VIỆN DỆT MAY
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG CÔNG NGHỆ TỐI ƯU
NHUỘM TẬN TRÍCH MỘT SỐ LOẠI VẢI PES/WOOL
Mã số đề tài: 86.10 RD/HĐ-KHCN
Chủ nhiệm đề tài: KS.Trương Phi Nam
8304
Hà Nội - 11/2010
1
Danh sách những thành viên tham gia nghiên cứu đề tài
KS.Trương Phi Nam - Viện Dệt May
TS. Nguyễn Văn Thông - Viện Dệt May
KS. Lưu Văn Chinh - Viện Dệt May
KS. Võ Thị Hồng Bình - Viện Dệt May
KS. Vũ Lượng - Công ty cổ phần Dệt lụa Nam Định
Đơn vị phối hợp chính
Công ty cổ phần Dệt lụa Nam Định
2
MỤC LỤC
Trang
TÓM TẮT NHIỆM VỤ 3
LỜI NÓI ĐẦU 6
Chương I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 7
I.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
I.2. Cơ sở lý thuyết về mặt hàng PES/Wool 9
I.2.1 Cấu trúc và những tính chất cơ bản của len
I.2.2 Cấu trúc và những tính chất cơ bản của sợi PES 10
I.2.3. Giặt trước 11
I.2.4. Công nghệ nhuộm 12
I.2.5. Giặt sau 19
I.2.6 Đốt và xén lông 20
I.2.7 Hoàn tất
I.3. Lựa chọn thuốc nhuộm phân tán thích hợp cho PES/ Wool 21
Chương II. THỰC NGHIỆM 25
II.1. Nghiên cứu xây dựng bộ dữ liệu về các loại thuốc nhuộm
II.2. Nghiên cứu thí nghiệm nhuộm phối ghép màu của các loại
thuốc nhuộm phân tán và axit theo phương pháp tận trích
29
II.3. Khảo sát đơn nhuộm tại nhà máy 42
II.3.1. Thí nghiệm nhuộm khảo sát quy trình nhuộm hiện tại của
Công ty
43
II.3.2. Xây dựng quy trình công nghệ nhuộm tối ưu và áp dụng
thử nghiệm tại Công ty Dệt lụa.
51
Chương III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN 53
III.1. Đánh giá kết quả đạt được
III.2. Kết luận 55
III.3. Kiến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO 57
PHỤ LỤC 58
3
TÓM TẮT NHIỆM VỤ
Đề tài: "Nghiên cứu xây dựng công nghệ tối ưu nhuộm tận trích một số loại
vải PES/Wool" nhằm mục tiêu:
- Xây dựng các công nghệ nhuộm tối ưu đáp ứng yêu cầu chất lượng, giảm
thiểu chi phí và thân thiện với môi trường.
- Góp phần hỗ trợ các nhà máy sản xuất mặt hàng PES/Wool trong công
đoạn nhuộm nhằm giảm chi phí, tăng năng suất, nâng cao chất lượng, giảm giá
thành.
- Tối ưu hóa quy trình nhuộm dựa trên cơ sở các thông số công nghệ được
thể hiện đầy đủ, chính xác trong phần mềm phân tích các chỉ số đó.
Nội dung đề tài:
1. Xây dựng tổng quan về thuốc nhuộm phân tán, thuốc nhuộm axit.
2. Nghiên cứu và xây dựng bộ dữ liệu về nhuộm màu thuốc nhuộm phân tán
của các nhóm thuốc nhuộm chính: Dianix (DyeStar), Terasil (Huntsman), Foron
(Clariant).
3. Nghiên cứu và xây dựng bộ dữ liệu về nhuộm màu thuốc nhuộm axit:
Lanaset (Huntsman).
4. Nghiên cứu xác định thông số công nghệ và xây dựng quy trình nhuộm
với nhóm thuốc nhuộm tương ứng cho mặt hàng len.
5. Nghiên cứu xác định thông số công nghệ và xây dựng quy trình nhuộm
với nhóm thuốc nhuộm tương ứng cho mặt hàng PES.
6. Nghiên cứu xác định thông số công nghệ và xây dựng quy trình nhuộm
tận trích cho mặt hàng vải PES/Wool (nhóm thuốc nhuộm phân tán, axit).
7. Nhuộm thử nghiệm vải pha PES/Wool, hiệu chỉnh thông số để tối ưu hóa
quy trình nhuộm tận trích cho mặt hàng này.
8. Áp dụng thử nghiệm quy trình tối ưu tại Công ty sản xuất.
Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, chủ nhiệm đề tài và các cộng tác viên đã:
4
- Nghiên cứu lý thuyết về các tính chất nhuộm màu của thuốc nhuộm phân
tán, axit trên các vật liệu len, PES và PES/Wool.
- Đồng thời dựa trên việc xác định các đặc tính nhuộm màu của thuốc
nhuộm phân tán và axit trên vật liệu PES và len cũng như PES/Wool bao gồm
các thông số cơ bản trong công nghệ nhuộm về nhiệt độ, thời gian và tốc độ tận
trích thuốc nhuộm tại từng thời điểm, độ tương thích giữa các màu phối ghép.
- Trong phòng thí nghiệm nhóm nghiên cứu đã thí nghiệm mẫu, tìm ra
những điểm chưa hợp lý của quy trình công nghệ hiện tại đang áp dụng tại Công
ty cần được khắc phục.
- Cuối cùng xây dựng công nghệ tối ưu trong điều kiện có thể để áp dụng
thử nghiệm tại Công ty sản xuất cho mặt hàng PES/Wool.
Tóm tắt kết quả nghiên cứu:
Căn cứ nội dung và tiến độ thực hiện đề tài, nhóm nghiên cứu đã thực
hiện 8/8 nội dung theo đăng ký:
- Giới thiệu tổng quan thuốc nhuộm axit, phân tán.
- Xây dựng được bộ dữ liệu cơ bản về thuốc nhuộm phân tán có ở thị
trường Việt Nam.
- Xây dựng được bộ dữ liệu cơ bản về thuốc nhuộm axit dùng để nhuộm
thành phần len có ở thị trường Việt Nam.
- Xác định được các thông số công nghệ tối ưu cho thuốc nhuộm phân tán
để nhuộm PES.
- Xác định được các thông số công nghệ tối ưu cho thuốc nhuộm axit để
nhuộm thành phần len.
- Xác định thông số cho quy trình nhuộm phương pháp tận trích cho vải
PES/Wool.
- Nhuộm thử nghiệm tại Công ty theo đơn đã xây dựng trong phòng thí
nghiệm (màu lá mạ) trên vải pha PES/Wool 70/30 và 50/50 đã cho thấy những
sự điều chỉnh cần thiết theo hướng tối ưu hóa công nghệ đó là: