S GD&ĐT B N TREỞ Ế K THI H C SINH GI IỲ Ọ Ỏ
TR NG THPT CHUYÊN B N TRE ƯỜ Ế ĐNG B NG SÔNG C U LONGỒ Ằ Ử
ĐÁP ÁN MÔN ĐA LÝỊ
Th i gian: 180 phútờ
Câu 1: (3 đi m)ể
a. Chuy n đng t quay c a Trái Đt sinh ra nh ng h qu đa lý nào? Trình bày nh ng hể ộ ự ủ ấ ữ ệ ả ị ữ ệ
qu đó?ả
b. Hãy tính gi Luân Đôn (múi gi s 0), Mat-xc -va (múi gi s 2), Tôkyô (múi gi sờ ở ờ ố ơ ờ ố ờ ố
9), Niu-Đêli (múi gi s 5) khi Hà N i lúc 12h tr a ngày 1/1/2007?ờ ố ở ộ ư
ĐÁP ÁN
a.1. Chuy n đng c a Trái Đt sinh ra nh ng h qu : (0,5đ)ể ộ ủ ấ ữ ệ ả
- S luân phiên ngày – đêm.ự
- Gi trên Trái Đt và đng chuy n ngày qu c t .ờ ấ ườ ể ố ế
- S l ch h ng chuy n đng c a các v t th .ự ệ ướ ể ộ ủ ậ ể
a.2. Các h qu v n đng t quay c a Trái Đt:ệ ả ậ ộ ự ủ ấ
S luân phiên ngày-đêm: (0,5đ)ự
- Do Trái đt hình kh i c u, v n đng t quay quanh tr c t o cho:ấ ố ầ ậ ộ ự ụ ạ
oN i nh n tia n ng M t Tr i là ban ngày.ơ ậ ắ ặ ờ
oN i khu t trong t i là ban đêm.ơ ấ ố
oGây nên hi n t ng luân phiên ngày và đêmệ ượ
Gi trên Trái Đt và đng chuy n ngày qu c t : (0,5đ)ờ ấ ườ ể ố ế
oGi đa ph ng: các đa đi m thu c các kinh tuy n khác nhau s có gi khácờ ị ươ ị ể ộ ế ẽ ờ
nhau đó là gi đa ph ng. (0,25đ)ờ ị ươ
oGi qu c t : (gi GMT) gi theo quy c qu c t (0,25đ)ờ ố ế ờ ờ ướ ố ế
Chia Trái Đt làm 24 múi gi , m i múi gi = 15ấ ờ ỗ ờ 0 kinh
Ch n múi gi s 0 làm múi gi g c (đi qua đài thiên văn Gruyn uyt ọ ờ ố ờ ố ở
Luân Đôn).
Ch n kinh tuy n 180ọ ế 0 đi qua múi gi s 12 TBD làm kinh tuy n điờ ố ở ế ổ
ngày.
N u đi t Tây ế ừ Đông qua kinh tuy n 180ế0 lùi 1 ngày l ch.ị
N u đi t Đông ế ừ Tây qua kinh tuy n 180ế0 tăng 1 ngày l ch.ị
S l ch h ng chuy n đng c a các v t th : (0,5đ)ự ệ ướ ể ộ ủ ậ ể
Khi Trái Đt t quay, các v t th chuy n đng trên b m t đt s b l ch so v i h ngấ ự ậ ể ể ộ ề ặ ấ ẽ ị ệ ớ ướ
ban đu, l c làm l ch h ng g i là l c Côriôlit.ầ ự ệ ướ ọ ự
- BPC: l ch h ng bên ph i so v i h ng ban đu.ệ ướ ả ớ ướ ầ
- NBC: l ch h ng bên trái so v i h ng ban đu (0,25đ)ệ ướ ớ ướ ầ
L c Côriôlit còn tác đng đn h ng chuy n đng c a các kh i không khí, các dòngự ộ ế ướ ể ộ ủ ố
bi n, dòng ch y c a sông, đng đn bay,… (0,25đ)ể ả ủ ườ ạ
b. Hãy tính xem gi Luân Đôn (múi gi s 0), ), Mat-xc -va (múi gi s 2), Tôkyô (múi ờ ở ờ ố ơ ờ ố
gi s 9), Niu-Đêli (múi gi s 5) khi Hà N i lúc 12h tr a ngày 1/1/2007? (1đ)ờ ố ờ ố ở ộ ư
- Hà N i múi gi s 7 nên khi Hà N i lúc 12h tr a ngày 1/1/2007 thì:ộ ở ờ ố ở ộ ư
+ Luân Đôn (múi gi s 0) là 12h – 7 = 5h ngày 1/1/2007. (0,25đ)ờ ố
+ Mat-xc -va (múi gi s 2) là 12h – 5 = 7h ngày 1/1/2007. (0,25đ)ơ ờ ố
1
+ Tôkyô (múi gi s 9) là 12h + 2 = 14h ngày 1/1/2007. (0,25đ)ờ ố
+ Niu đê li (múi gi s 5) là 12h – 2 = 10h ngày 1/1/2007. (0,25đ)ờ ố
Câu 2: (3 đi m)ể
Trình bày các nhân t nh h ng đn s phát tri n và phân b công nghi p. Theo em, ố ả ưở ế ự ể ố ệ ở
Vi tNam nhân t nào đóng vai trò quan tr ng đi v i s phát tri n và phân b công nghi p.ệ ố ọ ố ớ ự ể ố ệ
ĐÁP ÁN
+ Các nhân t nh h ng t i s phát tri n và phân b công nghi p là:ố ả ưở ớ ự ể ố ệ
oV trí đa lí: l a ch n v trí thu n l i đ xây d ng các nhà máy, các khu côngị ị ự ọ ị ậ ợ ể ự
nghi pệ
oĐi u ki n t nhiên: (0,75đ)ề ệ ự
- Khoáng s n: tr l ng, ch t l ng khoáng s n và phân b khoáng s n trên lãnh th chiả ữ ượ ấ ượ ả ố ả ổ
ph i qui mô, c c u và t ch c c a các xí nghi p công nghi p. (0,25đ)ố ơ ấ ổ ứ ủ ệ ệ
- Ngu n n c: là đi u ki n cho vi c phân b các xí nghi p c a nh ng ngành công nghi pồ ướ ề ệ ệ ố ệ ủ ữ ệ
nh : luy n kim, hóa ch t, d t, nhu m, gi y, ch bi n th c ph m,… (0,25đ)ư ệ ấ ệ ộ ấ ế ế ự ẩ
- Khí h u: là c s đ phát tri n công nghi p ch bi n th c ph m. (0,25đ)ậ ơ ở ể ể ệ ế ế ự ẩ
oKinh t xã h i: (1,75đ)ế ộ
- Dân c và ngu n lao đng: là l c l ng s n xu t ch y u, còn là ngu n tiêu th s nư ồ ộ ự ượ ả ấ ủ ế ồ ụ ả
ph m công nghi p. (0,25đ)ẩ ệ
N i có ngu n lao đng d i dào cho phép phát tri n các ngành c n nhi uơ ồ ộ ồ ể ầ ề
lao đng nh : d t may, giày da, th c ph m. (0,25đ)ộ ư ệ ự ẩ
N i có đi ngũ lao đng k thu t cao, công nhân lành ngh cho phép phátơ ộ ộ ỹ ậ ề
tri n và phân b các ngành công nghi p hi n đi nh k thu t đi n, đi nể ố ệ ệ ạ ư ỹ ậ ệ ệ
t - tin h c, c khí chính xác. (0,25đ)ử ọ ơ
- Ti n b khoa h c k thu t; làm thay đi vi c khai thác, s d ng tài nguyên và phân bế ộ ọ ỹ ậ ổ ệ ử ụ ố
h p lí các ngành công nghi p. (0,25đ)ợ ệ
- Th tr ng: tác đng m nh m t i quá trình l a ch n v trí c a xí nghi p, h ng chuyênị ườ ộ ạ ẽ ớ ự ọ ị ủ ệ ướ
môn hóa s n xu t. (0,25đ)ả ấ
- C s h t ng, v t ch t k thu t tác đng đ phát tri n và phân b công nghi p.(0,25đ)ơ ở ạ ầ ậ ấ ỹ ậ ộ ể ể ố ệ
-Đng l i chính sách: đng l i công nghi p hóa xây d ng và phân b các c s côngườ ố ườ ố ệ ự ố ơ ở
nghi p nh m phát tri n kinh t xã h i và c i thi n đi s ng nhân dân. (0,25đ)ệ ằ ể ế ộ ả ệ ờ ố
Vi t Nam, nhân t đóng vai trò quan tr ng đi v i phát tri n và phân b công nghi pỞ ệ ố ọ ố ớ ể ố ệ
là v trí đa lý. (0,5đ)ị ị
V trí đa lý có tác đng r t l n đi v i vi c l a ch n đa đi m đ xây d ng các nhà máy,ị ị ộ ấ ớ ố ớ ệ ự ọ ị ể ể ự
các khu công nghi p. n c ta, ph n l n các khu công nghi p đc xây d ng nh ng vệ Ở ướ ầ ớ ệ ượ ự ở ữ ị
trí thu n l i nh g n c ng, sân bay, đng giao thông, trung tâm thành ph (ví d nh Khuậ ợ ư ầ ả ườ ố ụ ư
ch xu t Tân Thu n).ế ấ ậ
2
Câu 3 (2 đi m) Cho b ng s li u d i đây:ể ả ố ệ ướ
Đa đi mị ể Nhi t đ trung bìnhệ ộ
tháng 1 (0C)
Nhi t đ trung bìnhệ ộ
tháng 7 (0C)
Nhi t đ trung bìnhệ ộ
năm (0C)
L ng S nạ ơ 13,3 27,0 21,2
Hà N iộ16,4 28,9 23,5
Vinh 19,7 29,4 25,1
Huế21,3 29,1 25,7
Quy Nh nơ23,0 29,7 26,8
TP. H Chí Minhồ25,8 27,1 27,1
Nêu nh n xét v s thay đi nhi t đ t B c vào Nam và gi i thích vì sao có s thay điậ ề ự ổ ệ ộ ừ ắ ả ự ổ
đó?
ĐÁP ÁN
+ Nh n xét:ậ
- Nhi t đ trung bình tháng 1: càng vào Nam nhi t đ càng tăng và s chênh l ch nhi t đệ ộ ệ ộ ự ệ ệ ộ
khá l n (l ng S n và Tp. H Chí Minh chênh l ch nhi t đ 12,5ớ ạ ơ ồ ệ ệ ộ 0C). (0,5đ)
- Nhi t đ trung bình tháng 7: cũng có s thay đi t B c vào Nam, nhi t đ trung bìnhệ ộ ự ổ ừ ắ ệ ộ
c a Vinh cao h n Hu và c a Quy Nh n cao h n Tp. HCM. S chênh l ch nhi t đ tủ ơ ế ủ ơ ơ ự ệ ệ ộ ừ
B c vào Nam r t ít (L ng S n và TP.HCM ch là 1,3ắ ấ ạ ơ ỉ 0). (0,5đ)
+ Gi i thích:ả
Vì càng vào Nam, càng g n xích đo nên có góc chi u c a tia sáng m t Tr i l n, nên nh nầ ạ ế ủ ặ ờ ớ ậ
đc l ng nhi t m t tr i l n và kh ang cách gi a 2 l n m t tr i lên thiên đnh cách xa nhau,ượ ượ ệ ặ ờ ớ ỏ ữ ầ ặ ờ ỉ
nh h ng c a gió mùa Đông B c y u d n khi vào đn Hu , th i ti t ch còn se l nh, vào đnả ưở ủ ắ ế ầ ế ế ờ ế ỉ ạ ế
phía Nam thì h u nh không ch u nh h ng c a gió mùa Đông B c. (0,5đ)ầ ư ị ả ưở ủ ắ
- Tháng 1 có s chênh l ch nhi t đ l n t B c vào Nam vì đây là th i k ho t đngự ệ ệ ộ ớ ừ ắ ờ ỳ ạ ộ
m nh c a gió mùa Đông B c. (0,25đ)ạ ủ ắ
- Tháng 7 do ho t đng c a gió mùa mùa hè nên s chênh l ch nhi t ít. Hu và Tp. Hạ ộ ủ ự ệ ệ ế ồ
Chí Minh do có l ng m a nhi u nên nhi t đ th p h n so v i Vinh và Quy Nh n.ượ ư ề ệ ộ ấ ơ ớ ơ
(0,25đ)
3
Câu 4 (3 đi m)ể
D a vào Atlát đa lý Vi t Nam và ki n th c đã h c, hãy ch ng minh đa hình là nhân tự ị ệ ế ứ ọ ứ ị ố
quan tr ng nh h ng đn khí h u (ch y u là ch đ nhi t và ch đ m a c a n c ta).ọ ả ưở ế ậ ủ ế ế ộ ệ ế ộ ư ủ ướ
ĐÁP ÁN
+ H ng nghiêng chung c a đa hình và h ng núi có nh h ng r t l n đn đc đi m khíướ ủ ị ướ ả ưở ấ ớ ế ặ ể
h u:ậ
- Do đa hình n c ta có h ng nghiên chung là Tây B c – Đông Nam, th p d n ra bi n,ị ướ ướ ắ ấ ầ ể
k t h p v i các lo i gió th nh hành trong năm t o đi u ki n gió bi n có th tác đng sâuế ợ ớ ạ ị ạ ề ệ ể ể ộ
vào trong l c đa. (0,5đ)ụ ị
- H ng núi có nh h ng l n đn nhi t đ và l ng m a:ướ ả ưở ớ ế ệ ộ ượ ư
oH ng vòng cung c a các cánh cung Đông B c t o đi u ki n gió mùa Đôngướ ủ ở ắ ạ ề ệ
B c xâm nh p sâu vào lãnh th n c ta, khi n các đa ph ng phía b c nhi t đắ ậ ổ ướ ế ị ươ ắ ệ ộ
xu ng th p. H ng vòng cung c a Tr ng S n Nam cũng gây nên tính song songố ấ ướ ủ ườ ơ
v i h ng gió c a b ph n Duyên H i khi n nhi u khu v c có l ng m a th p.ớ ướ ủ ộ ậ ả ế ề ự ượ ư ấ
(0,5đ)
oH ng Tây B c – Đông Nam:ướ ắ
H ng Tây B c – Đông Nam c a dãy Hoàng Liên S n có tác d ng ngănướ ắ ủ ơ ụ
nh h ng c a gió mùa Đông B c đn khu Tây B c làm cho vùng này cóả ưở ủ ắ ế ắ
mùa đông ng n h n khu Đông B c. (0,25đ)ắ ơ ắ
H ng Tây b c – Đông Nam c a dãy Tr ng S n vuông góc v i gió Tâyướ ắ ủ ườ ơ ớ
Nam, khi n s n Đông ch u nh h ng c a gió Tây khô nóng vào mùaế ườ ị ả ưở ủ
h , nhi t đ cao, m a ít. (0,25đ)ạ ệ ộ ư
H ng Tây – Đông c a dãy núi Hoành S n, B ch Mã có tác d ng ngănướ ủ ơ ạ ụ
nh h ng c a gió mùa Đông B c xu ng phía Nam, làm cho nhi t đ ả ưở ủ ắ ố ệ ộ ở
phía Nam cao h n phía B c. (0,25đ)ơ ắ
oCác đa đi m n m s n đón gío c a các dãy núi có l ng m a l n, n m ị ể ằ ở ườ ủ ượ ư ớ ằ ở
s n khu t gió l ng m a nh h n. (0,25đ)ườ ấ ượ ư ỏ ơ
oĐ cao c a đa hình là nhân t r t quan tr ng nh h ng đn khí h u đc bi t làộ ủ ị ố ấ ọ ả ưở ế ậ ặ ệ
ch đ nhi t. (0,25đ)ế ộ ệ
- Do đi n tích đi núi chi m ph n l n lãnh th nên ngoài s phân hóa nhi t đ theo chi uệ ồ ế ầ ớ ổ ự ệ ộ ề
B c – Nam thì nhi t đ còn có s phân hóa theo đ cao khá rõ. (0,5đ)ắ ệ ộ ự ộ
- Theo qui lu t đai cao c lên cao 100m thì nhi t đ gi m 0,5ậ ứ ệ ộ ả 0C. Vì v y nh ng vùng núiậ ữ
cao có nhi t đ th p h n n n nhi t đ trung bình c a c n c. (0,25đ)ệ ộ ấ ơ ề ệ ộ ủ ả ướ
4
Câu 5 (3 đi m): Cho b ng s li u d i đây:ể ả ố ệ ướ
T L TH T NGHI P THÀNH TH VÀ TH I GIAN THI U VI C LÀM NÔNGỈ Ệ Ấ Ệ Ở Ị Ờ Ế Ệ Ở
THÔN PHÂN THEO VÙNG N C TA NĂM 2005Ở ƯỚ
Đn v : %ơ ị
Các vùng T l th t nghi p thànhỉ ệ ấ ệ ở
thịTh i gian thi u vi c làm ờ ế ệ ở
nông thôn
C n cả ướ 5,3 19,3
Đng b ng sông H ngồ ằ ồ 5,6 21,2
Đông B cắ5,1 19,7
Tây b cắ4,9 21,6
B c Trung Bắ ộ 5,0 23,5
Duyên h i Nam Trung Bả ộ 5,5 22,2
Tây Nguyên 4,2 19,4
Đông Nam Bộ5,6 17,1
Đng b ng sông C u Longồ ằ ử 4,9 20,0
a. V bi u đ thanh ngang th hi n t l th t nghi p thành th và th i gian thi u vi cẽ ể ồ ể ệ ỉ ệ ấ ệ ở ị ờ ế ệ
làm nông thôn n c ta.ở ướ
b. Nh n xét và gi i thích nguyên nhân.ậ ả
ĐÁP ÁN
a. V bi u đ: (1đ)ẽ ể ồ
- V sai d ng bi u đ: 0 đi mẽ ạ ể ồ ể
- Chia t l , kh ang cách chính xác, có chú gi i.ỷ ệ ỏ ả
- Thi u tên bi u đ tr 0,25đế ể ồ ừ
b. Nh n xét và gi i thích: (2đ)ậ ả
- T l th t nghi p thành th n c ta v n còn cao (5,3%) và không đng đu gi a cácỷ ệ ấ ệ ở ị ở ướ ẫ ồ ề ữ
vùng (0,25đ)
oNh ng vùng có t l th t nghi p cao h n m c trung bình c n c là: vùng Đôngữ ỉ ệ ấ ệ ơ ứ ả ướ
Nam B , đng b ng sông H ng, duyên h i Nam Trung B . Đây là vùng có t lộ ồ ằ ồ ả ộ ỉ ệ
5