Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
_____________________________________________________________________
Chương trình Hợp tác Nông nghiệp
và Phát triển Nông thôn (CARD)
CARD 072/04 VIE
“TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG GIÁM SÁT VÀ KHỐNG CHẾ
BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG (LMLM) Ở TRÂU , BÒ VÀ
HEO GÓP PHẦN NÂNG CAO AN TOÀN SINH HỌC CHO
QUỐC GIA “
Báo cáo tiến độ dự án
6 THÁNG LẦN THỨ NĂM
Milestones 6&9
Từ 01/07/2007 đến 31/12/2007
1
Mục lục
1. Thông tin về đơn vị____________________________________________________ 2
2. Trích lược Dự án ______________________________________________________ 3
3. Báo cáo tóm tắt________________________________________________________ 3
4. Giới thiệu và bối cảnh __________________________________________________ 4
5. Tiến độ cho đến thời điểm báo cáo ________________________________________ 5
5.1
Những điểm đáng chú ý __________________________________________________ 5
5.2
Lợi ích cho đối tượng quy mô nhỏ__________________________________________ 9
5.3
Xây dựng năng lực_______________________________________________________ 9
5.4
Các chương trình đào tạo________________________________________________ 10
5.5
Quảng bá _____________________________________________________________ 10
5.6
Quản lý dự án__________________________________________________________ 10
6. Báo cáo về các vấn đề đan chéo _________________________________________ 10
6.1
Môi trường ____________________________________________________________ 10
6.2
Các vấn đề về giới và xã hội______________________________________________ 10
7. Các vấn đề về thực hiện và tính bền vững _________________________________ 11
7.1
Những khó khăn và trở ngại______________________________________________ 11
7.2
Giải pháp _____________________________________________________________ 11
7.3
Tính bền vững _________________________________________________________ 11
8. Các bước quan trọng tiếp theo __________________________________________ 12
9. Kết luận____________________________________________________________ 12
10. Tuyên bố_____________________________________Error! Bookmark not defined.
1
1. Thông tin về đơn vị
Tên dự án Trung Tâm Thú Y Vùng Tp HCM.
(Nay là Cơ Quan Thú Y Vùng VI )
Đơn vị VN Bs. Đồng Mạnh Hoà
Giám đốc Dự án phía VN Australian Animal Health Laboratory (AAHL),
PMB 24, Geelong, 3213,
Australia
Đơn vị Úc Mr Chris Morrissy
Nhân sự Úc 01/06/2005
Ngày bắt đầu 01/06/2008
Ngày kết thúc (theo dự kiến ban đầu)
Ngày kết thúc (đã thay đổi) 01/07/2007 – 31/12/2007
Chu kỳ báo cáo
Cán bộ liên lạc
Ở Úc: Cố vấn trưởng
Tên: Mr Chris Morrissy Telephone: +61 3 5227 5000
Chức vụ: Diagnostic Virologist
Supervisor Mammalian
Virology
Fax: +61 3 5227 5555
Tổ chức Australian Animal Health
Laboratory (AAHL), PMB 24,
Geelong, 3213,
Australia
Email: chris.morrissy@csiro.au
Ở Úc: đầu mối liên hệ hành chính
Tên: Mr Chris Morrissy Telephone: +61 3 5227 5000
Chức vụ: Patents Contracts Officer Fax: +61 3 5227 5555
Tổ chức Australian Animal Health
Laboratory (AAHL), PMB 24,
Geelong, 3213,
Australia
Email: chris.morrissy@csiro.au
Ở VN
Tên: Bs. ĐỒNG MẠNH HOÀ Telephone:
Chức vụ: Giám Đốc Fax: +84 8 8444029
Tổ chức TRUNG TÂM THÚ Y
VÙNG TP.HỒ CHÍ MINH
(Nay là Cơ Quan Thú Y Vùng
VI )
Email:
dongmanhhoa@yahoo.com
+84 8 9485680
2
2. Trích lược Dự án
Mục tiêu của dự án là xác định tại sao có những thất bại khi sử dụng vaccin và điều tra bằng
huyết thanh học virus LMLM đang lưu hành ở Vietnam để điều chỉnh vaccin cho phù hợp.
Xây dựng khả năng chẩn đoán virus LMLM với các phương pháp và nguyên liệu tại các
phòng thí nghiệm của các Trung tâm vùng. Đa bắt đầu thực hiện chiến lược khống chế
LMLM dựa trên cơ sở nắm bắt được dịch tễ học của virus cả trên virus hiện trường lẫn giám
sát kháng huyết thanh. Dự án đã giúp nâng tầm của hệ thống phòng thí nghiệm trong việc
chẩn đoán thực địa cũng như phòng chống và khống chế các ổ dịch. Đã xây dựng những
khu vực thí điểm ở các tỉnh có biên giới của Việtnam để nghiên cứu chủng của virus thực
địa và để xáx định nguồn gốc của chúng. Chất lượng và số lượng mẫu ngày càng tăng đã
giúp nhiều việc cho thu thập dữ liệu về tình hình LMLM ở Vietnam. Các nghiên cứu dịch tễ
học phân tử các virus LMLM bắt được từ các tỉnh sẽ cung cấp cho các tỉnh khác kinh
nghiệm khống chế bệnh có hiệu quả và nắm bắt được nguồn gốc lưu hành virus hàng năm ở
Vietnam . Việc phân lập và nghiên cứu phân tử virus đã được tiến hành ngay khi có mẫu từ
các địa phương gửi về. Năng lực chẩn đoán sẽ cho phép xác định và định danh sớm virus
LMLM làm cho công tác khống chế dịch sẽ tốt hơn giúp giảm thiệt hại chăn nuôi và sản
xuất .
3. Báo cáo tóm tắt
Báo cáo trong giai đoạn này tập trung chủ yếu vào việc giải mã gene, định type theo gene và
phân tích 50 mẫu virus LMLM đã phân lập được tại Việt Nam trong năm 2006-2007 và phân
tích dữ liệu của giám sát huyết thanh. Các mẫu virus phân lập được đã được giải mã gene tại
AAHL do cán bộ của TT Thú y Vùng TP.HCM và chuyên viên của AAHL thực hiện. Dữ
liệu mã gene đã được gửi sang phòng thí nghiệm tham chiếu về LMLM của Thế Giới (
WRL) để xác chẩn và so sánh với các virus LMLM đã được biết trước đây . Thông tin này đã
được chia sẽ với chương trình LMLM Đông Nam Á (SEAFMD) như một phần của chương
trình kiểm soát bệnh LMLM cấp khu vực.
Dữ liệu do dự án đã thu thập được cho đến nay đã được xem xét cho thấy sự thành công của
chương trình vaccine và tỷ lệ lưu hành của virus LMLM. Dữ liệu này đã được trình bày cho
Cục Thú Y và tại hội nghị OIE khu vực Đông Nam Á về LMLM ( xem bài báo cáo bằng
Powerpoint kèm theo).
Đã có sự cải thiện về chất lượng và số lượng mẫu gửi về phòng thí nghiệm để địng serotype
virus LMLM bằng ELISA giúp cho Cục Thú Y hiểu rỏ hơn và xác định được các serotype
virus LMLM đang lưu hành tại Việt Nam. Chương trình nghiên cứu về dịch tễ và giám sát
huyết thanh của dự án có khả năng xác định được các serotype đang lưu hành tại Việt Nam
và hiệu quả của chương trình vaccine LMLM.
Thiết lập các kỹ thuật chẩn đoán bệnh LMLM cho các phòng thí nghiệm hợp tác đang tiếp
tục trong đó phòng thí nghiệm của TT Thú Y Vùng TP.HCM được thiết lập các kỹ thuật chẩn
đoán bệnh LMLM bao gồm phân lập virus, trung hoà virus, ELISA, PCR và kỹ thuật giải mã
. TT Chẩn Đoán Thú Y Trung Ương- Hà Nội được thiết lập các kỹ thuật chẩn đoán như phân
lập virus, ELISA , PCR và đang xây dựng năng lực giải mã gene. TT Thú y Vùng Cần Thơ
và Đà Nẳng có khả năng định serotype và phát hiện kháng thể virus LMLM bằng kỹ thuật
ELISA.
3
Một chuyên viên của AAHL đã làm việc với TT Thú y Vùng TP.HCM để so sánh và sữ
dụng kháng nguyên do TT Thú y Vùng TP.HCM sản xuất từ virus LMLM phân lập được tại
Việt Nam trong các phản ứng ELISA để chẩn đoán bệnh LMLM. Kháng nguyên sản xuất từ
virus của Việt Nam để dùng trong ELISA đã được chuẩn hoá bằng bộ huyết thanh tham
khảo của AAHL và các huyết thanh tham khảo được thu thập được trong quá trình giám sát
. Phương pháp ELISA này đã được đánh giá và kháng nguyên sản xuất từ virus của Việt Nam
có thể được dùng trong phản ứng huyết thanh và làm kháng nguyên chuẩn trong định
serotype virus LMLM bằng phương pháp ELISA.
Cố vấn trưởng của dự án đã thăm phòng thí nghiệm của TT Thú y Vùng TP.HCM và TT
Chẩn Đoán Thú Y Trung Ương-Hà Nội để xem xét lại các kỹ thuật chẩn đoán bệnh LMLM,
việc áp dụng quy trình Đảm bảo chất lượng và phân tích dữ liệu của dự án về giám sát huyết
thanh và điều tra ổ dịch. Chất lượng của các phương pháp chẩn đoán tiếp tục được cải thiện
và dữ liệu thu thập từ hiện trường cũng được cải thiện ở hầu hết các tỉnh thực hiện giám sát
huyết thanh. Phòng thí nghiệm của TT Thú T Vùng TP.HCM và TT Chẩn Đoán Thú Y
Trung Ương-Hà Hội đều đang áp dụng các kỹ thuật mới để chẩn đoán các bệnh khác đang
là vấn đề của Việt Nam thí dụ như TT Chẩn Đoán Thú y Trung Ương-Hà Nội đã dùng kỹ
thuật phân lập virus để phân lập được dòng virus PRRS mới tại Việt Nam.
Dự án đã được mời tham dự một số hội nghị cấp khu vực để giới thiệu dữ liệu của Việt Nam
về kiểm soát bệnh LMLM. Dự án cũng đã phối hợp các hoạt động với dự án Tăng Cường
Năng Lực các phòng thí nghiệm của Thú Y Việt Nam do AusAID tài trợ để cả hai dự án
đều đạt được các mục tiêu đề ra, thí dụ như kết hợp huấn luyện kỹ thuật PCR và giải mã gene
virus LMLM cùng với giải mã gene Cúm, PRRS và Dịch Tả Lợn phân lập được tại Việt
Nam.
Cúm gia cầm tiếp tục làm chậm tiến độ của giám sát huyết thanh tại hiện trường do thú y cơ
sở phải tập trung thực hiện các công tác liên quan đến Cúm gia cầm.
4. Giới thiệu và bối cảnh
Các mục tiêu của dự án :
1. Xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm cho chẩn đoán và kiểm soát LMLM bằng cách
nâng cao trình độ chuyên môn của các nhân viên thông qua huấn luyện.
2. Cung cấp số liệu chính xác để lý giải được sự thất bại của vaccin trong chương trình
khống chế LMLM và đề xuất chiến lược sử dụng vaccin mới có hiệu quả hơn.
Khi hoàn thành những mục tiêu này sẽ không chỉ nâng cao được năng lực chẩn đoán của
các phòng thí nghiệm thú y ở Việt nam mà còn giúp huấn luyện về công tác điều tra
khóng chế bệnh cho cán bộ thú y của Cục thú y. Do đó sẽ tăng cường năng lực cho
ngành thú y đóng vai trò quan trọng nhất trong quá trình hội nhập kinh tế cạnh tranh.
Sức khỏe động vật được nâng cao sẽ dẫn đến tăng chăn nuôi ở vùng nông thôn, tăng sản
phẩm chăn nuôi và gián tiếp tăng sản xuất cây trồng. Gia súc gia cầm khoẻ mạnh sẽ
khuyến khích người chăn nuôi nhỏ có nhiều ưu thế cạnh tranh hơn ở thị trường địa
phương. Việc khống chế LMLM và các bệnh khác sẽ tạo điều kiện cho những hộ nghèo
có nhiều thu nhập bền vững hơn và giảm những yếu điểm về lệ thuộc kinh tế và tự
nhiên. Việc thiết lập một hệ thống chẩn đoán trải dài từ Bắc vào Nam Việt nam, với
mức độ từ phòng thí nghiệm đến trại chăn nuôi, đã được huấn luyện và tập huấn thường
xuyên sẽ có được một mô hình của riêng Việtnam về kiểm soát dịch bệnh nói chung.
Điều này sẽ trực tiếp làm tăng khả năng cạnh tranh, sản xuất chăn nuôi trong hệ thống
ngành Nông nghiệp của Việtnam tập trung chủ yếu ở nhưng vùng trọng điểm ở đồng
bằng sông Cửu long và duyên hải miền Trung.
4