Bài thực hành 5: Tập làm mẫu ép lá cây

ở ầ ờ L i m  đ u

ệ ự ớ ẽ ọ  s  mang t ữ ữ ỹ ữ ụ ự ệ i cho các thày giáo, cô giáo,  ươ ng án ph c  ồ   ộ ươ ng trình (g m ọ ắ ệ ộ ọ ộ Các thí nghi m và bài th c hành sinh h c 6 ọ các em h c sinh có thêm nh ng thông tin, nh ng k  năng, nh ng ph ạ ụ v  bài d y, bài h c, làm các thí nghi m, th c hành trong toàn b  ch ự 7 bài th c hành b t bu c và 7 thí nghi m trong các bài h c). N i dung ọ ồ ệ ệ ươ ng trình sinh h c 7, Tài li u g m 14 bài th c hành, thí nghi m  trong ch ỗ ơ ả

ị ồ ẩ ứ ỏ ế ế ỏ ậ ệ ổ ợ ế ế ị ầ t b  c n  ậ ỗ c ti n hành. Câu h i­bài t p (sau m i bài có các câu h i và bài t p  ở ộ ự ậ ự lu n, có câu h i nâng cao, m  r ng, ệ ự ế ả ờ ở ộ ể ế ạ t thêm thông tin, t o ọ ự ỏ ỏ ắ  làm), câu h i tr c nghi m, t . ề ể ấ ơ ả ệ ế ữ ệ ệ ọ ặ ướ ế ẫ ể ạ ắ ọ ữ ệ ứ ữ ế ắ ẫ ầ ạ ớ ướ ự ợ ệ ọ ố t thí nghi m th c hành t ỏ ở i l p và  ế ấ ượ ữ ế ầ ồ ử ớ ệ ả ọ ế . M i ý ki n xin g i t c  i: Bùi Văn ườ ắ ỉ ng THCS Qu  Nham­Tân Yên­ B c Giang ự ộ m i bài có 3 n i dung c  b n: ụ 1­M c đích bài.  ộ 2­N i dung bài: chu n b  bài th c hành, b  tr  ki n th c, các đ  dùng thi ướ thi t, các b ọ cho h c sinh t ậ ụ v n d ng và liên h  th c t ọ ỏ i theo chuyên đ  giúp h c sinh m  r ng, hi u bi 3­H i ­ tr  l ọ ứ h ng thú môn h c và tìm hi u khoa h c.  ế ữ ấ  Tài li u còn cung c p cách pha ch  nh ng hoá ch t c  b n khi ti n hành thí  ứ ạ ở ự ế ọ nghi m sinh h c, k  h ach bài d y th c hành,  thí nghi m  nh ng ki n th c m   ề ộ ọ ắ ấ ng d n h c sinh  r ng giúp GV hi u sâu, n m ch c v n đ  khi d y h c ho c h ở ộ ọ ậ ỏ ự th c hành; nh ng câu h i, bài t p giúp h c sinh  rèn luy n, kh c sâu, m  r ng và  ỉ ệ ự ễ ậ ụ ng d n c m tay ch  vi c cho  v n d ng ki n th c vào th c ti n; nh ng g i ý, h ọ h c sinh giúp các em h c và làm t  nhà. ạ ầ L n đ u biên so n không tránh kh i nh ng sai sót, khi m khuy t, r t mong đ các đ ng nghi p đóng góp và ch  giáo cho tác gi ế Thêm­Tr buivanthembg@yahoo.com.vn ĐT: 0912.716.203.

ự

ụ  Danh m c Các bài th c hành   và thí nghi mệ

ươ ọ ơ ả c  b n trong ch ng trình & sgk sinh h c 6

t trong

ộ

TT

N i dung

SGK trang

ử ụ Kính lúp, kính hi n vi và cách s  d ng

ạ ạ

TN, TH Th 1 TH 2 Quan sát t Th 3 Th 4

ế Ti CT 4 5 12 18

Bài, ph n ầ trong bài 5 6 12 18

17 21 40 57 ể ự ậ ế  bào th c v t. ế ế ự ậ ẫ Th 5 29 53 173

ư ậ ấ ị ủ ễ Quan sát bi n d ng c a r . ủ Quan sát bi n d ng c a thân ậ Bài t p th c hành: T p làm m u ép Lá  cây ẫ S u t p các m u N m, Đ a y TH 6 65

Th 7 Tham quan thiên nhiên. 68­69­70 53 173­176

ủ ễ ố

ự ự ậ ấ

c trong cây ầ ạ ả ệ tn­1 tn­2 tn ­3 tn­4 tn­5 tn­6 tn­7 ướ c và mu i khoáng c a r S  hút n ủ S  dài ra c a thân ể V n chuy n các ch t trong thân ợ ệ Các thí nghi m quang h p Hô h pấ ậ ể ướ V n chuy n n ề Đi u ki n  cho h t n y m m 10 14 17 23­24 26 27 42 11  14  17  21  23 24 35 35 46 54 68 77 80 113

Ẫ

Ậ

TH 5 ­ T P LÀM  M U ÉP LÁ CÂY

ế (Ti t 29­ Bài 53 ­SGK.Tr 173)

ụ I­M c đích: ế ự ậ ệ ẫ ẫ ộ t thao tác làm m u ép lá cây, quy trình hoàn thi n m t m u ép khô th c v t. ộ ố ẫ ­ Bi ­Làm hoàn thành m t s  m u lá ép khô. : ộ II­N i dung

ị:

ặ A­Chu n bẩ ể ­C p đ  ép cây

ắ ắ ­Kéo c t cây (dao s c)

ứ ấ ấ ẫ ẫ ­Bìa c ng, gi y (báo cũ), gi y đính m u, nhãn ghi các thông tin cho m u.

ộ ố ạ ­Lá m t s   lo i cây.

ậ ặ ể ấ ấ ấ ­ V t n ng đ  ép, bàn là, gi y th m, gi y bóng...

B­Các b cướ :

ấ ẫ ườ B1.L y m u lá cây ngoài thiên nhiên, trong v n nhà...;

ữ ể ẹ ẻ ạ ọ ố ­ Ch n nh ng lá có hình dáng đi n hình, đ p , cân đ i (lo i lá bánh t ­không non

ữ ặ ờ ấ ồ ặ ặ quá) đ t vào gi a 2 t gi y  r i đ t vào c p ép;

ầ ượ ớ ẫ ươ ư ặ ả ­L n l t v i các m u t ng t ự ế ầ ượ  x p l n l t vào c p ép (l u ý lá cây ph i nh ở

ệ ấ ơ h n gi y đ m.

ơ ấ ỗ ị ươ ­M i lá  đeo 1 nhãn có ghi các thông tin : n i l y, ngày tháng, tên đ a ph ng, ng ườ   i

ấ l y...)

ằ ỉ ộ ầ ẵ ộ ấ   bìa  (5cm x 8cm) bu c ch  m t đ u ghi s n (theo

­ Nhãn ghi tên cây b ng gi y m u):ẫ

ẫ ấ

ẫ

Tên cây:………………….. ể ị Đ a đi m l y m u: ……….. ườ Môi tr ng:………………. ấ Ngày l y m u:……………. ẫ ườ ấ i l y m u:…………… Ng

ặ ậ ặ ặ ặ ứ ế ặ ẳ ể B2. Đ t c p ép lên m t ph ng và trên đ  mi ng ván c ng, đ t v t n ng lên trên đ ể

ớ ướ ẳ ế ặ ạ ề ặ ép cho ph ng và ra b t n c (N u c p có đai vít thì ép l i và v n các đai cho đ u).

ộ ờ ấ ộ ầ ấ . . .      ­Sau m t vài gi

ế ướ ự ấ ơ ự l c ép, khi nào lá h t n ỗ ầ  thay gi y lót m t l n, sau m i l n thay gi y lót thì cũng tăng   ế   ả ặ c thì đem ph i hay s y c  c p (tránh ánh sáng tr c ti p

ệ ẫ ỏ ấ hay s y nhi t quá cao làm h ng m ú ép).

ấ ẫ ờ ấ ứ ứ ố B3.L y m u đã khô ra đính lên t gi y c ng hay bìa c ng, trình bày cho cân đ i.

ắ ướ ẫ ờ ấ ậ ẫ ­G n nhãn vào góc d i m u, dùng 1t gi y đ y lên m u và dùng bàn là là

ở ệ ộ ừ ả ượ ẳ ph ng nhi t đ  v a ph i là đ c

ệ ả ờ ọ ư ẫ ả ể ả   B4. Đem m u ép plastichs nh  ép  nh (qua các hi u  nh nh  h  ép giúp) đ  b o

ử ụ ả qu n và s  d ng.

ẫ ậ ậ ấ ọ ặ Cách Ép nóng: M u v t sau khi ch n ta đ t lên t p gi y cũ, dùng bàn là nóng là nh ẹ

ẳ ự ẹ nhàng cho lá khô, ph ng. cách này lá gi ữ ượ  đ c màu t nhiên và đ p.

ộ ố ả ả ẩ ẫ Tham kh o m t s   s n ph m m u ép lá cây:

ậ ỏ ướ ế ẫ c ti n hành ép m u lá cây? ả ờ ỏ  C­Câu h i­bài t p         Câu h i 1: Nêu các b Tr  l i:

ơ ặ ể ượ ế ẫ c  làm m u ép thì làm th  nào? Câu h i 2: Khi lá cây dài h n c p ép, đ  làm đ Tr  l ỏ ả ờ i:

ẫ ộ

Câu h i 3: Hãy nêu cách ép m u m t bông hoa bí ngô? Tr  l ỏ ả ờ i:

ề ỏ ỏ ả ữ ị ộ ậ  ? ả ờ H i đáp v  lá cây ị H i:  “Cây ăn th t” nh ng lá cây nào  ăn c   th t đ ng v t i: ị ơ ắ ữ ộ ậ ế ả ng (nh ng không ph i năng l ấ ộ ừ ệ ẫ ậ ộ ư ữ ấ ng t ổ ể ưỡ ơ ấ ớ ớ ệ ậ ệ t là nit ặ ng, đ c bi ề ặ ấ ồ Tr  l ạ ồ         Cây "ăn th t" hay đúng h n là cây b t m i (carnivorous plant) là nh ng lo i cây   ưỡ ầ ượ ặ ầ ư ng)  nh n m t ph n ho c h u h t các ch t dinh d ư ể ặ ậ ơ  vi c b y và tiêu hóa đ ng v t ho c sinh v t đ n bào, tiêu bi u nh   cho chúng t ả ườ ố ị ng nh  đã ph i  côn trùng và các đ ng v t chân đ t khác. Các loài cây "ăn th t" d ỏ ạ ặ ưở ế bi n đ i đ  thích v i vi c sinh tr i nh ng n i đ t m ng ho c nghèo ch t  ấ ồ ư ầ ầ ơ , nh  đ m l y axit và l p đ t tr i lên trên b  m t đá.  dinh d ấ ổ ể ắ ế Trong đó có nhi u loài lá bi n đ i đ  b t m i, tiêu hoá và h p thu các ch t dinh  ưỡ d con m i. ng t ạ ỗ ớ ả ữ ể ở ế ề ừ ư ồ ướ           T  nh ng lo i côn trùng nh  ru i, mu i, ki n hay các loài sâu b m  ộ ế i c  nh ng đ ng v t nh  nh  chu t,  ch nhái… đ u có th  tr  thành con ỏ ư ậ ị ằ ẽ ể ề ồ ừ ữ ộ ậ cho t ị ộ ồ m i cho các loài cây ăn th t đ ng v t.  ộ        Sau đây s  tìm hi u m t vài loài cây ăn th t b ng lá:

ẽ ế ộ ầ ặ t ra m t ch t d ch nh y trên m t ồ ọ ấ ị Cây s  ti lá giúp tiêu hóa con ru i.ồ ắ ẫ ậ Cây b t ru i có tên khoa h c là Dionaea muscipula (s p b y)

ắ ắ ồ Ở ự

ừ ọ ả ọ

ệ ắ Cây n p  mắ ấ ọ  Còn g i là cây n p bình, cây b t ru i...    ọ   ề ộ ố m t s  khu v c mi n Trung, dân quê còn g i ộ ọ ắ ấ   ộ nôm na là cây "...ông B ". Thu c h  n p  m ườ ụ n, ít phân  (Nepenthaceae): là cây b i, bò tr ọ   ế ỗ ụ nhánh. M i b i m c lên t  ba đ n năm ng n thân cây cao kho ng 1 mét. Lá dày, m c so le   ả ớ ề v i thân, b  ngang kho ng 6cm, dài 20cm,  ả ườ ở ữ đ  gi a lá kéo dài ra kho ng 20cm ng gân  ướ ạ thì phình ra t o thành cái  ng, đáy d i kín,  trên mi ng có n p đ y l ố ậ ạ i.

ộ ồ Con chu t cũng là con m i

ị ỏ ỏ ỹ ọ

ơ ẩ ở ướ

ọ ở Ấ ộ n Đ , Cây bèo đ tấ ẩ ọ còn g i là c  t  gà, c m đ a là, c  trói gà. Tên khoa h c là Drosera burmannii Vahl.  (Dorserac rotundifolia Lour., non L.). ở ữ ọ         M c hoang   n c ta,   nh ng n i  m  ổ ề ở nhi u   vùng Ph  Yên (Thái Nguyên), Vinh,  ệ Ngh  An, Thanh Hoá. Còn m c  Trung Qu c,ố

ổ ắ ế ưỡ ố ộ ộ ẹ ẫ Cây b y k p (Venus flytrap) ế ữ ẽ ị ẫ i’ này chính là  Cây R n h  mang  Chi c l ủ ư ẫ m t cái b y, luôn xoè ra gi ng nh  đuôi c a  ế ươ ộ m t con cá và ti t ra m t mùi h ng quy n  ể rũ đ  thu hút nh ng con côn trùng. Khi con  ồ ậ m i s p b y, chúng s  b  hút lên phía trên  ỉ đ nh cây.