d i nh ng lý thuy tế ầ ộ ờ ữ ế
nh ; lý thuy t v hành đ ng xã h i, lý thuy t v phân t ng xã h i.ư ế ề ộ ộ ế ề ầ ộ
Nh ng đóng góp c a các ông trong s hình thành và phát tri n c aữ ủ ự ể ủ
Xã h i h c Đ c, đ c bi t là Xã h i h c Đ c cu i th k XIX đ u thộ ọ ứ ặ ệ ộ ọ ứ ở ố ế ỷ ầ ế
k XX là r t l n. M c dù v y nh ng quan đi m và lý thuy t c a các ôngỷ ấ ớ ặ ậ ữ ể ế ủ
đ u ch u nh h ng c a tri t h c c đi n Đ c g n v i nh ng nhân v tề ị ả ưở ủ ế ọ ổ ể ứ ắ ớ ữ ậ
XÃ H I H C Đ CỘ Ọ Ứ
nh kant, hegel, feuer bach. nh h ng c a kant đ i v i Weber và Xã h iư ả ưở ủ ố ớ ộ
h c Đ c, nhìn chung cho th y Xã h i h c Đ c và ch nghĩa Marx cóọ ứ ấ ộ ọ ứ ủ
nh ng ngu n g c tri t h c khác nhau, nh chúng ta th y chính hegelữ ồ ố ế ọ ư ấ
không ph i là kant là tác nhân quan tr ng đ i v i lý thuy t Marx và nh ngả ọ ố ớ ế ữ
ng i Marxist đi tìm m i quan h các xung đ t và mâu thu n, thì tri t h cườ ỗ ệ ộ ẫ ế ọ
kant ít nh t đã d n d t m t s nhà Xã h i h c Đ c tìm ki m ti n đ trongấ ẫ ắ ộ ố ộ ọ ứ ế ề ồ
nh ng b i c nh n đ nh h n.ữ ố ả ổ ị ơ
Tuy v y trong khuôn kh là m t bài ti u lu n nh nên Tôi ch nêuậ ổ ộ ể ậ ỏ ỉ
ra nh ng t t ng c a hegel và Feuer bach đây là hai nhân v t có tác đôngữ ư ưở ủ ậ
và nh h ng m nh m t i quan đi m và lý thuy t c a Marx và Maxả ưở ạ ẽ ớ ể ế ủ
Weber cũng nh đ i v i Xã h i h c Đ c sau này. ư ố ớ ộ ọ ứ
4
XÃ H I H C Đ CỘ Ọ Ứ
PH N N I DUNGẦ Ộ
I. ĐI U KI N KINH T - CHÍNH TR - XÃ H I N C Đ CỀ Ệ Ế Ị Ộ ƯỚ Ứ
1.1. Đi u ki n v kinh tề ệ ề ế
Ch nghĩa t b n phát tri n nhanh chóng, vu n lên đ ng hàng thủ ư ả ể ơ ứ ứ
hai c a th gi i, trong giai đo n này n c Đ c đ u xu t hi n các côngủ ế ớ ạ ở ướ ứ ầ ấ ệ
ty đ c quy n.ộ ề
T nh ng năm 70 c a th k XIX, n c Đ c đã tr thành m t n cừ ữ ủ ế ỉ ướ ứ ở ộ ướ
th ng nh t,đ c đã áp d ng đ c nh ng kinh nghi m và phát minh kố ấ ứ ụ ượ ữ ệ ỹ
thu t m i nh t trong s n xu t. n n kinh t n c Đ c l n lên nhanhậ ớ ấ ả ấ ề ế ướ ứ ớ
chóng. T m t n c nông nghi p, Đ c d n d n tr thành m t n c côngừ ộ ướ ệ ứ ầ ầ ở ộ ướ
nghi p quan tr ng Châu Âu. Và th gi i. s n l ng các nghành côngệ ọ ở ế ớ ả ượ
nghi p n ng tăng lên nhanh chóng, chi m t l đáng k trong t ng s nệ ặ ế ỉ ệ ể ổ ả
l ng th gi i, các nghành công nghi p m i nh đi n, hóa ch t tăngượ ế ớ ệ ớ ư ệ ấ
m nh m , chi m v trí hàng đ u Châu Âu.ạ ẽ ế ị ầ
S phát tr n nhanh chóng c a công nghi p đ a t i hi n t ng t pự ể ủ ệ ư ớ ệ ượ ậ
trung s n xu t và hình thành các t ch c lũng đo n s m h n các n cả ấ ổ ứ ạ ớ ơ ướ
khác. Hình th c lũng đo n ph bi n nh t là các ten và xanhđica.ứ ạ ổ ế ấ
Bên c nh công nghi p hi n đ i, Đ c còn duy trì th công nghi pạ ệ ệ ạ ứ ủ ệ
trong th i gian khá lâu. Nông nghi p n c Đ c cũng có nh ng b c ti nờ ệ ướ ứ ữ ướ ế
b , nh ng ch m ch p vì s ti n hành không tri t đ c a cu c cách m ngộ ư ậ ạ ự ế ệ ể ủ ộ ạ
dân ch t s n.ủ ư ả
Đ n đ u th k XX, t c đ phát tri n c a công nghi p Đ c cóế ầ ế ỉ ố ộ ể ủ ệ ứ
nh ng b c chuy n bi n m nh m , v t ng s n l ng cũng nh v nh ngữ ứ ể ế ạ ẽ ề ổ ả ượ ư ề ữ
nghành c b n, Đ c đ ng vào hàng đ u châu âu và th hai trên th gi i.ơ ả ứ ứ ầ ứ ế ớ