
1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ
NGUYỄN VĂN HUÂN
VŨ XUÂN NAM
LÊ ANH TÚ
B
BÀ
ÀI
I
G
GI
IẢ
ẢN
NG
G
L
LẬ
ẬP
P
T
TR
RÌ
ÌN
NH
H
Ứ
ỨN
NG
G
D
DỤ
ỤN
NG
G
K
KI
IN
NH
H
T
TẾ
Ế
THÁI NGUYÊN, NĂM 2012

2
MỤC LỤC
Lời mở đầu .............................................................................................................. 4
Chương 1: Tổng quan về lập trình ứng dụng kinh tế ................................................ 4
1.1. Giới thiệu chung về lập trình ứng dụng kinh tế ................................................ 5
1.2. Những vấn đề cơ bản trong lập trình ứng dụng kinh tế ..................................... 5
Chương 2: Ngôn ngữ lập trình Visual Basic .......................................................... 11
2.1. Biểu mẫu và một số điều khiển thông dụng ..................................................... 11
2.1.1. Các khái niệm .......................................................................................... 11
2.1.2 Biểu mẫu (Form)....................................................................................... 13
2.1.3. Nhãn (Label) ............................................................................................ 14
2.1.4. Khung (Frame) ........................................................................................ 15
2.1.5. Nút lệnh (Command Button) .................................................................... 16
2.1.6. Ô nhập liệu (TextBox) ............................................................................. 18
2.2. Lập trình cấu trúc trong Visual Basic .............................................................. 20
2.2.1. Môi trường lập trình ................................................................................. 20
2.2.2. Kiểu dữ liệu ............................................................................................. 22
2.2.3. Hằng số .................................................................................................... 23
2.2.4 Biến .......................................................................................................... 24
2.2.5. Biểu thức ................................................................................................. 25
2.2.6. Câu lệnh ................................................................................................... 26
2.2.7. Chương trình con ..................................................................................... 33
2.2.8. Truy xuất dữ liệu trong Visual Basic ........................................................ 38
2.2.9. Bẫy lỗi trong Visual Basic ....................................................................... 41
2.3 Các kiểu dữ liệu có cấu trúc ............................................................................. 42
2.3.1. Khai báo ................................................................................................... 42
2.3.2. Các hàm xử lý chuỗi ................................................................................. 42

3
2.3.3. Kiểu ngày tháng (Date) ............................................................................ 45
2.2.4. Các loại số ............................................................................................... 46
2.2.5.Kiểu Object ............................................................................................... 46
2.2.6. Kiểu Variant ............................................................................................ 47
2.2.7. Kiểu Mảng ............................................................................................... 49
2.4. Truy xuất cơ sở dữ liệu trong Visual Basic ..................................................... 52
2.4.1. Dùng Visual Basic để tạo một cơ sở dữ liệu ............................................. 53
2.4.2. Sử dụng cửa sổ xem dữ liệu (Data View) ................................................. 56
2.4.3. Sử dụng điều khiển dữ liệu để tạo giao diện người sử dụng ...................... 58
2.4.4. Các đối tượng truy cập cơ sở dữ liệu ....................................................... 62
Chương 3: Lập trình ứng dụng kinh tế ................................................................... 74
3.1. Hệ hỗ trợ quyết định ....................................................................................... 74
3.1.1. Khái niệm hệ hỗ trợ quyết định ................................................................ 74
3.1.2. Bài toán phục vụ công cộng ..................................................................... 74
3.1.3. Bài toán dự trữ ....................................................................................... 106
3.2. Bài toán phân tích dự báo kinh tế .................................................................. 120
3.2.1. Giới thiệu về phân tích và dự báo kinh tế ............................................... 120
3.2.2. Các phương pháp phân tích và dự báo .................................................... 121
Tài liệu tham khảo ............................................................................................... 140

4
LỜI MỞ ĐẦU
Lập trình ứng dụng kinh tế là môn học rất quan trọng đối với sinh viên ngành
Hệ thống thông tin quản lý. Hiện nay có rất nhiều các ngôn ngữ lập trình chuyên
nghiệp có thể sử dụng tốt để lập trình các bài toán ứng dụng kinh tế như:
Microsoft.NET, C++ Builder, Delphi, v.v. Nhưng Visual Basic 6.0(VB6) có thể coi
là một trong những ngôn ngữ dễ đọc nhất.
Bài giảng này viết ra phục vụ nhu cầu học môn Lập trình ứng dụng kinh tế
cho các sinh viên học ngành Hệ thống thông tin quản lý. Sau những nội dung về lập
trình VB căn bản, bài giảng sẽ hướng dẫn sinh viên cách giải các bài toán ứng dụng
kinh tế trên môi trường VB6. Kết quả cuối cùng là tạo ra các chương trình ứng dụng
giải quyết các bài toán kinh tế tiêu biểu như bài toán dự trữ, bài toán phục vụ công
cộng, bài toán phân tích dự báo, bài toán phân tích hoạt động kinh doanh, bài toán
lãi suất…
Nội dung bài giảng gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về lập trình ứng dụng kinh tế
Ở chương này sẽ đi trình bày khái quát tầm quan trọng của việc ứng dụng
công nghệ thông tin vào giải quyết các bài toán kinh tế. Qua đó cũng giới thiệu nội
dung chính của một số bài toán sẽ được giải quyết trong bài giảng.
Chương 2: Ngôn ngữ lập trình Visual Basic
Ở chương này, bài giảng sẽ đi trình bày chi tiết những kiến thức tổng quan
nhất về ngôn ngữ lập trình Visual Basic. Qua đó sinh viên sẽ nắm chắc những kiến
thức của phần này để ứng dụng giải quyết các bài toán kinh tế ở chương sau.
Chương 3: Lập trình ứng dụng kinh tế
Ở chương này, bài giảng sẽ trình bày nội dung các bài toán kinh tế, sau đó
đưa ra các quy trình xử lý, lưu đồ thuật toán cùng cách lập trình các bài toán này.
Chương này sẽ cho sinh viên cái nhìn tổng thể cũng như cách thức để sinh viên có
thể nắm được phương pháp giải các bài toán kinh tế từ đó có thể ứng dụng các ngôn
ngữ lập trình hiện nay để giải quyết các bài toán kinh tế.
Phần cuối của giáo trình sẽ cung cấp cho sinh viên các cuốn tài liệu tham
khảo để bổ sung thêm lượng kiến thức phục vụ cho bài giảng này.
Thái nguyên, tháng 1 năm 2012

5
Chương 1
TỔNG QUAN VỀ LẬP TRÌNH ỨNG DỤNG KINH TẾ
1.1. Giới thiệu chung về lập trình ứng dụng kinh tế
Tin học kinh tế là một ngành khoa học nghiên cứu, thiết kế, phát triển và ứng
dụng công nghệ thông tin và hệ thống truyền thông trong các doanh nghiệp. Với
danh nghĩa một ngành khoa học hỗn hợp, tin học kinh tế đặt nền tảng trên kinh tế
học cùng với ngành công nghệ thông tin. Ngoài ra, trong nghiên cứu, giảng dạy
cũng như ứng dụng thực tế, tin học kinh tế còn liên quan tới lý thuyết cũng như
phương thức của các ngành khoa học xã hội, cũng như các lý thuyết điều khiển
học, lý thuyết hệ thống và điện tử viễn thông. Mặc dù có nhiều đặc điểm của một
ngành giao thoa, tin học kinh tế vẫn có một phạm vi nghiên cứu riêng biệt, đó là
hướng vào lý thuyết, phương cách, công cụ và kiến thức về hệ thống công nghệ
thông tin cũng như điện tử viễn thông. Nhiệm vụ của ngành là tạo ra những hệ
thống ngày càng phức hợp hơn, đồng thời phát triển và vận hành chúng. Ngoài việc
khai thác những hệ thống công nghệ thông tin và điện tử viễn thông, tin học kinh tế
còn hướng vào phát triển trên thực tế những hệ thống kinh tế và xã hội để qua đó
xác định những hệ thống công nghệ thông tin thiết yếu, đồng thời tạo ra những mô
hình công nghệ thông tin mới.
Để giải quyết những vấn đề đặt ra trong lĩnh vực tin học kinh tế, môn học lập
trình ứng dụng kinh tế sử dụng ngôn ngữ lập trình để giải quyết các bài toán về
kinh tế. Học phần này cung cấp các kiến thức về ngôn ngữ lập trình Visual Basic
6.0 qua đó ứng dụng để giải quyết các bài toán kinh tế: phân tích dữ liệu và dự báo
kinh tế, phân tích hoạt động kinh doanh, hệ hỗ trợ quyết định, bài toán lãi suất…
1.2. Những vấn đề cơ bản trong lập trình ứng dụng kinh tế
Lập trình ứng dụng kinh tế nhằm giải quyết các vấn đề cơ bản sau:
- Lập trình ứng dụng trong hệ hỗ trợ quyết định
+ Hệ thống phục vụ công cộng
+ Hệ thống phục vụ công cộng từ chối cổ điển (Hệ thống EcLang): Một trong
những hệ thống phục vụ công cộng đơn giản nhất được mô hình hóa đầu tiên là hệ
thống từ chối cổ điển. Hệ thống mang tên người đề xuất bài toán tương ứng: Hệ
thống Eclang, nó bắt đầu từ bài toán phân tích một trạm điện thoại thông thường,
với vài giả thiết đơn giản. Nhưng cũng chính từ bài toán này, từ hệ thống này người
ta đã vận dụng phân tích những hệ thống rất lớn, chẳng hạn hệ thống phòng thủ, hệ

