Đ bài: Có ba đi u làm h ng m t con ng i: r u, tính kiêu ng o và s gi n dề ề ỏ ộ ườ ượ ạ ự ậ ữ
anh (ch ) suy nghĩ nh th nào v ý ki n đóị ư ế ề ế
Bài làm
Kh ng T t ng nói: “Nhân chi s , tính b n thi n”. M i ng i ngay t lúc sinh ra không aiổ ử ừ ơ ả ệ ỗ ườ ừ
mang trong mình m m m ng c a nh ng thói h t t x u. Ch khi va đp v i cu c s ng,ầ ố ủ ữ ư ậ ấ ỉ ậ ớ ộ ố
b n tính thi n trong con ng i m i b pha t p. Có ng i cho r ng có ba th có th làmả ệ ườ ớ ị ạ ườ ằ ứ ể
h ng m t con ng i, đó là r u, tính kiêu ng o và s gi n d . Đi u đó có hoàn toàn chínhỏ ộ ườ ượ ạ ự ậ ữ ề
xác?
Tôi cho r ng, r u, tính kiêu ng o và s gi n d đúng là ba đi u có th làm h ng m t conằ ượ ạ ự ậ ữ ề ể ỏ ộ
ng i. Khái ni m “h ng” đây ph i đc hi u theo nghĩa r ng, không ch là h ng vườ ệ ỏ ở ả ượ ể ộ ỉ ỏ ề
thân xác mà còn là bi n d ng v nhân cách, nhân tính. B n thân m i đi u đó cũng đế ạ ề ả ỗ ề ủ
khi n con ng i không còn là chính mình b i l , tác h i c a chúng r t l n.ế ườ ở ẽ ạ ủ ấ ớ
Th c t mà nói, b n thân r u không có h i nh ng s l m d ng c a con ng i khi dùngự ế ả ượ ạ ư ự ạ ụ ủ ườ
r u gây ra nh ng tác h i khôn l ng. R u làm con ng i m t t nh táo, không làm chượ ữ ạ ườ ượ ườ ấ ỉ ủ
đc hành vi c a mình, vì th nhi u đi u đáng ti c đã x y ra. Nh ng tác h i do r u gâyượ ủ ế ề ề ế ả ữ ạ ượ
ra vô cùng nghiêm tr ng. Tr c tiên. xét v ph ng di n s c kh e y t , m t chút r u cóọ ướ ề ươ ệ ứ ỏ ế ộ ượ
th làm con ng i h ng ph n, nh ng lo i r u thu c, n u bi t s d ng ch ng m c sể ườ ư ấ ữ ạ ượ ố ế ế ử ụ ừ ự ẽ
có tác d ng b i b s c kh e cho con ng i.ụ ồ ổ ứ ỏ ườ
Nh ng, nh Ch t ch H Chí Minh đã t ng nói trong Tuyên ngôn đc l p r u “làm choư ư ủ ị ồ ừ ộ ậ ượ
nòi gi ng ta suy nh c”. Nh ng ng i u ng r u có kh năng m c các b nh v gan, timố ượ ữ ườ ố ượ ả ắ ệ ề
m ch, bao t , th n kinh... r t cao. Hàng năm, trên th gi i có hàng tri u ng i b u xạ ử ầ ấ ế ớ ệ ườ ị ơ
gan, ph n l n nguyên nhân là do u ng quá nhi u r u bia. Cũng có không ít tr ng h pầ ớ ố ề ượ ườ ợ
đt t do u ng quá nhi u r u.ộ ử ố ề ượ
Bên c nh nh ng nh h ng v s c kh e là nh ng thi t h i v kinh t . Không tính đnạ ữ ả ưở ề ứ ỏ ữ ệ ạ ề ế ế
chi phí s n xu t, chi phí cho ho t đng tiêu th r u cũng chi m m t kho n không nh .ả ấ ạ ộ ụ ượ ế ộ ả ỏ
Nh ng cu c nh u nh t đn linh đình ch n ch n s tiêu t n r t nhi u ti n cho kho n muaữ ộ ậ ẹ ế ắ ắ ẽ ố ấ ề ề ả
r u.ượ
Ng i u ng r u say th ng không làm ch đc b n thân nên hay có nh ng hành viườ ố ượ ườ ủ ượ ả ữ
không ki m ch , gây r i r m m t tr t tr an xã h i. M i ngày hàng ch c v tai n n giaoề ế ố ắ ấ ậ ị ộ ỗ ụ ụ ạ
thông Vi t Nam nguyên nhân do ng i đi u khi n ph ng ti n tham gia giao thôngở ệ ườ ề ể ươ ệ
u ng quá nhi u r u, bia. Nh ng t n th ng v tinh th n cho c n n nhân và ng i thânố ề ượ ữ ổ ươ ề ầ ả ạ ườ
c a h là không th đong đm đc. Hình nh nh ng ng i say r u bê tha, các v đánhủ ọ ể ế ượ ả ữ ườ ượ ụ
cãi ch i nhau do say r u là nh ng hình nh phi văn hoá nh t, c n b phê phán.ử ượ ữ ả ấ ầ ị
V i nh ng tác h i đó, chúng ta có đ ch ng c đ k t lu n r u là nhân t có th làmớ ữ ạ ủ ứ ớ ể ế ậ ượ ố ể
h ng con ng i.ỏ ườ
Đi u th hai có th làm h ng con ng i là tính kiêu ng o. Kiêu ng o là s ng o m n, coiề ứ ể ỏ ườ ạ ạ ự ạ ạ
th ng ng i khác. Kiêu ng o không gi ng v i kiêu hãnh và khác xa lòng t tôn. Ng iườ ườ ạ ố ớ ự ườ
kiêu ng o cũng có khi đt đc thành công nên th ng cho mình là trên h t, không aiạ ạ ượ ườ ế
b ng mình. Chính vì th h không bao gi nh n th c đúng đn v b n thân, không baoằ ế ọ ờ ậ ứ ắ ề ả
gi nhìn ra đi m y u c a mình. V y nên, tính kiêu ng o làm con ng i ch quan, khôngờ ể ế ủ ậ ạ ườ ủ
bi t s a sai khi m c l i, làm con ng i không có ý th c v n lên trong cu c s ng. Đó là líế ử ắ ỗ ườ ứ ươ ộ ố
do ng i kiêu ng o r t hi m khi thành công trong cu c s ng. M t h c sinh kiêu ng oườ ạ ấ ế ộ ố ộ ọ ạ
không bao gi đt đc k t qu h c t p nh ý. M t giáo viên kiêu ng o không bao gi cóờ ạ ượ ế ả ọ ậ ư ộ ạ ờ
ti t d y hay. H n chúng ta ai cũng đã nghe câu chuy n dân gian Th và Rùa, Th kiêuế ạ ẳ ệ ỏ ỏ
ng o đù th c l c có ch y nhanh đn đâu cũng ph i ch p nh n thua cu c Rùa kiên nh n.ạ ự ự ạ ế ả ấ ậ ộ ẫ
Bài h c v tính kiêu ng o c a Th là s còn c giá tr giáo d c đi v i t t c chúng ta.ọ ề ạ ủ ỏ ẽ ổ ị ụ ố ớ ấ ả
Đi u th ba làm h ng con ng i là s gi n d . Gi n d là tr ng thái gi n đn m c t cề ứ ỏ ườ ự ậ ữ ậ ữ ạ ậ ế ứ ứ
t i, có l i nói và c ch đáng s . Th ng thì con ng i hay gi n d khi g p ph i nh ngố ờ ử ỉ ợ ườ ườ ậ ữ ặ ả ữ
đi u trái ý mình. Có khi s gi n d là chính đáng nh ng cũng có khi s gi n d là vô c .ề ự ậ ữ ư ự ậ ữ ớ
Và dù có lí do hay không có lí do, lúc gi n d là lúc con ng i y u đu i nh t, hoang mangậ ữ ườ ế ố ấ
nh t.ấ
Tác h i c a s gi n d cũng ghê g m không khác gì tác h i c a r u và s kiêu ng o. Sạ ủ ự ậ ữ ớ ạ ủ ượ ự ạ ự
t c gi n làm con ng i m t t nh táo, h đ trong hành đng, ông cha ta cũng đã d y: “Cứ ậ ườ ấ ỉ ồ ồ ộ ạ ả
gi n m t khôn". B t kì s gi n d nào cũng khi n m i vi c “sôi h ng b ng không”.ậ ấ ấ ự ậ ữ ế ọ ệ ỏ ỏ
Ng i gi n d s th y chính mình t n th ng và khi không ki m ch đc, làm t nườ ậ ữ ẽ ấ ổ ươ ề ế ượ ổ
th ng ng i khác là không th tránh kh i. S gi n d c a nh ng tên b o chúa th iươ ườ ể ỏ ự ậ ữ ủ ữ ạ ờ
phong ki n làm bi t bao dân lành ph i ch u cái ch t th m kh c. Có khi gi n d đi li n v iế ế ả ị ế ả ố ậ ữ ề ớ
t i ác. Hành đng đánh đa tr hai tu i c a ng i đàn bà trông tr đc ác v i lí do trộ ộ ứ ẻ ổ ủ ườ ẻ ộ ớ ẻ
không ch u ăn là hành đng vô nhân đo. Không th lí gi i nó t s gi n d .ị ộ ạ ể ả ừ ự ậ ữ
Chung quy l i r u, tính kiêu ng o và s t c gi n đúng là ba đi u làm h ng con ng i.ạ ượ ạ ự ứ ậ ề ỏ ườ
Nh ng đó ch a ph i là t t c nh ng y u t làm nhân hình, nhân tính con ng i bi nư ư ả ấ ả ữ ế ố ườ ế
d ng. Còn nhi u th khác làm h ng con ng i, ví d nh ma tuý, các t n n xã h i, th mạ ề ứ ỏ ườ ụ ư ệ ạ ộ ậ
chí c tình yêu không đúng cách...ả
Ch m t trong s nh ng th trên đã đ làm h ng con ng i. Nhi m ph i b t kì đi u tỉ ộ ố ữ ứ ủ ỏ ườ ễ ả ấ ề ệ
h i nào, chúng ta cũng r t d khi n m i ng i xa lánh, ghét b . V y nên, t t c nh ngạ ấ ễ ế ọ ườ ỏ ậ ấ ả ữ
thói x u y đu đáng b lên án.ấ ấ ề ị
Nh ng làm th nào đ bài tr nh ng thói h , t t x u đó m i con ng i? Tr c h t,ư ế ể ừ ữ ư ậ ấ ở ỗ ườ ướ ế
b n thân m i ng i ph i có ý th c tăng c ng kh năng t mi n d ch. Hãy nói “không"ả ỗ ườ ả ứ ườ ả ự ễ ị
v i r u, v i tính kiêu ng o, v i s t c gi n, v i t t c nh ng thói x u, n t x u trongớ ượ ớ ạ ớ ự ứ ậ ớ ấ ả ữ ấ ế ấ
cu c s ng. Đ làm đc đi u đó, m i ng i c n ph i xác đnh cho mình m t b n lĩnhộ ố ể ượ ề ỗ ườ ầ ả ị ộ ả
v ng vàng. Cùng v i nh ng n l c c a cá nhân, c ng đng, xã h i cũng c n có tráchữ ớ ữ ỗ ự ủ ộ ồ ộ ầ
nhi m tuyên truy n, giáo d c b ng m i hình th c, x lí nghiêm minh nh ng tr ng h pệ ề ụ ằ ọ ứ ử ữ ườ ợ
vi ph m n ng... Có nh v y chúng ta m i có nh ng ng i t t - nh ng bông hoa đp nhạ ặ ư ậ ớ ữ ườ ố ữ ẹ ư
Bác H kính yêu t ng trông đi.ồ ừ ợ
Th h thanh niên ngày nay đang đng tr c nhi u v n h i và thách th c l n. M t trongế ệ ứ ướ ề ậ ộ ứ ớ ộ
nh ng thách th c đó là s cám d c a nh ng t n n xã h i, nh ng t t ng b o th . Cácữ ứ ự ỗ ủ ữ ệ ạ ộ ữ ư ưở ả ủ
h c sinh, sinh viên không nên ch quan mà c n ch đng nh n th c và bài tr chúng.ọ ủ ầ ủ ộ ậ ứ ừ
Đã có r t nhi u nhân cách b “h ng” vì r u, tính kiêu ng o và s t c gi n. Đó là đi uấ ề ị ỏ ượ ạ ự ứ ậ ề
đáng bu n nh ng không đáng ti c b i nh ng con ng i không có b n lĩnh trong cu cồ ư ế ở ữ ườ ả ộ
s ng thì nên b đào th i.ố ị ả