NG D NG PH NG PHÁP ELISAỨ Ụ ƯƠ
XÉT NGHI M HIVỆ
……….., tháng … năm …….
NG D NG PH NG PHÁP ELISA XÉT NGHI M HIVỨ Ụ ƯƠ Ệ
C u trúc virus HIVấ
HIV có đ c đi m chung c a h retroviridae. H t virus hoàn ch nh (virion) có c u trúc g m 3l p.ặ ể ủ ọ ạ ỉ ấ ồ ớ
1. L p v ngoài (v peplonớ ỏ ỏ ): l p này là 1 màng lipid kép có kháng nguyên chéo v i màng nguyên sinhớ ớ
ch t t bào. G n lên màng này là các nhú. Đó là các phân t Glycoprotein có tr ng l ng phân t 160ấ ế ắ ử ọ ượ ử
kilodalton (gp160). Nó g m có 2 ph n:ồ ầ
+ Glycoprotein màng ngoài có tr ng l ng phân töû là 120 kilodalton (gp120). GP120 là kháng nguyên đãọ ượ
bi n đ i nh t, gây khó khăn cho ph n ng b o v c th và ch vaccin phòng b nh.ế ổ ấ ả ứ ả ệ ơ ể ế ệ
+ Glycoprotein: xuyên màng có tr ng l ng phân töû 41 kilodalton.ọ ượ
2. V trong (v capsid):ỏ ỏ v này g m 2 l p protein:ỏ ồ ớ
+ L p ngoài hình c u, c u t o b i protein có tr ng l ng phân töû 18 kilodalton (p18).ớ ầ ấ ạ ở ọ ượ
+ L p trong hình tr , c u t o b i các phân t có tr ng l ng phân t là 24 kilodalton (p24). Đây là khángớ ụ ấ ạ ở ử ọ ượ ử
nguyên r t quang tr ng đ ch n đoán nhi m HIV/AIDSấ ọ ể ẩ ễ
3.Lõi:
Là nh ng thành ph n bên trong c a v capsid, bao g m:ữ ầ ủ ỏ ồ
+ Hai phân t ARN đ n, đó là b gen di truy n HIV(genom).ử ơ ộ ề
Genom c a HIV ch a 3 gen c u trúc: Gag (group specific antigen) là cac gen mã hoá cho các khángủ ứ ấ
nguyên đ c hi u c a capsid cuûa virus; Pol (polymerase) mã hoá cho các Enzym: reverve transcriptaseặ ệ ủ
(RT:Enzym sao mã ng c), protease và endonuclease (còn g i kháng nguyên integrase); và EnV (envelop)ượ ọ
mã hoá cho glycoprotein l p v peplon c a HIV.ớ ỏ ủ
Nguyên lý c a k thu t ELISA phát hi n kháng th kháng HIVủ ỹ ậ ệ ể
1.elisa gián ti pế
Kháng th kháng HIV có trong máu b nh nhân k t h p đ c hi u v i kháng nguyên virút HIV đã đ c cể ệ ế ợ ặ ệ ớ ượ ố
đ nh s n trên giá đ (các gi ng ph n ng trên phi n nh a).ị ẵ ỡ ế ả ứ ế ự
Ph c h p kháng nguyên -kháng th này đ c nh n bi t đ c hi u b i m t c ng h p là m t kháng thứ ợ ể ượ ậ ế ặ ệ ở ộ ộ ợ ộ ể
kháng immunoglobuline ng i (Ig) có g n enzyme và s cho ph n ng hi n màu v i m t c ch t thíchườ ắ ẽ ả ứ ệ ớ ộ ơ ấ
h p. Giá tr m t đ quang c a ph n ng màu (OD: optical density) t l thu n v i l ng kháng thợ ị ậ ộ ủ ả ứ ỷ ệ ậ ớ ượ ể
kháng HIV hi n di n trong m u th .ệ ệ ẫ ử
2.elisa c nh tranhạ
Nguyên t c c a k thu t d a trên s c nh tranh gi a kháng th kháng HIV có trong m u th v i c ngắ ủ ỹ ậ ự ự ạ ữ ể ẫ ử ớ ộ
h p là kháng th kháng HIV đã g n v i enzyme đ đ c g n lên các kháng nguyên đã c đ nh trênợ ể ắ ớ ể ượ ắ ố ị
gi ng. Giá tr m t đ quang (OD) t l ngh ch v i l ng kháng th trong m u th .ế ị ậ ộ ỷ ệ ị ớ ượ ể ẫ ử
3.sanwich elisa
Kháng th kháng HIV trong m u th s k t h p đ c hi u v i kháng nguyên c đ nh trên gi ng và đ cể ẫ ử ẽ ế ợ ặ ệ ớ ố ị ế ượ
phát hi n b i c ng h p là các kháng nguyên virút g n enzyme. Giá tr m t đ quang c a ph n ng màuệ ở ộ ợ ắ ị ậ ộ ủ ả ứ
(OD) t l thu n v i l ng kháng th kháng HIV hi n di n trong m u th .ỷ ệ ậ ớ ượ ể ệ ệ ẫ ử
4. các th h sinh ph mế ệ ẩ
Sinh ph m th h th nh t s d ng kháng nguyên là vi rút toàn ph n đ c ly gi i và tinh ch t các tẩ ế ệ ứ ấ ử ụ ầ ượ ả ế ừ ế
bào đã gây nhi m v i HIV. Các sinh ph m này có đ nh y và đ đ c hi u h n ch .ễ ớ ẩ ộ ạ ộ ặ ệ ạ ế
Sinh ph m thẩ ế hệ th hai dùng các kháng nguyên là protein tái t h p ho c protein t ng h p. Sinh ph mứ ổ ợ ặ ổ ợ ẩ
có đ nh y và đ đ c hi u cao h n.ộ ạ ộ ặ ệ ơ
Sinh ph m th h ba x d ng các kháng nguyên tái t h p và các proteine t ng h p nh ng kháng thẩ ế ệ ử ụ ổ ợ ổ ợ ư ể
đ c phát hi n theo nguyên t c ELISA sandwich. Đ nh y và đ đ c hi u đ c c i thi n rõ r t.ượ ệ ắ ộ ạ ộ ặ ệ ượ ả ệ ệ
Sinh ph m th h th t phát hi n đ ng th i kháng nguyên và kháng th có trong m u th . Sinh ph mẩ ế ệ ứ ư ệ ồ ờ ể ẫ ử ẩ
này cho phép phát hi n nhi m HIV tr c khi có s chuy n đ i huy t thanh và là sinh ph m đ cệ ễ ướ ự ể ổ ế ẩ ượ
khuy n cáo nên l a ch n cho ki m tra an toàn trong truy n máu.ế ự ọ ể ề
Các sinh ph m ELISA ngày càng đ c hoàn thi n đ có th phát hi n s m và chính xác kháng thẩ ượ ệ ể ể ệ ớ ể
kháng HIV, rút ng n th i gian c a s huy t thanh. Các sinh ph m dùng các kháng nguyên có các epitopắ ờ ử ổ ế ẩ