BỘ CÔNG THƯƠNG
TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM
VIỆN NGHIÊN CỨU CÂY NGUYÊN LIỆU GIẤY
……………………*……………………
BÁO CÁO KẾT QUẢ ĐỀ TÀI CẤP BỘ NĂM 2008
NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG CỦA CÂY CON
VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CÂY GIỐNG ĐẾN NĂNG SUẤT
RỪNG TRỒNG KEO TAI TƯỢNG
VÀ BẠCH ĐÀN UROPHYLLA
CƠ QUAN CHỦ QUẢN: BỘ CÔNG THƯƠNG
CƠ QUAN CHỦ TRÌ: VIỆN NGHIÊN CỨU CÂY NL GIẤY
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI: NGUYỄN THỊ TƯƠI
7114
17/02/2009
PHÚ THỌ, THÁNG 12 NĂM 2008
1
MỤC LỤC TRANG
TÓM TẮT 2
I. TỔNG QUAN
1.§Æt vÊn ®Ò
2. Mục tiêu của đề tài:
3. Địa điểm và nội dung nghiên cứu.
4. Tæng quan tình hình nghiên cứu trong vµ ngoµi n−íc
4.1. T×nh hinh nghiªn cứu trªn thÕ giíi
4.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
II. Thùc nghiÖm
1. Phương pháp nghiên cứu
2. Nguyên, vật liệu nghiên cứu:
3. KÕt qu¶ thùc nghiÖm
3.1. Nội dung 1. Nghiên cứu sinh trưởng của cây con ë v−ên −¬m
3.2.Nội dung 2. Nghiên cứu ảnh hưởng của tiêu chuẩn cây giống
đến năng suất rừng trồng keo tai tượng
3.2.1.KÕt qu¶ trång rõng thÝ nghiÖm tại Hàm yên-Tuyên Quang:
3.2.2 KÕt qu¶ trång rõng thÝ nghiÖm tại Phù yên – Sơn la
III. KÕt luËn Vµ KIẾN NGHỊ
1. KÕt luËn
2 .KiÕn nghÞ
Tài liệu tham khảo
Phô lôc
C¸c ch÷ viÕt t¾t vµ c¸c ký hiÖu
D0(cm) : §−êng kÝnh gèc
Hvn(m) : ChiÒu cao vut ngän
DT (m) : §−êng kÝnh t¸n
TLS (%) : Tû lÖ sèng.
S(%) : HÖ sè biÕn ®éng
4-9
4
5
5-7
7-9
7
8
9-21
9
12
13
13
17
17
19
22
23
24
2
TÓM TẮT BÁO CÁO
Trong những năm qua việc nghiên cứu cải thiện giống đã góp phần quan trọng
vào thành tựu của ngành lâm nghiệp. Đến nay khâu chọn giống đã từng bước
được cải thiện, chất lượng giống ngày một nâng cao, hiệu quả rừng trồng đã
mang lại nguồn thu đáng kể cho sản xuất. Hiện nay ở vùng nguyên liệu giấy
trung tâm hai loài keo tai tượng ( Acacia mangium) và bạch đàn (Urophylla)
đang được coi là hai loài cây trồng chính để làm nguyên liệu giấy, gỗ trụ mỏ,
gỗ xây dựng và đồ gia dụng… bởi rừng trồng keo tai tượng và bạch đàn
Urophylla sinh trưởng nhanh, cho năng xuất khá cao và tương đối ổn định.
Để đáp ứng được nhu cầu về trồng rừng công nghiệp, ngoài việc chọn lọc
những cây trồng cho năng xuất cao thì việc áp dụng các biện pháp kĩ thuật lâm
sinh tổng hợp cũng là những việc làm hết sức cần thiết để tạo ra hoàn cảnh tối
ưu cho sinh trưởng của cây rừng. Do vậy Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy
đã triển khai đề tài “Nghiên cứu sinh trưởng của cây con và ảnh hưởng của
tiêu chuẩn cây giống đến năng xuất rừng trồng Keo tai tượng và bạch đàn
Urophylla”.
ViÖc nghiên cứu sinh trưởng của cây con ở giai đoạn vườn ươm dưới ảnh
hưởng của một số nhân tố: nguồn gốc hạt ( xuất xứ ), thành phần hỗn hợp ruột
bầu, phân bón và kích thước vỏ bầu bước đầu cho thấy việc sử dụng các kích
thước vỏ bầu trong thí nghiệm chưa ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây giống
khi xuất vườn, nhưng trong hỗn hợp ruột bầu có thêm phân vi sinh thì cây
con sinh trưởng sẽ tốt hơn ngay trong giai đoạn vườn ươm. Việc sử dụng hạt
giống keo tai tượng nhập nội ( Chất lượng tốt hơn ), cây con cũng sinh trưởng
tốt hơn so với hạt trong nước. Phương pháp sử lý hạt giống bằng cách cho hạt
vào nước sôi trong thời gian 1 phút vớt ra. Ủ trong túi vải 2-3 ngày đem gieo
sẽ cho tỷ lệ nẩy mầm là cao nhất.
3
Nghiên cứu ảnh hưởng của tiêu chuẩn cây giống đến năng suất và chất lượng
rừng trồng. Đề tài đã chọn ra các cường độ tuyển chọn cây giống đem trồng
khác nhau như: 90%; 80%; 70%; 60%; 50% tương đương với loại bỏ 10%;
20%; 30%; 40%; 50% không đem trồng. Mục đích: Nhằm nâng cao năng
suất, chất lượng rừng trồng lên một bước. Thí nghiệm được bố trí tại hai địa
điểm, một điểm ở Hàm Yên - Tuyên Quang, một điểm ở Phù Yên - Sơn La,
mỗi điểm 1,5 ha. Cả 2 địa điểm cho thấy, sau trồng 4 tháng tuổi sinh trưởng
về chiÒu cao, đường kính, chất lượng cây ở cường độ chọn 50% lµ cao nhất
mÆc dï sù sai kh¸c ch−a cã ý nghÜa thèng kª.
Nhìn chung đề tài đã thực hiện đúng mục tiêu, nội dung nghiên cứu được Bộ
Công Thương phê duyệt năm 2008. Tuy nhiên thời gian theo dõi chưa nhiều,
kết quả chưa phản ánh đầy đủ những kỳ vọng của đề tài, thí nghiệm cần được
theo dõi, đánh giá tiếp ở các năm sau. Do vậy, Viện kính đề nghị Bộ Công
Thương cấp bổ sung kinh phí cho đề tài về việc bảo vệ, chăm sóc 3,0 ha thí
nghiệm này và theo dõi nghiên cứu trong những năm tiếp theo.
PhÇn I: Tæng quan
1. C¬ së ph¸p lý vµ ®Æt vÊn ®Ò
1.1. Cơ sở pháp lý của đề tài.
Đề tài nghiên cứu sinh trưởng của cây con và ảnh hưởng của cây giống
đến năng xuất rừng trồng Keo tai tượng và bạch đàn Urophylla là một trong
7 đề tài, nhiệm vụ khoa học c«ng nghệ được Bộ Công Thương phê duyệt và
giao cho Viện nghiªn cứu cây Nguyªn liÖu giÊy thực hiện theo "Quyết định
về việc giao kế hoạch khoa học và công nghệ năm 2008 số: 1999/QĐ-BCT
ngày 03 th¸ng 12 năm 2007”.
Đề tài thực hiện trên khu«n khổ "Hợp đồng nghiên cứu khoa học và
phát triển công nghệ số: 4708RD/HĐ-KHCN" ký ngày 23 tháng 01 năm 2008
giữa Bộ Công Thương và Viện nghiên cứu cây Nguyªn liÖu giÊy.
Đề tài giao cho chủ nhiệm đề tài chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện
theo "Quyết định của Viện trưởng Viện nghiên cứu cây Nguyªn liÖu giÊy về
việc giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ số: 19/QĐ-
KHTH" ký ngày 28 tháng 01 năm 2008.
4
1. 2. Đặt vấn đề
Giống là một trong những khâu quan trọng của sản xuất lâm nghiệp, sử dụng
giống tốt là một biện pháp thâm canh mũi nhọn làm tăng sản lượng, chất
lượng và hiệu quả của rừng trồng nhất là rừng trồng sản xuất. Trong những
năm qua giống đã có đóng góp quan trọng cho các thành tựu của ngành lâm
nghiệp. Từ việc đảm bảo cung cấp đủ giống phục vụ trồng rừng góp phần đẩy
nhanh tốc độ trồng rừng, nhanh chóng phủ xanh đất trống đồi núi trọc. Đến
nay giống đã được từng bước cải thiện về chất lượng, nâng cao năng xuất,
chất lượng và hiệu quả rừng trồng tạo nên những vùng nguyên liệu giấy, gỗ
trụ mỏ, gỗ dăm bước đầu đã cung cấp tương đối ổn định nguyên liệu cho các
nhà máy giấy và các cơ sở chế biến gỗ.
Hiện nay, trong vùng trồng rừng nguyên liệu giấy của cả nước nói chung và
vùng trồng rừng nguyên liệu giấy Trung tâm nói riêng thì loài keo tai tượng (
Acacia mangium) là loài có diện tích trồng lớn nhất. Trong chiến lược phát
triển giống cây lâm nghiệp giai đoạn 2006 - 2020 thì keo tai tượng vẫn được
dự báo là một trong những loài cây trồng chủ yếu. Nhìn chung rừng trồng keo
tai tượng hiện nay cho năng xuất khá cao và tương đối ổn định, Đất sau khi
trồng rừng keo tai tượng sẽ không bị thoái hoá biến chất vì bộ rễ của loài cây
này có khả năng cố định đạm rất tốt nhờ hệ thống nốt sần trên rễ. Gỗ keo tai
tượng ngoài việc cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy giấy còn phục vụ cho
công nghiệp chế biến gỗ.
Để đáp ứng được nhu cầu về trồng rừng công nghiệp, ngoài việc chọn lọc
những cây trồng cho năng xuất cao thì việc áp dụng các biện pháp kĩ thuật
lâm sinh tổng hợp cũng là những việc làm hết sức cần thiết để tạo ra hoàn
cảnh tối ưu cho sinh trưởng của cây rừng. Tuy nhiên, cây rừng có đời sống dài
ngày nên việc tạo điều kiện hoàn cảnh tối ưu cần có những nghiên cứu cụ thể,
từng bước kể cả ở giai đoạn vườn ươm: Giống nào ? Chăm sóc, phân bón ? và
giai đoạn bố trí cây trồng hợp lý ?. Do vậy, để đáp ứng được nhu cầu trồng
rừng công nghiệp nhằm tăng năng suất, chất lượng rừng trồng ngày một cao