intTypePromotion=1
ADSENSE

Báo cáo "Nguyên tắc áp dụng phong tục, tập quán trong luật hôn nhân và gia đình nhìn từ góc độ giới "

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

129
lượt xem
15
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nguyên tắc áp dụng phong tục, tập quán trong luật hôn nhân và gia đình nhìn từ góc độ giới

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo "Nguyên tắc áp dụng phong tục, tập quán trong luật hôn nhân và gia đình nhìn từ góc độ giới "

  1. nghiªn cøu - trao ®æi ThS. Bïi THÞ mõng * 1. Th c t ã ch ng minh r ng mu n hư ng n vi c b o m trên th c t nh ng mbo ư cvn bình ng gi i, trư c quy n bình ng gi a nam và n mà pháp tiên ph i th c hi n vi c m b o bình ng lu t ã ghi nh n và b o v , b i vì, lĩnh v c gi i ngay t trong gia ình. Gia ình là xã hôn nhân và gia ình là "m t lĩnh v c i u h i thu nh và ó cũng là nơi mà ngư i ph ch nh pháp lu t liên quan nhi u n phong t c t p quán và o c”.(1)T nh ng nét n ch u nhi u s "phân bi t i x ". Chính vì th , m b o ư c bình ng gi i trong khái quát này, chúng tôi cho r ng nguyên t c gia ình s là cơ s quan tr ng chúng ta áp d ng phong t c t p quán ư c ghi nh n quán tri t ư c tư tư ng, nh n th c v vi c trong Lu t hôn nhân và gia ình năm 2000 m b o s bình ng gi i m i cá nhân, t có ý nghĩa r t l n i v i vi c b o m ó m i có th th c hi n vi c l ng ghép gi i quy n bình ng gi i trong quan h hôn m t cách có hi u qu . V i ý nghĩa ó, Lu t nhân và gia ình. hôn nhân và gia ình Vi t Nam óng vai trò 2. Có th hi u phong t c, t p quán là vô cùng quan tr ng i v i vi c m b o v n nh ng thói quen, hành vi ng x ã hình bình ng gi i thông qua vi c ghi nh n thành t lâu i ư c m i ngư i tuân th . nguyên t c bình ng gi a nam và n , gi a D a trên n n t ng phong t c, t p quán c a v và ch ng. Trên cơ s này, ngư i ph n m i dân t c mà ngư i ta hình thành lên các ư c bình ng v i nam gi i v các quy n lu t t c, hương ư c hay l làng i u ch nh hôn nhân và gia ình. Nguyên t c bình ng các quan h phát sinh trong i s ng c a m t gi a nam và n ư c ghi nh n là nguyên t c t c ngư i ho c c a m t vùng nh t nh. Ví cơ b n c a Lu t hôn nhân và gia ình Vi t d : dân t c Kinh có hương ư c (hương ư c Nam ngay t Lu t hôn nhân và gia ình năm c a ngư i Kinh thư ng ư c xây d ng và áp 1959 - Lu t hôn nhân và gia ình u tiên d ng trong ph m vi làng, xã). Các dân t c c a Nhà nư c ta. T ó, các quy ph m pháp thi u s có nh ng lu t t c (lu t t c c a lu t hôn nhân và gia ình c a nhà nư c ta ngư i Ê- ê, Gia-rai, ngư i Chăm...). Vi t u th hi n nh t quán n i dung nguyên t c Nam có 54 dân t c anh em. Do ó, phong này. Tuy nhiên, th c ti n áp d ng pháp lu t t c, t p quán v hôn nhân và gia ình cũng hôn nhân và gia ình vào vi c b o m trên r t phong phú. a d ng. B i v y, áp d ng th c t quy n bình ng gi a nam và n * Gi ng viên Khoa lu t dân s cũng ch rõ nh ng nh ki n gi i ít nhi u nh Trư ng i h c Lu t Hà N i 46 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007
  2. nghiªn cøu - trao ®æi phong t c, t p quán v hôn nhân và gia ình A ban hành kèm theo Ngh nh này) th hi n m t cách hi u qu , b o m quy n bình b n s c c a m i dân t c, không trái v i quy ng gi i thì vi c ghi nh n nguyên t c áp nh c a Lu t hôn nhân và gia ình Vi t Nam d ng phong t c t p quán trong Lu t hôn năm 2000 thì ư c tôn tr ng và phát huy. nhân và gia ình là r t c n thi t: "Trong Phong t c t p quán l c h u v hôn nhân quan h hôn nhân và gia ình, nh ng phong và gia ình c a các dân t c thi u s ( ư c t c, t p quán th hi n b n s c c a m i dân ghi trong ph l c B ban hành kèm theo Ngh t c mà không trái v i nh ng nguyên t c quy nh này) trái v i nguyên t c quy nh c a nh t i Lu t này thì ư c tôn tr ng và phát Lu t hôn nhân và gia ình Vi t Nam năm huy”.(2) Như v y, nguyên t c áp d ng phong 2000 thì b v n ng xóa b ". t c, t p quán v hôn nhân và gia ình theo Tôn tr ng và phát huy nh ng phong t c ó cũng là m t m b o quan tr ng các t p quán, t t p th hi n b n s c c a m i quy n và nghĩa v hôn nhân và gia ình dân t c v hôn nhân và gia ình là m t m ư c tôn tr ng th c hi n. B i vì phong t c, b o quan tr ng ngư i ph n ư c bình t p quán t t p không trái v i quy nh c a ng v i nam gi i trong các quan h hôn Lu t hôn nhân và gia ình v vi c b o m nhân và gia ình. Tôn tr ng và phát huy quy n bình ng gi i ư c áp d ng s t o phong t c, t p quán th hi n quy n t do c a m t ti n quan tr ng pháp lu t i vào hai bên nam n khi xác l p quan h hôn cu c s ng. Th c t cho th y m c dù pháp nhân: "Nam n t do tìm hi u, t do l a lu t ghi nh n cho ngư i ph n ư c hư ng ch n b n i". Phong t c này phù h p v i y các quy n v hôn nhân và gia ình nguyên t c hôn nhân t nguy n, ti n b như nam gi i nhưng nh ng phong t c, t p trong Lu t hôn nhân và gia ình năm 2000, quán l c h u trong lĩnh v c hôn nhân và gia theo ó, pháp lu t ghi nh n cho các bên nam ình ã t o ra nh ng l c c n làm cho nh ng n có quy n t do k t hôn, t do l a ch n quy n này không ư c th c hi n trên th c b n i. Tôn tr ng phong t c, t p quán t do t . Chính vì v y, vi c ghi nh n nguyên t c áp l a ch n, tìm hi u b n i chính là i u ki n d ng phong t c t p quán trong lĩnh v c hôn quan tr ng nam n th c hi n m t cách nhân và gia ình là m t m b o quan tr ng bình ng quy n t do k t hôn mà pháp lu t nam n ư c bình ng trên th c t . ghi nh n cho h : "Nghiêm c m t c cư p v Nguyên t c áp d ng phong t c t p quán cư ng ép ngư i khác làm v . Không ai v hôn nhân và gia ình ư c ghi nh n t i i u 6 Lu t hôn nhân và gia ình Vi t Nam. ư c l i d ng vi c xem tư ng s ho c các Trên cơ s ó, Ngh nh s 32/N -CP ngày hình th c khác c n tr vi c k t hôn c a (3) các bên nam n ". Th c t cho th y r t 27/03/2003 hư ng d n áp d ng: “Phong t c, nhi u trư ng h p vì h t c l c h u này mà t p quán t t p v hôn nhân và gia ình c a nhi u ôi nam n b c n tr ho c b cư ng các dân t c thi u s ( ư c ghi trong ph l c T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007 47
  3. nghiªn cøu - trao ®æi ép k t hôn v i ngư i mình không mong các c p và t ch c thành viên, các già làng, mu n. Phong t c t p quán l c h u ã ngăn trư ng b n, các v ch c s c tôn giáo v n tr h không ư c hư ng quy n t do k t ng thuy t ph c các b c cha m không hôn mà pháp lu t ghi nh n, i u này th c s ư c cư ng ép ho c c n tr vi c l y v , l y b t l i i v i cu c hôn nhân c a h , nh t là ch ng c a con: V n ng m i ngư i xóa b i v i ngư i ph n . Như v y, vi c áp d ng phong t c t p quán l c h u c n tr quy n t do k t hôn c a các bên nam n ".(4) phong t c t p quán v hôn nhân gia ình th hi n quy n t do k t hôn c a hai bên nam n + Tôn tr ng và phát huy phong t c, t p quán th hi n vi c i x bình ng gi a con là m t m b o quan tr ng ngư i ph n trai và con gái: "Trong gia ình và xã h i, ư c bình ng v i nam gi i v quy n t do k t hôn. B i vì, khi nam n ư c t do l a sinh ho t có tôn ti tr t t (có trên, có dư i), các con ư c i x bình ng như nhau, ch n b n i ã tr thành "m t thói quen” không phân bi t i x gi a con gái và con trong hành vi ng x c a m i ngư i thì các trai, gi a con và con nuôi”.(5) quy nh c a pháp lu t v quy n t do k t Có th nói s phân bi t i x gi a con hôn s ư c tuân th . m b o quy n t do trai và con gái trong gia ình Vi t Nam xưa k t hôn cho các bên nam n chính là m t chính là ngu n g c c a m i s phân bi t i m b o quan tr ng h xây d ng m t gia x gi a nam và n và các nh ki n gi i. ình h nh phúc, i u này c bi t quan tr ng Nhìn m t cách khái quát, tư tư ng tr ng i v i ngư i ph n . Ngày xưa, ngư i ph nam khinh n ã in m trong d u n c a n ph i ch u nhi u thi t thòi t ch hôn ngư i Vi t. Tuy nhiên, phong t c, t p quán nhân cư ng ép nên h ph i k t hôn và chung c a m t s dân t c l i r t cao vi c i x s ng v i ngư i mà h không yêu thương. Vì bình ng gi a con trai và con gái. Phát huy th , nhi u ngư i ph n không tìm th y h nh ư c phong t c t p quán này không ch là phúc trong i s ng hôn nhân, h ph i s ng m t m b o quan tr ng Lu t hôn nhân v i ch ng như thân ph n c a m t k tôi òi. và gia ình ư c tuân th mà còn góp ph n Chính i u này ã gieo vào tư tư ng c a quan tr ng trong vi c th c hi n l ng ghép ngư i ph n ý th c v s cam ch u. ó gi i m t cách hi u qu . cũng chính là ngu n nuôi dư ng s phân bi t Tôn tr ng và phát huy nh ng phong t c, i x t n t i m t cách dai d ng trong i t p quán th hi n s bình ng gi a v và s ng xã h i. Tôn tr ng và phát huy nh ng ch ng: "V , ch ng bình ng v i nhau trong phong t c, t p quán t t p v t do l a ch n vi c nuôi d y con, có s quan tâm giúp b n i cũng ph i có nh ng bi n pháp nh m nhau... ngư i ph n có vai trò quan tr ng trong gia ình".(6) lo i b các phong t c, t p quán l c h u c n m b o quy n bình ng gi a v và tr nam n th c hi n quy n t do k t hôn: ch ng b ng pháp lu t là m t n i dung quan "U ban nhân dân, M t tr n t qu c cùng 48 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007
  4. nghiªn cøu - trao ®æi tr ng c a vi c b o m quy n bình ng trong Lu t hôn nhân và gia ình cũng ch rõ: gi i. Tuy nhiên, quá trình áp d ng Lu t hôn “Các phong t c, t p quán dâu ho c r nhân và gia ình vào th c ti n cũng ã ch ra thì ch ư c áp d ng khi phù h p v i nguy n c a v , ch ng”.(7) Như r ng ngư i ph n v n chưa ư c hư ng s v ng l a ch n ch bình ng v i nam gi i gi ng như pháp lu t v y, nguyên t c áp d ng phong t c t p quán ã quy nh, nh t là trong quan h v ch ng. trong vi c l a ch n nơi cư trú c a v , ch ng Chính vì l ó, ngoài các bi n pháp b o m v a th hi n ư c nét b n s c văn hoá dân th c hi n xét trên phương di n lu t pháp t c nhưng v n m b o ư c s bình ng (các ch tài) chúng ta còn ph i có nh ng gi a nam và n , giúp ngư i ph n vươn lên bi n pháp khác ưa pháp lu t vào cu c t kh ng nh mình, ó cũng chính là cơ h i s ng. Gi gìn và phát huy nh ng phong t c, ngư i ph n vươn lên ngang t m v i àn t p quán th hi n s bình ng gi a v và ông. m b o quy n bình ng gi a v ch ng là cái g c quan tr ng trên cơ s ó, ch ng trong vi c hư ng l i, nguyên t c áp chúng ta tuyên truy n ph bi n nh ng ki n d ng phong t c, t p quán cũng ch rõ: “Các th c pháp lu t v hôn nhân và gia ình n phong t c, t p quán không m b o quy n ngư i ph n , cao s bình ng gi a nam th a k tài s n gi a v , ch ng khi m t bên ch t thì v n ng xoá b ”.(8) Trên cơ s này, và n , gi a v và ch ng, giúp ngư i ph n xóa i nh ng m c c m, t ti và bi t cách t xoá b vi c gi i quy t li hôn do già làng, b o v các quy n mà pháp lu t ghi nh n cho trư ng b n th c hi n nhưng khuy n khích h h . m b o s bình ng gi a v và ch ng th c hi n vi c hoà gi i cơ s . Vi c hoà gi i là m b o cho v , ch ng ư c bình ng ư c ti n hành theo quy nh c a pháp lu t trên m i phương di n. c bi t, trong m t s v hoà gi i cơ s . i u này t o ra nh ng trư ng h p, phong t c t p quán chi ph i tri n v ng tích c c trong vi c th c hi n b o nhi u t i v n th c hi n các quy n và v quy n bình ng gi a nam và n , gi a v nghĩa v hôn nhân gia ình gi a v và và ch ng, b i vì, trên th c t nh ng phong ch ng. Ví d như phong t c, t p quán l a t c, t p quán t t p, b o m quy n bình ch n c h c a v , ch ng. Theo thói quen ng gi a v ch ng trong vi c hư ng l i c a i a s ngư i Vi t Nam, khi con gái i thông qua ó s ư c phát huy. Bên c nh ó, l y ch ng thì ph i "theo ch ng" mà không có nguyên t c áp d ng phong t c, t p quán quy n l a ch n ch . M t s dân t c thi u cũng ch rõ: “Nghiêm c m các phong t c, s l i có phong t c ngư i con trai khi l y v t p quán òi l i c a c i, ph t v khi v , ch ng li hôn”.(9) Có th nói, phong t c, t p ph i v nhà v ( r ), phong t c, t p quán này ít nhi u ã nh hư ng n quy n t do quán òi l i c a c i, ph t v khi v , ch ng li l a ch n c h c a v ch ng. Chính vì v y, hôn l i m t d u n khá m nét i v i nguyên t c áp d ng phong t c, t p quán ngư i ph n vì nó chính là m t l c c n l n T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007 49
  5. nghiªn cøu - trao ®æi làm cho ngư i ph n không th c hi n ư c lu t pháp Vi t Nam ghi nh n và b o v quy n quy n t do li hôn. Nh ng dân t c thi u s bình ng c a ngư i ph n i v i nam gi i, có phong t c, t p quán này thư ng c t ch t song tư tư ng tr ng nam khinh n v n còn ngư i ph n trong s l thu c phía ngư i t n t i trong i s ng xã h i. Vì l ó, nhi u ch ng, ngư i ch ng dù có i x thô b o phong t c, t p quán l c h u, nh hư ng n n âu, ngư i ph n cũng ph i ch u ng quy n l i c a ngư i ph n v n còn t b i n u li hôn, ngư i ph n không th th c s ng. B i v y, b o v quy n ph n trên hi n ư c vi c “ph t v ”. T ó, hình thành th c t c n thi t ph i lo i b kh i i s ng xã trong ngư i ph n m t tư tư ng cam ch u, h i nh ng phong t c, t p quán này. không dám u tranh thoát kh i c nh Các phong t c, t p quán l c h u trái v i s ng “ch ng chúa, v tôi”. Vì th , phong quy nh c a Lu t hôn nhân và gia ình b t c, t p quán này là m t tr ng i l n i v i nghiêm c m áp d ng: ngư i ph n khi h mu n vươn t i s gi i - Ch hôn nhân a thê. phóng cho chính b n thân h . Chúng tôi cho - K t hôn gi a nh ng ngư i có cùng r ng vi c áp d ng phong t c, t p quán v dòng máu trong tr c h , gi a nh ng ngư i hôn nhân và gia ình v i nguyên t c tôn có liên quan dòng h trong ph m vi 3 i. tr ng, phát huy nh ng phong t c, t p quán - T c cư p v , cư ng ép ngư i ph n t t p không trái v i quy nh c a Lu t hôn làm v . nhân và gia ình chính là m t gi i pháp h u - Thách cư i cao mang tính ch t g bán ích chúng ta ph bi n tuyên truy n và (như òi b c tr ng, ti n m t, c a h i môn, giáo d c Lu t hôn nhân và gia ình n v i trâu, bò, chiêng, ché… d n cư i). ngư i dân, giúp ngư i ph n ý th c ư c - Phong t c“n i dây”: Khi ngư i ch ng vi c t b o v các quy n v hôn nhân và gia ch t, ngư i v goá b ép bu c k t hôn v i ình mà pháp lu t ghi nh n cho h ng th i anh trai ho c em trai c a ngư i ch ng quá thay i quan ni m, cách nghĩ c a m i t ng c ; khi ngư i v ch t, ngư i ch ng b ép l p trong xã h i v v trí c a ngư i ph n bu c k t hôn v i ch gái ho c em gái c a trong gia ình và xã h i. ngư i v quá c . Nghiêm c m áp d ng các phong t c, t p - B t bu c ngư i ph n goá ch ng ho c quán trái v i quy nh c a Lu t hôn nhân và ngư i àn ông goá v , n u k t hôn v i ngư i gia ình. khác, thì ph i tr l i ti n cư i cho nhà ch ng Ph n l n các phong t c, t p quán l c h u cũ ho c nhà v cũ. trái v i quy nh c a Lu t hôn nhân và gia - òi l i c a c i, ph t v khi v , ch ng li hôn”.(10) ình là nh ng phong t c, t p quán c n tr ngư i ph n th c hi n quy n bình ng mà Theo quy lu t phát tri n c a l ch s , các pháp lu t ghi nh n cho h . M c dù ã t lâu, phong t c, t p quán không còn phù h p v i 50 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007
  6. nghiªn cøu - trao ®æi th i i m i s d n d n b xoá b . Tuy nhiên, nh ng phong t c, t p quán v hôn nhân và quá trình y không ph i di n ra m t cách d gia ình b nghiêm c m áp d ng, chúng tôi dàng, càng không th tuân theo ý mu n ch nh n th y ph n l n nh ng phong t c, t p quan c a chúng ta. Nhi u t p t c truy n th ng, quán này u là nguyên nhân c n tr ngư i do ã ăn sâu vào tư tư ng, tình c m, tr thành ph n hư ng s bình ng v các quy n m t tín ngư ng, ni m tin n i tâm c a m t b hôn nhân và gia ình, là nguyên nhân mang ph n l n dân cư, c a m t c ng ng, m t t c n cho ngư i ph n nh ng “n i au” vì s ngư i cho nên nó có m t s c ỳ tương i phân bi t i x . T vi c cư ng ép k t hôn l n.(11) Vì v y, ch ng l i s c ỳ này òi h i (t c cư p v cư ng ép ngư i ph n làm nh ng c g ng không m t m i c a m i ngư i v , t c n i dây) n vi c h n ch ngư i và c a toàn xã h i. Xoá b nh ng phong t c, ch ng, ngư i v goá th c hi n quy n k t t p quán l c h u, c n tr vi c b o v quy n hôn trong phong t c“B t bu c ngư i ph n l i c a ngư i ph n nói riêng và c n tr vi c goá ch ng, ngư i àn ông goá v , n u k t xây d ng ch hôn nhân và gia ình m i hôn v i ngư i khác, thì ph i tr l i ti n cư i cho nhà ch ng cũ ho c nhà v cũ”.(12) T nói chung là trách nhi m c a Nhà nư c, c a gia ình và c a toàn xã h i. vi c thách cư i cao, coi ngư i ph n như Ghi nh n b ng pháp lu t vi c lo i b món hàng, h th p nhân ph m c a ngư i ph nh ng phong t c, t p quán l c h u v hôn n trong phong t c “thách cư i cao mang nhân và gia ình là n l c c a Nhà nư c ta tính g bán” n vi c bu c ngư i ph n trong vi c bi n quy ph m này thành hi n ph i ch u ph t, ph i tr l i c a c i khi li hôn th c, y chính là quá trình th c hi n v n phong t c “ òi l i c a c i, ph t v khi v , ch ng li hôn”.(13) T t c như thít ch t, thít “n i lu t hoá” nh ng nh c nh , yêu c u c a Liên h p qu c i v i các qu c gia thành ch t thêm ngư i ph n vào s l thu c, viên khi tham gia Công ư c qu c t v xoá không th có s t do. Vì th , nghiêm c m b m i hình th c phân bi t i x v i ph áp d ng nh ng phong t c, t p quán này là n (CEDAW). B i vì, b o m quy n và hoàn toàn úng n. Tuy nhiên, vi c quy l i ích c a ngư i ph n thì vi c áp d ng nh mang tính li t kê này s khó có th bao nh ng phong t c, t p quán t t p v hôn hàm h t các phong t c, t p quán l c h u nhân và gia ình có ý nghĩa th c ti n sâu không phù h p v i Lu t hôn nhân và gia s c: “Các qu c gia thành viên c a Công ư c ình, c n tr ngư i ph n hư ng các quy n v hôn nhân và gia ình mà pháp lu t ghi ph i s d ng m i bi n pháp thích h p, k c nh n và b o v h . Ch ng h n như các nh ng bi n pháp l p pháp nh m s a i phong t c liên quan n vi c sinh con c a ho c xoá b m i lu t, i u kho n, quy nh, ngư i ph n , nguy hi m cho tính m ng, s c t p quán ho c ho t ng mang tính ch t phân bi t i x v i ph n ”. Khi tìm hi u kho c a bà m , nh ng phong t c v c m k T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007 51
  7. nghiªn cøu - trao ®æi dinh dư ng i v i ph n trong th i kì b o th c hi n m t cách tri t . Tuy nhiên, mang thai và nuôi con, nh ng phong t c liên c n ph i th y r ng nh ng phong t c, t p quán quan n tình tr ng b o l c i v i ph n ... này mang nh ng s c thái riêng c a ng bào Thi t nghĩ, các phong t c, t p quán này c n các dân t c thi u s . Vì th , ngay l p t c ư c lo i b kh i i s ng xã h i, b i vì nó chúng ta nghiêm c m áp d ng s không có ang là m t v n ch c nh i tác ng n hi u qu , mà ph i ti n hành t ng bư c, trư c quy n l i c a ngư i ph n theo chi u h t là “v n ng” ngư i dân nh n th c hư ng x u. Chính vì v y, nên chăng c n ph i ư c các phong t c, t p quán này là l c h u, có quy nh theo hư ng m i v i nh ng không phù h p v i ch hôn nhân và gia phong t c, t p quán nghiêm c m áp d ng. ình m i, t ó h ý th c ư c c n ph i “xoá v n ng xoá b các phong t c, t p b ”. Th c hi n ư c i u này không ơn gi n quán l c h u v hôn nhân và gia ình, T i và ngay l p t c áp d ng nh ng bi n pháp i m I, Ph l c B Ngh nh s 32/N -CP c ng r n cũng s kém hi u qu , mà ph i coi ghi nh n vi c v n ng xoá b i v i các vi c tuyên truy n, thuy t ph c bà con tin theo phong t c, t p quán l c h u v hôn nhân và cái hay, cái p c a ch hôn nhân và gia gia ình. Theo ó, nh ng phong t c, t p ình m i mà tuân theo. Nhưng, n m t th i quán l c h u v hôn nhân và gia ình sau s i m nào ó, các phong t c này v n còn t n ư c v n ng xoá b : t i và chưa ư c xoá b , cũng c n n vi c - K t hôn trư c tu i quy nh c a Lu t th c hi n m t bi n pháp m nh hơn là nghiêm hôn nhân và gia ình (t o hôn); c m áp d ng lo i b kh i i s ng xã h i. - Vi c k t hôn không ăng kí; 3. Phong t c, t p quán có m i quan h - Cư ng ép k t hôn do mê tín, d oan, m t thi t v i các quy ph m lu t hôn nhân và c n tr do khác dân t c và tôn giáo; gia ình. Phong t c t p quán chính là cơ s - C m k t hôn gi a nh ng ngư i có h n n t ng xây d ng các quy ph m lu t hôn trong ph m vi 4 i tr lên; nhân và gia ình, do ó các quy ph m lu t - Ngư i con trai ph i r n u khi cư i hôn nhân và gia ình h u h t là các quy ph m không có sính l ; o c ư c nâng lên thành lu t. Quy ph m - Quan h gia ình theo ch ph h , o c này g n ch t v i phong t c, t p quán m u h , không b o m quy n bình ng gi a c a ngư i Vi t Nam trong m i quan h ng v và ch ng, gi a con trai và con gái”.(14) x gi a các thành viên trong gia ình v i Nh ng phong t c t p, quán này có m i nhau, n lư t mình phong t c t p quán t t liên h r t ch t ch t i vi c b o m bình p có tác ng tích c c n hi u qu i u ng gi i. Ch ng nào còn t n t i nh ng ch nh c a pháp lu t trong quan h này. Chính phong t c, t p quán này thì ch ng ó v n vì l ó, vi c ghi nh n nguyên t c áp d ng bình ng gi i trong gia ình chưa ư c m phong t c, t p quán v hôn nhân và gia ình 52 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007
  8. nghiªn cøu - trao ®æi trong Lu t hôn nhân và gia ình có ý nghĩa áp d ng có hi u qu , Ngh nh s 32/N -CP thi t th c i v i vi c m b o trên th c t m i ch d ng l i vi c hư ng d n áp d ng vn bình ng gi i. Khác v i lu t dân s , Lu t hôn nhân và gia ình i v i các dân trong Lu t hôn nhân và gia ình, nguyên t c t c thi u s , trên th c t có r t nhi u phong áp d ng phong t c, t p quán không t ra i t c, t p quán v hôn nhân và gia ình c a v i trư ng h p Lu t hôn nhân và gia ình ngư i Kinh c n ph i nghiêm c m áp d ng vì không có các quy ph m ho c thi u các quy nó không phù h p v i Lu t hôn nhân và gia ph m i u ch nh, mà áp d ng phong t c, t p ình, v i ch hôn nhân và gia ình m i, quán ch ư c xem như m t bi n pháp nh hư ng n vi c m b o v n bình lo i b kh i i s ng xã h i nh ng phong ng gi i. Nên chăng cũng c n ph i có t c, t p quán l c h u nh hư ng n hi u qu hư ng d n c th thu n ti n trong vi c áp i u ch nh c a Lu t hôn nhân và gia ình. d ng. Nguyên t c áp d ng phong t c, t p Tuy nhiên, trên cơ s nghiên c u v n áp quán v hôn nhân và gia ình theo Lu t hôn d ng phong t c, t p quán v hôn nhân và gia nhân và gia ình Vi t Nam năm 2000 là th t ình, chúng tôi cho r ng c n ph i xem s phù h p, nó có ý nghĩa sâu s c i v i nguyên t c áp d ng phong t c, t p quán trên vi c m b o quy n bình ng gi i trong c hai khía c nh, v a là m t bi n pháp lĩnh v c hôn nhân và gia ình ng th i nâng cao hi u qu i u ch nh c a pháp lu t cũng phù h p v i lu t pháp qu c t v xoá v a là cơ s áp d ng trong nh ng trư ng b m i hình th c phân bi t i x v i ph h p Lu t không có các quy ph m i u ch nh n . C th hoá nguyên t c áp d ng phong ho c thi u các quy ph m i u ch nh. B i vì, t c, t p quán v hôn nhân và gia ình là s là m t y u t c a ki n trúc thư ng t ng, trong phát tri n m t cách toàn di n các quy nh m i quan h v i cơ s h t ng, pháp lu t bao v b o m quy n bình ng gi i trong lĩnh gi cũng là y u t “l c h u” hơn so v i cơ s v c hôn nhân và gia ình./. h t ng. Do ó, pháp lu t không th d li u (1). Hoàng Th Kim Qu , “M t s v n h t m i tình hu ng x y ra trên th c t , b i v ph n , hôn nhân và gia ình trong pháp lu t Vi t Nam qua th , trong trư ng h p này vi c áp d ng phong các th i i”, T p chí dân ch và pháp lu t, s 3/2001. t c, t p quán t t p phù h p v i các nguyên (2). Xem: i u 6 Lu t hôn nhân và gia ình Vi t Nam t c cơ b n c a Lu t hôn nhân và gia ình năm 2000. i u ch nh các quan h hôn nhân và gia ình (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10), (12), (13), (14). Xem: Ngh nh s 32/N -CP. trong trư ng h p Lu t hôn nhân và gia ình (11). Xem: Tư ng Duy Kiên, “Tìm hi u m i quan h không có các quy ph m ho c thi u các quy gi a phong t c, t p quán v i pháp lu t c a Nhà ph m i u ch nh là c n thi t. M t khác, nư c” - K y u H i th o: T p t c truy n th ng v i v n d ng t t nguyên t c này, theo chúng tôi vi c b o m quy n bình ng c a ph n và quy n tr em Vi t Nam. c n ph i có nh ng hư ng d n c th vi c T¹p chÝ luËt häc sè 3/2007 53
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2