Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh
Chăm sóc rốn cho trẻ là việc rất quan trọng. Đó là một quá trình liên tục, phải làm
từ ngay sau sinh tới khi rốn rụng, lên sẹo khô. Phải bảo đảm vô khuẩn khi cắt rốn
và làm rốn.
Cuống rốn ở trẻ sơ sinh thường rụng sau sinh khoảng 7 – 10 ngày, việc chăm sóc rốn cho
trẻ sơ sinh giai đoạn chưa rụng rốn rất quan trọng, không cẩn thận có thể dẫn đến nhiễm
trùng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bé.
Nếu người mẹ vẫn ở tại các cơ sở y tế thì việc chăm sóc rốn chủ yếu do các bác sĩ, điều
dưỡng viên thực hiện. Nếu sinh thường, không có nguy cơ, sản phụ được thầy thuốc cho
về nhà tự theo dõi tiếp. Nếu sản phụ và bé được đưa về nhà thì việc chăm sóc, theo dõi để
phát hiện các bất thường của rốn lại do chính các sản phụ hoặc người nhà sản phụ thực
hiện.
Bố mẹ cần thay băng và làm vệ sinh rốn cho bé ít nhất 1 ngày 1 lần.
Khi cuống rốn còn mới, có thể pha cồn i ốt để vệ sinh. Khi cuống rốn đã khô, chỉ nên
dùng cồn 70 độ để vệ sinh rốn cho bé. Không nên dùng cồn có nồng độ cao lau quanh rốn
làm bé bị đau rát hay bỏng da.
Cách vệ sinh rốn cho bé:
- Cần chuẩn bị gạc mỏng vô trùng, băng rốn sạch, mỏng, bông vô trùng.
- Rửa tay thật sạch bằng xà phòng, sau đó dùng cồn sát trùng trước khi thay băng
rốn cho bé.
- Dùng tay trái nâng nhẹ đầu cuống rốn lên để lộ phần chân rốn.
- Lấy tăm bông tẩm dung dịch povidin 10% bôi xung quanh chân rốn, sau đó bôi từ
chân rốn lên cuống rốn, từ trong chân rốn ra ngoài vùng da xung quanh.
- Chờ khi rốn bé khô, lấy gạc vô trùng quấn xung quanh chân rốn và băng lại bằng
vòng băng thun vô trùng.
Bố mẹ cần làm việc này mỗi ngày cho đến khi rốn bé rụng và khô sạch hoàn toàn.
Bạn cần chăm sóc rốn cho trẻ đúng cách và cẩn thận
Nguy hiểm nếu không được vệ sinh đúng cách
Hằng năm, có rất nhiều trẻ bị nhiễm trùng rốn. Một số trường hợp rất nặng, khó điều trị
và để lại di chứng như: nhiễm trùng huyết, viêm màng não mủ, vàng da mà nguyên nhân
là do trẻ chưa được chăm sóc rốn đúng cách.
Những sai lầm mà các bậc phụ huynh thường mắc phải khi chăm sóc rốn cho trẻ là:
không dám đụng vào rốn của trẻ, chờ đến khi trẻ rụng rốn mới đụng đến; mang băng rốn
quá kín, kéo dài 2-3 tháng mới mở ra… Những thói quen này đã ảnh hưởng không tốt
đến sức khỏe của trẻ.
Việc tắm, lau người, chăm sóc rốn cho trẻ không ảnh hưởng đến rốn nhưng phải để rốn
khô thoáng sau chăm sóc. Tránh rắc tiêu lên rốn trẻ sau khi rụng rốn; không rắc bột
kháng sinh, không bôi thuốc đỏ vào rốn; không đắp lá cây, xác sinh vật… kể cả thuốc lên
rốn trẻ.
Nếu trong quá trình chăm sóc, thấy rốn rỉ máu, chảy máu (cả khi rốn chưa rụng hoặc khi
rốn đã rụng), rốn hôi, chảy nước màu vàng, rốn sưng đỏ, có mủ, rốn có u hạt to, không
khô… cần đưa ngay trẻ tới cơ sở y tế. Tại các cơ sở y tế, tùy từng trường hợp, trẻ sẽ được
khâu buộc lại rốn, dùng vitamin K chống chảy máu, kháng sinh chống nhiễm khuẩn…
Tóm lại, khi chăm sóc rốn cho trẻ, cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, điều dưỡng
viên; theo dõi thường xuyên để phát hiện và xử trí sớm các trường hợp bất thường, tránh
được các biến chứng không đáng có
10 điều cần biết khi chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh
Rốn là một phần nhạy cảm của cơ thể trẻ sau khi sinh nên cần được chăm sóc tốt để
đảm bảo các hốc rốn khô và dây rốn rụng tự nhiên.
Chăm sóc rốn của trẻ sơ sinh luôn là một hành động quan trọng của việc chăm sóc cơ thể
trẻ mà bạn không nên bỏ qua sau khi sinh. Rốn là một phần nhạy cảm của cơ thể trẻ sau
khi sinh cần được chăm sóc tốt để đảm bảo các hốc rốn khô và dây rốn rụng tự nhiên.
Nếu không lưu ý, rốn ở trẻ sơ sinh rất dễ bị nhiễm trùng và xảy ra nhiều biến chứng khác
như chảy máu, xả chất lỏng có mùi trắng...
- Luôn giữ rốn của trẻ khô và sạch sẽ nhất có thể.
- Luôn luôn rửa tay trước khi chăm sóc rốn của trẻ. Việc chưa rửa tay của bạn có thể
mang tới những vi trùng có hại xâm nhập vào rốn của trẻ đấy.
- Trước khi cuống rốn khô và rụng khỏi rốn, bạn hãy chú ý giữ tã của bé che hờ phần rốn
và bụng để tránh bất cứ điều gì có thể va chạm tới phần rốn. Mỗi khi bạn thay một tã
mới, gấp tã ở phía trên để đảm bảo rằng rốn không bị trầy xước da và lưu thông không
khí.
- Để giữ cho cuống rốn khô bạn có thể phải khá cẩn trọng khi tắm cho trẻ sơ sinh. Tuyệt
đối không ngâm cuống rốn của trẻ trong khi tắm cho đến khi cuống rốn đã rụng và khô.
- Làm sạch vùng bụng và vùng rốn của trẻ ít nhất một lần/ ngày. Để làm sạch nhẹ nhàng
vùng rốn của trẻ, bạn nên sử dụng tăm bông được nhúng vào nước lạnh đun sôi và nhẹ
nhàng vỗ nhẹ khu vực này. Điều này sẽ giúp rốn khô nhanh chóng và giảm bớt nguy cơ
nhiễm trùng.
- Đừng quên lau khô khu vực rốn và xung quanh rốn với một miếng gạc sau khi làm sạch
rốn. Bạn tuyệt đối tránh sử dụng bông gòn vì những sợi từ bông gòn thường dính vào rốn
và có thể gặp khó khăn để lấy ra, gây các biến chứng khác cho rốn.
- Không sử dụng nước thơm, dầu gội để tắm hoặc rắc bột lên trên hoặc xung quanh rốn
của bé.
- Khoảng 1-3 tuần sau khi sinh, dây rốn của trẻ sẽ khô và rụng tự nhiên. Tuy nhiên, nếu
có tái chảy máu hoặc nhiễm trùng, hay có bất cứ bất thường nào bạn hãy tham khảo ý
kiến bác sĩ nhi khoa nhé.
- Khi bị rơi rụng, một số rốn của trẻ có hiện tượng chảy máu. Điều này khiến cha mẹ trẻ
không khỏi lo lắng nhưng đôi khi đây là hiện tượng bình thường. Nó có thể mất 5-10
ngày để chữa trị và chăm sóc cho khu vực này sau khi rốn đã rụng.
- Đưa trẻ đến thăm khám bác sỹ nếu:
* Rốn của trẻ tiết ra bất kỳ chất lỏng có mùi thơm
* Rốn tiết ra bất kỳ chất lỏng có mùi hôi.
* Da xung quanh vùng rốn của trẻ bị viêm nhiễm.
* Nếu trẻ bị sốt.
Cách chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh
Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh vô cùng quan trọng vì nếu không cẩn thận trẻ sẽ bị
nhiễm khuẩn rốn dẫn đến những nguy hại về sức khỏe.
Nhiễm khuẩn rốn và uốn ván rốn sơ sinh chiếm tỉ lệ khá cao trong các trường hợp tử
vong sơ sinh ở các nước đang phát triển, mà một tỉ lệ tử vong chiếm phần quan trọng
trong nhiễm khuẩn sơ sinh là do nhiễm khuẩn rốn. Vì vậy, việc chăm sóc rốn cho trẻ sơ
sinh được đặc biệt quan tâm và được đưa vào chương trình giáo dục cho các bà mẹ trước
khi sinh.
Cách chăm sóc rốn
Chăm sóc rốn sạch ngay sau khi sinh và những ngày đầu sau sinh có hiệu quả trong việc
ngăn ngừa nhiễm khuẩn rốn.
Trước và sau khi chăm sóc rốn cho bé, cần phải rửa tay bằng nước sạch và xà bông kỹ.
Có thể chăm sóc rốn cho trẻ ngay sau khi tắm cho bé sẽ tiện hơn, sau khi tắm bé xong;
lau khô người cho bé kèm theo dùng bông đã được tiệt khuẩn thấm kỹ, nhẹ tay vùng rốn
cho trẻ. Không nhất thiết phải tắm trẻ mỗi ngày, khi rốn chưa rụng, nên tắm kiểu "đầu" và
"chân" để giữ rốn được khô.
Sau đó mặc quần áo sạch cho bé, giữ cho cuống rốn khô sạch bằng cách phủ ra ngoài là
quần áo sạch hoặc hiện nay, trên thị trường có bán gạc chun quấn rốn cho bé đã được tiệt
trùng, mỗi ngày thay một cái, dùng gạc chun quấn nhẹ sau khi đã đặt một miếng gạc sạch
vào chỗ rốn đã thấm khô.