1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ
NGUYỄN VĂN HUÂN
VŨ XUÂN NAM
LÊ ANH
B
BÀ
ÀI
I
G
GI
I
N
NG
G
L
L
P
P
T
TR
RÌ
ÌN
NH
H
N
NG
G
D
D
N
NG
G
K
KI
IN
NH
H
T
T
THÁI NGUYÊN, NĂM 2012
2
MỤC LỤC
Lời mở đầu .............................................................................................................. 4
Chương 1: Tổng quan về lập trình ứng dụng kinh tế ................................................ 4
1.1. Giới thiệu chung về lập trình ứng dụng kinh tế ................................................ 5
1.2. Những vấn đề bản trong lập trình ứng dụng kinh tế ..................................... 5
Chương 2: Ngôn ngữ lập trình Visual Basic .......................................................... 11
2.1. Biểu mẫu và mt số điều khiển thông dụng ..................................................... 11
2.1.1. Các khái nim .......................................................................................... 11
2.1.2 Biu mu (Form)....................................................................................... 13
2.1.3. Nhãn (Label) ............................................................................................ 14
2.1.4. Khung (Frame) ........................................................................................ 15
2.1.5. t lnh (Command Button) .................................................................... 16
2.1.6. Ô nhp liu (TextBox) ............................................................................. 18
2.2. Lập trình cấu trúc trong Visual Basic .............................................................. 20
2.2.1. Môi trường lp trình ................................................................................. 20
2.2.2. Kiểu dữ liệu ............................................................................................. 22
2.2.3. Hằng số .................................................................................................... 23
2.2.4 Biến .......................................................................................................... 24
2.2.5. Biểu thức ................................................................................................. 25
2.2.6. Câu lệnh ................................................................................................... 26
2.2.7. Chương trình con ..................................................................................... 33
2.2.8. Truy xut d liu trong Visual Basic ........................................................ 38
2.2.9. By li trong Visual Basic ....................................................................... 41
2.3 Các kiểu dữ liệu có cấu trúc ............................................................................. 42
2.3.1. Khai báo ................................................................................................... 42
2.3.2. Các hàm x lý chui ................................................................................. 42
3
2.3.3. Kiu ngày tháng (Date) ............................................................................ 45
2.2.4. Các loi s ............................................................................................... 46
2.2.5.Kiu Object ............................................................................................... 46
2.2.6. Kiu Variant ............................................................................................ 47
2.2.7. Kiểu Mảng ............................................................................................... 49
2.4. Truy xuất cơ sở dữ liệu trong Visual Basic ..................................................... 52
2.4.1. Dùng Visual Basic để tạo một cơ sở dữ liệu ............................................. 53
2.4.2. S dng ca s xem d liu (Data View) ................................................. 56
2.4.3. S dụng điu khin d liu để to giao diện người s dng ...................... 58
2.4.4. Các đối tượng truy cập cơ s d liu ....................................................... 62
Chương 3: Lập trình ứng dụng kinh tế ................................................................... 74
3.1. Hệ hỗ trợ quyết định ....................................................................................... 74
3.1.1. Khái niệm hệ hỗ trợ quyết định ................................................................ 74
3.1.2. Bài toán phục vụ công cộng ..................................................................... 74
3.1.3. Bài toán dự trữ ....................................................................................... 106
3.2. Bài toán phân tích dự báo kinh tế .................................................................. 120
3.2.1. Giới thiệu về phân tích và dự báo kinh tế ............................................... 120
3.2.2. Các phương pháp phân tích và dự báo .................................................... 121
Tài liu tham khảo ............................................................................................... 140
4
LI MỞ ĐẦU
Lập trình ứng dụng kinh tế là môn học rất quan trọng đối với sinh viên ngành
H thống thông tin quản lý. Hiện nay rất nhiều các ngôn ng lập trình chuyên
nghiệp th s dụng tốt để lập trình các bài toán ứng dụng kinh tế như:
Microsoft.NET, C++ Builder, Delphi, v.v. Nhưng Visual Basic 6.0(VB6) có th coi
là một trong những ngôn ng d đọc nht.
Bài giảng này viết ra phc v nhu cầu hc môn Lp trình ứng dụng kinh tế
cho các sinh viên hc ngành H thống thông tin quản lý. Sau những nội dung v lập
trình VB căn bản, bài giảng s hướng dẫn sinh viên cách giải các bài toán ứng dụng
kinh tế trên môi trường VB6. Kết qu cuối cùng là tạo ra các chương trình ứng dụng
giải quyết các bài toán kinh tế tiêu biu như i toán d tr, bài toán phục v công
cộng, bài toán phân tích d báo, bài toán phân tích hoạt động kinh doanh, bài toán
lãi sut
Nội dung bài giảng gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan v lập trình ứng dụng kinh tế
chương này s đi trình bày khái quát tầm quan trọng của vic ứng dụng
công ngh thông tin vào giải quyết các bài toán kinh tế. Qua đó cũng giới thiệu nội
dung chính của một s bài toán s được giải quyết trong bài giảng.
Chương 2: Ngôn ng lp trình Visual Basic
chương y, bài giảng s đi trình bày chi tiết những kiến thức tổng quan
nhất v ngôn ng lập trình Visual Basic. Qua đó sinh viên s nm chc những kiến
thức ca phần này để ứng dụng giải quyết các bài toán kinh tế chương sau.
Chương 3: Lp trình ứng dụng kinh tế
chương này, bài giảng s trình y nội dung các i toán kinh tế, sau đó
đưa ra các quy trình x lý, lưu đồ thuật toán cùng cách lập trình các bài toán này.
Chương này s cho sinh viên cái nhìn tổng th cũng như cách thức để sinh viên
th nắm được phương pháp giải các bài toán kinh tế t đó có th ứng dụng các ngôn
ng lập trình hiện nay để giải quyết các bài toán kinh tế.
Phần cuối của giáo trình s cung cấp cho sinh viên c cuốn tài liệu tham
khảo để b sung thêm lượng kiến thức phục v cho bài giảng này.
Thái nguyên, tháng 1 năm 2012
5
Chương 1
TỔNG QUAN V LP TRÌNH NG DNG KINH T
1.1. Giới thiệu chung về lập trình ứng dụng kinh tế
Tin hc kinh tế là một ngành khoa học nghiên cứu, thiết kế, phát triển và ứng
dụng công nghệ thông tin và hthống truyền thông trong các doanh nghiệp. Với
danh nghĩa một ngành khoa học hỗn hợp, tin học kinh tế đặt nền tảng trên kinh tế
học cùng với ngành công ngh thông tin. Ngoài ra, trong nghiên cu, giảng dạy
cũng như ứng dng thực tế, tin học kinh tế còn liên quan tới thuyết cũng như
phương thức của các ngành khoa học xã hội, cũng n các lý thuyết điều khiển
học, lý thuyết hệ thống và điện tử viễn thông. Mc dù nhiều đặc điểm của một
ngành giao thoa, tin học kinh tế vẫn một phạm vi nghiên cứu riêng biệt, đó là
hướng vào thuyết, phương cách, công c và kiến thức về h thống công nghệ
thông tin cũng như điện tử viễn thông. Nhiệm vụ của ngành tạo ra những hệ
thống ngày càng phức hợp hơn, đồng thời phát triển và vận hành chúng. Ngoài việc
khai thác những hệ thống công nghệ thông tin và điện tử viễn thông, tin học kinh tế
còn hướng vào phát triển trên thực tế những hệ thống kinh tế hội để qua đó
xác định những hệ thống công nghệ thông tin thiết yếu, đồng thời tạo ra những
hình công nghệ thông tin mới.
Để giải quyết những vấn đề đặt ra trong lĩnh vực tin học kinh tế, môn học lập
trình ứng dụng kinh tế sdụng ngôn nglập trình để giải quyết các bài toán v
kinh tế. Học phần này cung cp các kiến thc về ngôn ngữ lập trình Visual Basic
6.0 qua đó ứng dụng để giải quyết các bài toán kinh tế: phân tích dữ liệu và dbáo
kinh tế, phân tích hoạt động kinh doanh, hệ hỗ trợ quyết định, bài toán lãi suất…
1.2. Nhng vấn đ cơ bản trong lập trình ứng dụng kinh tế
Lập trình ứng dụng kinh tế nhằm giải quyết các vấn đề cơ bản sau:
- Lp trình ứng dụng trong hệ hỗ trợ quyết định
+ Hệ thống phục vụ công cng
+ Hthống phục vcông cộng từ chối cổ điển (Hệ thống EcLang): Một trong
những hệ thống phục vụ công cộng đơn giản nhất được hình hóa đầu tiên h
thống từ chối cổ điển. Hthống mang tên người đề xuất bài toán tương ứng: H
thng Eclang, bắt đầu từ bài toán phân tích một trm điện thoại thông thường,
với vài giả thiết đơn giản. Nhưng cũng chính từ bài toán này, t hệ thống này người
ta đã vận dụng phân tích những hệ thống rất lớn, chẳng hạn hệ thống phòng thủ, hệ