intTypePromotion=3

Đề tài: Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động

Chia sẻ: Thủy Tít | Ngày: | Loại File: DOCX | Số trang:17

0
49
lượt xem
15
download

Đề tài: Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài "Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động" trình bày nội dung sau: sự chuyển hóa tiền tệ thành tư bản, sự chuyển hóa sức lao động thành hàng hóa, nhà tư bản đã sử dụng sức lao động để tạo ra giá trị thặng dư.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài: Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động

  1. MỤC LỤC Nội dung Trang Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 1
  2. I. PHẦN MỞ ĐẦU Trong lịch sử phát triển của nền sản xuất xã hội,chủ nghĩa tư bản gắn  liền với sự phát triển ngày càng cao của sản xuất hàng hóa. Nhưng sản xuất tư  bản chủ nghĩa khác với sản xuất hàng hóa giản đơn không chỉ  về trình độ mà  còn  khác cả về chất nữa. Trên vũ đài kinh tế, xuất hiện một loại hàng hóa mới  là hàng hóa sức lao động. Khi sức lao động trở thành hàng hóa thì tiền tệ mang  hình thái  tư bản  và gắn liền với nó là quan hệ sản xuất mới xuất hiện: quan hệ  giữa nhà tư bản với người làm thuê. Thực chất của mối quan hệ này là nhà tư  bản chiếm đoạt  giá trị thặng dư của công nhân làm thuê. Giá trị thặng dư là   nguồn gốc hình thành nên thu nhập của các nhà tư bản và các giai cấp bóc lột  trong chủ nghĩa tư bản. Chính vì vậy đã gây bao bất bình, đã làm nổ ra bao nhiêu  cuộc bãi công, đình công của công nhân trong quá khứ đòi giảm giờ làm và tăng  tiền lương để bây giờ chúng  ta được hưởng thành quả trước đây. Để làm rõ  nguyên do của các cuộc bãi công trong quá khứ đồng thời cũng là để thể hiện  lòng biết ơn của em với các thế hệ đi trước, em đã lựa chọn đề tài : “ Mối quan   hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động”. Bài viết của em gồm 4 phần: I. Phần mở đầu II. Phần nội dung III.Phần kết luận IV. Tài liệu tham khảo Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 2
  3. Trong lần viết này bài tiểu luận của em chắc chắn còn nhiều khiếm  khuyết. Em kính mong nhận được nhiều ý kiến phê bình của các thầy cô giáo để  em có thể hoàn thiện tốt hơn trong những lần viết sau. Em cũng xin chân thành  cảm ơn sự giúp đỡ  của  cô giáo Vũ Thị Quế Anh đã giúp em hoàn thành tốt bài  tiểu luận này. II. PHẦN NỘI DUNG 1.  Sự chuyển hóa tiền tệ thành tư bản  Tiền là sản phẩm cuối cùng của lưu thông hàng hóa, đồng thời cũng là  hình thức biểu hiện đầu tiên của tư bản. Mọi tư bản lúc đầu đều thể hiện dưới   hình thái một số  tiền nhất định. Nhưng bản thân tiền không phải là tư  bản, nó   chỉ trở  thành tư  bản trong điều kiện nhất định, khi chúng được dùng để  bóc lột   sức lao động của người khác. Nếu trong lưu thông hàng hóa giản đơn, tiền chỉ là   tiền thông thường, được vận hành theo công thức H­T­H (hàng – tiền – hàng),  nghĩa là sự  chuyển hóa của hàng hóa thành tiền, rồi tiền lại thành hàng hóa.Ở  đây tiền chỉ  là phương tiện để  đạt tới mục đích bên ngoài lưu thông. Thì tiền   trong tư  bản vận hành theo công thức: T­H­T (tiền – hàng – tiền), tức là sự  chuyển hóa của tiền thành hàng hóa, rồi hàng hóa lại chuyển hóa ngược lại   thành tiền.  Bất cứ  tiền nào vận động theo công thức T­H­T đều được chuyển  hóa thành tư bản. Chúng ta có thể  thấy cả  hai sự  vận động đều do hai giai đoạn đối lập  nhau là mua và bán hợp thành, trong mỗi giai đoạn đều có hai nhân tố  vật chất   đối diện nhau là tiền và hàng, và hai người có quan hệ kinh tế với nhau là người  có quan hệ  kinh tế  với nhau là người mua và người bán. Nhưng mục đích của  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 3
  4. lưu thông hàng hóa giản đơn là giá trị  sử  dụng để  thỏa mãn nhu cầu, nên các  hàng hóa trao đổi phải có giá trị sử  dụng khác nhau. Sự vận động sẽ  kết thúc ở  giai đoạn thứ hai, khi những người trao đổi có được giá trị sử dụng mà người đó  cần đến. Cßn môc ®Ých lu th«ng cña tiÒn tÖ víi t c¸ch lµ t b¶n kh«ng ph¶i lµ gi¸  trÞ sö dông mµ lµ gi¸ trÞ, h¬n n÷a lµ gi¸ trÞ t¨ng thªm. V× vËy nÕu sè tiÒn thu  b»ng sè tiÒn øng ra th× qu¸ tr×nh vËn ®éng trë nªn kh«ng cã gi¸ trÞ g×. Do vËy sè  tiÒn thu ph¶i lín h¬n sè tiÒn ®∙ øng ra, nªn c«ng thøc vËn ®éng ®Çy ®ñ cña t b¶n  lµ: T­H­T’, trong ®ã T’=T+    T.   T lµ sè tiÒn tréi h¬n so víi sè tiÒn øng ra, C.  M¸c gäi lµ gi¸ trÞ thÆng d. Sè tiÒn øng ra ban ®Çu chuyÓn ho¸ thµnh t b¶n. VËy  t b¶n lµ gi¸ trÞ mang l¹i gi¸ trÞ thÆng d. Môc ®Ých cña lu th«ng T­H­T’ lµ sù lín  lªn cña gi¸ trÞ thÆng d, nªn sù vËn ®éng T­H­T’ lµ kh«ng cã giíi h¹n v× sù lín lªn  cña gi¸ trÞ lµ kh«ng cã giíi h¹n. Sù vËn ®éng cña mäi t b¶n ®Òu biÓu hiÖn trong lu th«ng theo c«ng thøc T­ H­T’, do ®ã c«ng thøc nµy ®îc gäi lµ c«ng thøc chung cña t b¶n.  TiÒn øng tríc, tøc lµ tiÒn ®a vµo lu th«ng, khi trë vÒ tay ngêi chñ cña nã  th× thªm mét lîng nhÊt ®Þnh (        T). VËy cã ph¶i do b¶n chÊt cña lu th«ng ®∙  lµm cho tiÒn t¨ng thªm, vµ do ®ã mµ h×nh thµnh gi¸ trÞ thÆng d hay kh«ng?  ThËt vËy trong lu th«ng nÕu hµng ho¸ ®îc trao ®æi ngang gi¸ th× chØ cã sù  thay ®æi h×nh th¸i cña gi¸ trÞ, cßn tæng sè gi¸ trÞ, còng nh phÇn gi¸ trÞ thuéc vÒ  mçi bªn trao ®æi lµ kh«ng ®æi. VÒ mÆt gi¸ trÞ sö dông trong trao ®æi cña hai bªn  lµ kh«ng cã lîi g×. Nh vËy, kh«ng ai cã thÓ thu ®îc tõ lu th«ng mét lîng lín h¬n l­ îng gi¸ trÞ ®∙ bá ra (Tøc lµ cha t×m thÊy     T). C.M¸c cho r»ng trong x∙ héi t b¶n kh«ng cã bÊt kú mét nhµ t b¶n nµo chØ  ®ãng vai trß lµ ngêi b¸n s¶n phÈm mµ l¹i kh«ng ph¶i lµ ngêi mua c¸c yÕu tè s¶n  xuÊt. V× vËy khi anh ta b¸n hµng ho¸ cao h¬n gi¸ trÞ vèn cã cña nã, th× khi mua  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 4
  5. c¸c yÕu tè s¶n xuÊt ë ®Çu vµo c¸c nhµ t b¶n kh¸c còng b¸n cao h¬n gi¸ trÞ vµ nh vËy c¸i ®îc lîi khi b¸n sÏ bï cho c¸i thiÖt h¹i khi mua. (Cuèi cïng vÉn kh«ng t×m  thÊy nguån gèc sinh ra       T) NÕu hµng ho¸ ®îc b¸n thÊp h¬n gi¸ trÞ, th× sè tiÒn mµ ngêi ®ã sÏ ®îc lîi  khi lµ ngêi mua còng chÝnh lµ sè tiÒn mµ ngêi ®ã sÏ mÊt ®i khi lµ ngêi b¸n. Nh  vËy viÖc sinh ra     T kh«ng thÓ lµ kÕt qu¶ cña viÖc mua hµng thÊp h¬n gi¸ trÞ  cña nã. VËy trong lu th«ng kh«ng thÓ t¹o ra gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ thÆng d v× vËy kh«ng  thÓ lµ nguån gèc sinh ra     T ë ngoµi lu th«ng M¸c xem xÐt c¶ hai yÕu tè lµ hµng ho¸ vµ tiÒn tÖ: §èi víi hµng ho¸ ngoµi lu th«ng: Tøc lµ ®em s¶n phÈm tiªu dïng hay sö dông  vµ sau mét thêi gian tiªu dïng nhÊt ®Þnh th× thÊy c¶ gi¸ trÞ sö dông vµ gi¸ trÞ cña  s¶n phÈm ®Òu biÕn mÊt theo thêi gian. §èi víi yÕu tè tiÒn tÖ: TiÒn tÖ ë ngoµi lu th«ng lµ tiÒn tÖ n»m im mét chç.  V× vËy kh«ng cã kh¼ n¨ng lín lªn ®Ó sinh ra T. VËy ngoµi lu th«ng kh«ng thÓ xuÊt hiÖn tõ lu th«ng vµ còng kh«ng thÓ  xuÊt hiÖn ë bªn ngoµi lu th«ng. Nã ph¶i xuÊt hiÖn trong lu th«ng vµ ®ång thêi  kh«ng ph¶i trong lu th«ng. §ã lµ m©u thuÉn c«ng thøc chung cña t b¶n. Và chúng  ta cần phải tìm cách giải thích cho mâu thuẫn đấy từ đâu mà có? Khi M¸c trë l¹i lu th«ng lÇn thø hai vµ lÇn nµy M¸c ®∙ ph¸t hiÖn ra r»ng: ë  trong lu th«ng ngêi cã tiÒn lµ nhµ t b¶n ph¶i gÆp ®îc mét ngêi cã mét thø hµng  ho¸ ®Æc biÖt ®em b¸n. Mµ thø hµng ho¸ ®ã khi ®em ®i tiªu dïng hay sö dông nã  cã b¶n tÝnh sinh ra mét lîng gi¸ trÞ míi lín h¬n gi¸ trÞ cña b¶n th©n nã, hµng ho¸  ®Æc biÖt ®ã chÝnh lµ søc lao ®éng. Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 5
  6. 2.  Sự chuyển hóa sức lao động thành hàng hóa  Câu hỏi đặt ra là sự biến đổi giá trị của số tiền cần phải chuyển hóa thành  tư bản không thể xảy ra trong bản thân số tiền ấy, nó chỉ có thể xảy ra từ hàng  hóa được mua vào (T – H), hàng hóa đó không thể là một hàng hóa thông thường  vậy thứ hàng hóa đó là gì và có tính năng gì đặc biệt? Hàng hóa đó có giá trị sử dụng có đặc tính là nguồn gốc sinh ra giá trị. Thứ  hàng hóa đó chính là sức lao động mà nhà tư bản đã tim thấy trên thị trường. Kh«ng ph¶i bao giê søc lao ®éng còng thµnh hµng ho¸, mµ søc lao ®éng chØ biÕn  thµnh hµng ho¸ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn lÞch sö nhÊt ®Þnh. C.M¸c nhÊn m¹nh søc lao ®éng chØ trë thµnh hµng ho¸ khi cã ®ñ hai ®iÒu  kiÖn tiÒn ®Ò sau: Mét lµ: Ngêi lao ®éng ph¶i ®îc tù do vÒ th©n thÓ. Søc lao ®éng chØ xuÊt  hiÖn trªn thÞ trêng víi t c¸ch lµ hµng ho¸, nÕu nã do b¶n th©n ngêi cã søc lao ®éng  ®a ra b¸n. VËy ngêi lao ®éng ph¶i ®îc tù do vÒ th©n thÓ, cã quyÒn së h÷u søc  lao ®éng cña m×nh th× míi ®em b¸n søc lao ®éng ®îc. Trong c¸c x∙ héi n« lÖ vµ  phong kiÕn, ngêi n« lÖ vµ n«ng n« kh«ng thÓ b¸n søc lao ®éng ®îc v× b¶n th©n  hä thuéc së h÷u cña chñ n« hay chóa phong kiÕn. Do ®ã viÖc b¸n søc lao ®éng  thµnh hµng ho¸ ®ßi hái thñ tiªu chÕ ®é n« lÖ vµ n«ng n«. Hai lµ: Ngêi lao ®éng bÞ tíc ®o¹t hÕt t liÖu s¶n xuÊt. NÕu chØ cã ®iÒu  kiÖn ngêi lao ®éng ®îc tù do vÒ th©n thÓ th× cha ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó biÕn søc  lao ®éng thµnh hµng hãa ®îc. V× nÕu ngêi lao ®éng ®îc tù do vÒ th©n thÓ mµ  l¹i cã t  liÖu s¶n xuÊt th× hä sÏ s¶n xuÊt ra hµng ho¸ vµ b¸n hµng ho¸ m×nh s¶n  xuÊt ra chø kh«ng ph¶i b¸n søc lao ®éng. V× vËy muèn biÕn søc lao ®éng thµnh  hµng ho¸ th× ngêi lao ®éng ph¶i lµ ngêi kh«ng cã t liÖu s¶n xuÊt, chØ trong ®iÒu  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 6
  7. kiÖn Êy ngêi lao ®«ng míi b¸n søc lao ®éng cña m×nh v× hä kh«ng cã c¸ch nµo  kh¸c ®Ó kiÕm sèng.   Do ®ã sù tån t¹i hai ®iÒu kiÖn nãi trªn tÊt yÕu biÕn søc lao ®éng thµnh  hµng ho¸ søc lao ®éng biÕn thµnh hµng ho¸ lµ ®iÒu kiÖn quyÕt ®Þnh ®Ó biÕn  thµnh t b¶n. Søc lao ®éng biÕn thµnh hµng ho¸ lµ nh©n tè ®¸nh dÊu mét giai ®o¹n  míi trong sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt hµng ho¸ t b¶n chñ nghÜa. Sù cìng bøc b»ng  c¸c biÖn ph¸p phi kinh tÕ trong chÕ ®é n« lÖ vµ chÕ ®é phong kiÕn ®îc thay  b»ng hîp ®ång mua b¸n b×nh ®¼ng vÒ h×nh thøc gi÷a ngêi së h÷u t  liÖu s¶n  xuÊt. Vậy nhà tư bản đã sử dụng sức lao động đêt tạo ra giá trị thặng dư như  thế nào và hàng hóa sức lao động có điều gì khác biệt so với hàng hóa thông  thường? 3.  Nhà tư bản đã sử dụng sức lao động để tạo ra giá trị thặng dư  Đầu tiên chúng ta phải hiểu thế nào là sức lao động Søc lao ®éng lµ toµn bé nh÷ng n¨ng lùc tån t¹i trong mét con ngêi vµ ®­ îc ngêi ®ã sö dông vµo s¶n xuÊt hµng ho¸. Môc ®Ých cña s¶n xuÊt hµng ho¸ TBCN lµ t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d. T×m hiÓu vÒ nguån gèc cña gi¸ trÞ thÆng d. Cã thÓ thÊy r»ng gi¸  trÞ thÆng d kh«ng thÓ nµo t×m thÊy ®îc ë ngay trong ho¹t ®éng  mua vµ b¸n vµ  cµng kh«ng thÓ t×m thÊy ë ngay trong b¶n th©n tiÒn tÖ. VËy ph¶i ®i t×m nguån  gèc gi¸ trÞ thÆng d  ë b¶n th©n hµng ho¸. Nh vËy th× nhµ t b¶n ph¶i t×m ®îc trªn  thÞ trêng mãn hµng ho¸ nµo mµ thuéc tÝnh cña nã lµ ®Î ra gi¸ trÞ thÆng d mãn  hµng Êy ®∙ thùc sù tån t¹i. §ã lµ søc lao ®éng cña nh÷ng ngêi v« s¶n ®i lµm thuª  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 7
  8. kh¸c víi hµng ho¸ kh¸c, hµng ho¸ søc lao ®éng lµ nguån ®Î ra gi¸ trÞ, gi¸ trÞ lín h¬n  gi¸ trÞ b¶n th©n nã. Cũng giống như mọi hàng hóa khác, hàng hóa sức lao động cũng có hai   thuộc tính: giá trị và giá trị sử dụng. Giá trị hàng hóa sức lao động, cũng do thời gian lao động xã hội cần thiết  để sản xuất và tái sản xuất sức lao động quyết định. Nhưng sức lao động chỉ  tồn tại như năng lực sức sống của con người. Muốn tái sản xuất ra năng lực đó,   người nhân phải tiêu dùng một lượng tư liệu sinh hoạt nhất định về ăn, mặc, ở,  học nghề… Ngoài ra người lao động còn phải thỏa mãn những nhu cầu về gia  đình và con cái. Chỉ có như vậy, thì sức lao động mới được sản xuất và tái sản  xuất ra một cách  liên tục. Vậy thời gian  lao động xã hội cần thiết để tái sản xuất ra sức lao động sẽ  được quy định thành thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra những tư  liệu sinh hoạt ấy; hay nói cách khác, giá trị hàng hóa sức lao động được đo gián  tiếp bằng giá trị của các tư liệu sinh hoạt cần thiết để tái sản xuất ra sức lao  động. Là hàng hóa đặc biệt, giá trị sức lao động khác với hàng hóa thông thường  ở chỗ nó còn bao hàm cả yếu tố tinh thần và lịch sử. Điều đó có nghĩa là ngoài  những nhu cầu về vật chất, người công nhân còn có những nhu cầu tinh thần,  văn hóa… Những nhu cầu đó phụ thuộc vào hoàn cảnh lịch sử của mỗi quốc gia  ở từng thời kì, đồng thời nó còn phụ thuộc cả vào điều kiện địa lý, khí hậu của  nước đó, Tuy giá trị hàng hóa sức lao động bao hàm yếu tố tinh thần và lịch sử,  nhưng đối với mỗi nước nhất định, thì quy mô những tư liệu sinh hoạt cần thiết  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 8
  9. cho người lao động là một đại lượng nhất định, do đó có thể xác định được  lượng giá trị hàng hóa sức lao động do những bộ phận sau đây hợp thành: Giá trị những tư liệu sinh hoạt về vật chất và tinh thần cần thiết để  tái sản xuất sức lao động, duy trì đời sống của bản thân người công  nhân. Phí tổn đào tạo của người công nhân. Giá trị những tư liệu sinh hoạt vật chất và tinh thần cần thiết cho  con cái người công nhân. Để biết được sự biến đổi của giá trị sức lao động trong một thời kì  nhất định, cần nghiên cứu hai loại nhân tố tác động đối lập nhau đến sự biến  đổi  của giá trị sức lao động. Ta có thể thấy, sự tăng nhu cầu  trung bình của xã  hội về hàng hóa và dịch vụ, về học tập và nâng cao trình độ lành nghề, đã làm  tăng giá trị sức lao động; không chỉ vậy, sự tăng năng suất lao động xã hội sẽ  làm giảm giá trị sức lao động. Vậy, gi¸ trÞ cña hµng ho¸­ søc lao ®éng lµ gi¸ trÞ cña nh÷ng t liÖu sinh  ho¹t cÇn thiÕt ®Ó nu«i sèng ngêi c«ng nh©n. Nh÷ng yÕu tè tinh thÇn, d©n téc,  t«n gi¸o cña ngêi c«ng nh©n, nh÷ng chi phÝ ®µo t¹o ngêi c«ng nh©n. Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động. Hàng hóa sức lao động  không chỉ có giá trị mà còn có giá trị sử dụng như bất kì một hàng hóa thông  thường nào. Giá trị sử dụng của  hàng hóa sức lao động, cũng chỉ thể hiện ta  trong quá trình tiêu dùng sức lao động, tức là quá trình lao động của người công  nhân. Nhưng quá trình sử dụng hay tiêu dùng hàng hóa sức lao động khác với quá  trình tiêu dùng hàng hóa thông thường ở chỗ: hàng hóa thông thường sau quá  trình tiêu dùng thì cả giá trị hay giá trị sử dụng của  nó đều biến mất theo thời  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 9
  10. gian, Trái lại, quá trình tiêu dùng hàng hóa sức lao động, đó là quá trình sản xuất  ra hàng loạt hàng hóa nào đó, đồng thời là quá trình tạo ra một giá trị lớn hơn  bản thân giá trị sức lao động. Phần lớn hơn chính là giá trị thặng dư mà nhà tư  bản sẽ chiếm đoạt của người lao động làm thuê. Như vậy, giá trị sử dụng của  hàng hóa sức lao động có tính chất đặc biệt, nó là nguồn gốc sinh ra giá trị, tức là  nó có thể tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân nó. Đó là chìa khóa để  giải thích mâu thuẫn của công thức chung tư bản. Chính đặc tính ấy đã làm cho  sự xuất hiện của hàng hóa sức lao động trở thành điều kiện để tiền tệ chuyển  thành tư bản. Gi¸ trÞ hµng ho¸ søc lao ®éng gièng gi¸ trÞ hµng ho¸ th«ng thêng kh¸c ë  chç: Nã ph¶n ¸nh mét lîng hao phÝ nhÊt ®Þnh ®Ó t¹o ra nã. Nhng gi÷a chóng cã  sù kh¸c nhau c¬ b¶n: Gi¸ trÞ cña hµng ho¸ th«ng thêng biÓu thÞ hao phÝ lao ®éng  trùc tiÕp ®Ó s¶n xuÊt hµng ho¸ nhng hµng ho¸ søc lao ®éng l¹i lµ sù hao phÝ lao  ®éng gi¸n tiÕp th«ng qua viÖc s¶n xuÊt ra nh÷ng vËt phÈm tiªu dïng ®Ó nu«i  sèng ngêi c«ng nh©n. Cßn hµng ho¸ søc lao ®éng ngoµi yÕu tè vËt chÊt, nã cßn cã  yÕu tè tinh thÇn, yÕu tè gia ®×nh, nghÒ nghiÖp mµ hµng ho¸ th«ng thêng kh«ng  cã. Tõ ®ã M¸c kÕt luËn: Hµng ho¸­ søc lao ®éng lµ nguån gèc t¹o ra gi¸ trÞ  h¬n thÕ n÷a lµ t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d cho nhµ t b¶n. Bëi v×, søc lao ®éng cµng  ®em tiªu dïng hay sö dông th× ngêi c«ng nh©n hay ngêi lao ®éng cµng tÝch luü  ®îc kinh nghiÖm nghÒ nghiÖp, cµng n©ng cao n¨ng xuÊt lao ®éng. Do ®ã sÏ  gi¶m gi¸ trÞ hay møc tiÒn l¬ng mµ nhµ t b¶n ®∙ tr¶ cho hä. V× vËy, díi chñ nghÜa  t b¶n, giai cÊp t b¶n rÊt u thÝch lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt nµy.  VËy qu¸ tr×nh ngêi c«ng nh©n tiÕn hµnh lao ®éng lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt  ra hµng ho¸ vµ ®ång thêi lµ qu¸ tr×nh t¹o ra gi¸ trÞ míi lín h¬n gi¸ trÞ cña b¶n th©n  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 10
  11. gi¸ trÞ søc lao ®éng. PhÇn lín h¬n ®ã chÝnh lµ gi¸ trÞ thÆng d mµ nhµ t b¶n ®∙  chiÕm ®o¹t. §Ó hiÓu râ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d. Em lÊy mét vÝ dô vÒ  viÖc s¶n xuÊt sîi cña mét nhµ t b¶n. Nã lµ sù thèng nhÊt gi÷a qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra  gi¸ trÞ sö dông vµ qu¸ tr×nh lín lªn cña gi¸ trÞ hay lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ  thÆng d. Nhµ t b¶n dù kiÕn kÐo 10kg sîi. Gi¸ 1 kg b«ng lµ 1 ®«la; hao mßn thiÕt  bÞ m¸y mãc ®Ó kÐo 5 kg b«ng thµnh 5 kg sîi lµ 1®«la: tiÒn thuª søc lao ®éng 1  ngµy lµ 4 ®«la: gi¸ trÞ míi 1h lao ®éng cña c«ng nh©n lµ 1 ®«la vµ chØ cÇn 4h  ngêi c«ng nh©n kÐo ®îc 5 kg b«ng thµnh 5 kg sîi. Công nhân làm việc một ngày  8h. Chi phí sản xuất Giá trị sản phẩm mới (10kg sợi) ­ Tiền mua bông (10kg):                 ­ Giá trị  của bông được chuyển vào                                                     10$ sợi:                                           10$ ­ Tiền hao mòn máy móc:                 ­ Giá trị  máy móc được chuyển vào                                                       2$ sợi:                                             2$ ­ Tiền mua sức lao động:                  ­ Giá trị  mới do lao  động của công                                                       4$ nhân tạo ra trong 1 ngày lao động  (8h):                                           8$ Tổng cộng:                                     16$ Doanh thu:                                      20$ Như vậy, toàn bộ chi phí sản xuất mà nhà tư bản bỏ ra là 16$, còn giá  trị của sản phẩm mới (10kg sợi) do công nhân sản xuất ra trong 8h lao động là  20$. Vậy 16$ ứng trước đã chuyển hóa thành 20$, đã đem lại một giá trị thặng  dư là 4 $. Do đó tiền tệ ứng ra ban đầu đã chuyển hóa thành tư bản. Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 11
  12. Từ việc phân tích giá trị sản phẩm được sản xuất ra (10 kg sợi),chúng  ta có thể thấy giá trị thặng dư là một bộ phận của giá trị mới dôi ra ngoài giá trị  sức lao động do công nhân làm thuê tạo ta và bị nhà tư bản chiếm không.  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 12
  13. III. PHẦN KẾT LUẬN Qua nghiên cứu trên đây, có thể  định nghĩa chính xác tư  bản là giá trị  mang lại giá trị thặng dư bằng cách bóc lội lao động không công của công nhân  làm thuê, Như vậy bản chất của tư bản là thể hiện quan hệ sản xuất xã hội mà   trong đó giai cấp tư sản chiếm đoạt giá trị thặng dư do giai cấp công nhân sáng   tạo ra. Và để  tạo ra giá trị  thặng dư đó thì chúng ta không thể  không nhắc đến  thứ hàng hóa đặc biệt chính là hàng hóa sức lao động.  Hµng ho¸ søc lao ®éng cã  kh¶ n¨ng tho¶ m∙n nh÷ng nhu cÇu nhÊt ®Þnh nµo ®ã cña ngêi mua. Nhng gi¸ trÞ  sö dông cña hµng ho¸ søc lao ®éng cã thuéc tÝnh ®Æc biÖt: nã kh¸c víi hµng ho¸  th«ng thêng ë chç khi ®em tiªu dïng hay sö dông nã th× kh«ng nh÷ng kh«ng bÞ tiªu  biÕn theo thêi gian vÒ gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông mµ ngoÆc l¹i nã l¹i t¹o ra mét lîng  gi¸ trÞ míi c+ m (c+ m > v, víi v lµ gi¸ trÞ sö dông cña b¶n th©n nã). Kho¶n lín  lªn  ®îc sinh ra trong qu¸ tr×nh sö dông søc lao ®éng chÝnh lµ thay gi¸ trÞ thÆng d.  Gi¸ trÞ thÆng d lµ gi¸ trÞ míi d«i ra ngoµi gi¸ trÞ søc lao ®éng do ngêi c«ng nh©n  s¸ng t¹o ra. §ã chÝnh lµ kÕt qu¶ lao ®éng kh«ng c«ng cña ngêi c«ng nh©n cho chñ  nghÜa t b¶n. V× ngêi c«ng nh©n lµm thuª cho nhµ t b¶n còng tøc lµ ®em søc lao  ®éng cña m×nh b¸n cho nhµ t b¶n trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh. Nhµ t b¶n sau  khi ®∙ mua søc lao ®éng råi ®em tiªu dïng mãn hµng ®Æc biÖt Êy. Hä b¾t ngêi  c«ng nh©n ph¶i lao ®éng ®Ó s¶n xuÊt lao ®éng mµ ngêi c«ng nh©n s¸ng t¹o ra  gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ nµy tÊt nhiªn thuéc vÒ nhµ t b¶n, gi¸ trÞ b¶n th©n søc lao ®éng  ®îc chñ t  b¶n tr¶ b»ng l¬ng. L¬ng chÝnh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña søc lao  ®éng. ChÕ ®é tiÒn l¬ng hµ kh¾c trong x∙ héi t  b¶n dùa trªn t¨ng cêng ®é lao  ®éng cña ngêi c«ng nh©n nh»m thu ®îc nhiÒu thÆng d bãc lét c«ng nh©n nhiÒu  Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 13
  14. h¬n. ChÝnh v× vËy mÆc dï nhµ t b¶n vÉn tr¶ ®ñ gi¸ trÞ søc lao ®éng nhng c«ng  nh©n vÉn bÞ bãc lét. Môc ®Ých cña s¶n xuÊt t b¶n chñ nghÜa kh«ng ph¶i lµ s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ  sö dông, mµ lµ s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d, lµ nh©n gi¸ trÞ lªn. Theo ®uæi gi¸ trÞ  thÆng d b»ng bÊt cø thñ ®o¹n nµo lµ môc ®Ých, ®éng c¬ thóc ®Èy sù ho¹t ®éng  cña mçi nhµ t b¶n, còng nh cña toµn bé x∙ héi t b¶n. S¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d qu¶  thùc lµ ®éng lùc vËn ®éng cña ph¬ng thøc t b¶n chñ nghÜa. C. M¸c viÕt “Môc  ®Ých cña s¶n xuÊt t b¶n chñ nghÜa lµ lµm giÇu, lµ nh©n gi¸ trÞ lªn, lµm t¨ng gi¸   trÞ, do ®ã b¶o tån gi¸ trÞ tríc kia vµ t¹o ra gi¸ trÞ th¨ng d .” §Ó s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d tèi ®a, c¸c nhµ t b¶n t¨ng c¬ng bãc lét c«ng  nh©n lµm thuª kh«ng ph¶i b»ng cìng bøc siªu kinh tÕ mµ b»ng cìng bøc kinh tÕ  dùa trªn c¬ së më réng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn kü thuËt ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng,  t¨ng cêng ®é lao ®éng vµ kÐo dµi ngµy lao ®éng cña c«ng nh©n lµm thuª ®Ó chñ  t b¶n hëng phÇn gi¸ trÞ míi d«i ra ngoµi gi¸ trÞ søc lao ®éng ®ã lµ phÇn gi¸ trÞ  thÆng d. Chính những điều trên đã gây rất nhiều bất công trong xã hội, khiến  cho những người lao động phải chịu nhiều thiệt thòi, và phải đứng lên đấu tranh  đòi lại quyền lợi, có rất nhiều cuộc bãi công, đình công của công nhân nổ ra đòi   tăng lương, giảm giờ  làm  ở  các thế  kỉ  XIX, XX. Các thế  hệ  đi trước đã cho   chúng ta được hưởng thành quả ngày hôm nay, một xã hội bình đẳng, công bằng,   một xã hội chủ nghĩa. Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 14
  15. Vậy thế  hệ  ngày nay phải làm gì để  đền đáp công lao đó? Chúng ta cần  phải học tập tốt,  ra sức học hỏi để  xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp để  không phụ công của thế hệ đi trước. Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 15
  16. IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Giáo trình những nguyên lý cơ  bản của chủ  nghĩa Mác – Lênin ( nhà  xuất bản chính trị quốc gia của bộ giáo dục và đào tạo) 2. Tập bài giảng triết học Mác – Lênin Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 16
  17. Bài viết của em còn nhiều thiếu xót, kính mong cô thông cảm và đóng góp   ý kiến để bài viết lần sau của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Mối quan hệ giữa tư bản chủ nghĩa với người lao động 17

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản