Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Báo cáo tiến độ
037 VIE05: ThiÕt lËp v−ên −¬m vµ ®µo t¹o
nh»m n©ng cao chÊt l−îng c©y gièng
m¾cca
vµ x©y dùng nh÷ng m« h×nh trång
M¾cca t¹i 03 tØnh miÒn b¾c viÖt nam
MS2: Báo cáo 06 tháng lần thứ nhất
Tháng 08/2006
1
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
1. Thông tin về đơn vị thực hiện dự án
Tên dự án ThiÕt lËp v−ên −¬m vµ ®µo t¹o nh»m n©ng cao
chÊt l−îng c©y gièng M¾cca vµ x©y dùng
nh÷ng m« h×nh trång M¾cca t¹i 03 tØnh miÒn
B¾c ViÖt Nam.
Tổ chức Việt Nam Trung t©m M«i tr−êng, Du lÞch vµ Ph¸t triÓn,
Héi KHKT L©m nghiÖp ViÖt Nam
Người đứng đầu nhóm dự án phía Việt Nam GS. Hoµng HoÌ
Tổ chức cộng tác Australia Héi L©m nghiÖp trang tr¹i ¸ nhiÖt ®íi
australia (SFFA)
Tên người đầu mối liên hệ chính được đề cử của
Tổ chức Đối tác Australia
Martin Novak, Kim Wilson
Ngày bắt đầu thực hiện 10/01/2006
Ngày kết thúc dự án theo đề xuất 10/01/2009
Ngày kết thúc được mở rộng
Thời gian báo cáo 06 tháng đầu
Người liên hệ
Tại Australia: Người đứng đầu
Tên: Martin Novak Telephone: 61 2 66895027
Chức vụ: Chủ tịch Fax: 61 2 66895227
Tổ chức Héi L©m nghiÖp trang tr¹i ¸ nhiÖt ®íi
australia (SFFA) Email: martin@macanuts.com
Tại Australia: Liên hệ hành chính
Tên: Valda Mitchell Telephone: 61 2 66284372
Chức vụ: Nhân viên hành chính Fax: 61 2 66284386
Tên tổ chức Héi L©m nghiÖp trang tr¹i ¸ nhiÖt ®íi
australia (SFFA) Email: sffa@ceinternet.com.au
Tại Việt Nam
Tên: Hoàng Hoè Telephone: 04 8642670, 04
7560233
Chức vụ: Giám đốc Fax: 04 7560233
Tên tổ chức CETD Email: hoanghoe@fpt.vn
2
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
2. Tóm tắt dự án
Dù ¸n nµy sÏ thiÕt lËp mét v−ên −¬m míi vµ n©ng cÊp 3 v−ên −¬m hiÖn cã vµ trång kh¶o nghiÖm
10 ha V−ên c©y M¾cca Ýt nhÊt cã 10 gièng thÝch hîp nhÊt, ®−îc trång trong 3 ®Þa ®iÓm thuéc 3
tØnh MiÒn B¾c ViÖt Nam. Thu thËp nh÷ng sè liÖu kh¶o nghiÖm vµ ®¸nh gi¸, lµm c¬ së cho sù ph¸t
triÓn c«ng nghiÖp M¾cca ë ViÖt Nam. C«ng t¸c ®µo t¹o sÏ ®−îc xuyªn suèt trong qu¸ tr×nh thùc
hiÖn dù ¸n víi c¸c néi dung vÒ t¹o gièng, ghÐp c©y, thiÕt kÕ hiÖn tr−êng, chuÈn bÞ ®Êt , trång c©y , ch¨m
sãc vµ qu¶n lý v−ên c©y M¨cca. TÊt c¶ nh÷ng c«ng viÖc nµy nh»m h−íng tíi s¶n xuÊt víi chÊt l−îng cao, t¨ng
gi¸ trÞ, chiÕn l−îc tiÕp thÞ víi nghµnh c«ng nghiÖp óc nh− lµ mét ®èi t¸c chÝnh.
Mét nhãm c¸c chñ trang tr¹i nhá ®−îc lùa chän ë c¸c tØnh: L¹ng S¬n, Ba V×, Hoµ B×nh. Thªm vµo ®ã, tèi thiÓu
100- 500 ha ë c¸c tØnh nãi trªn còng sÏ ®−îc x¸c ®Þnh nh− thÝch hîp cho ngµnh s¶n xuÊt M¾cca th−¬ng m¹i.
§©y lµ nh÷ng ho¹t ®éng tiªn phong trong ngµnh c«ng nghiÖp M¾cca ë ViÖt Nam.
Tæ chøc chÝnh cña australia- Héi L©m nghiÖp Trang tr¹i ¸ nhiÖt ®íi sÏ qu¶n lý vµ ®¶m b¶o viÖc thùc hiÖn mét
c¸ch cã hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng dù ¸n cïng víi ®èi t¸c ViÖt Nam lµ Trung t©m M«i tr−êng, Du lÞch vµ Ph¸t
triÓn. 12 tæ chøc céng t¸c kh¸c sÏ cung cÊp cho dù ¸n nh÷ng kiÕn thøc bao gåm: MARD, , RCFTI, AMS,
CSIRO, UQ, SCU vµ RIFAV. C¸n bé cña Trung t©m khuyÕn n«ng Quèc gia vµ cña c¸c tØnh sÏ tham gia c¸c
líp tËp huÊn cña dù ¸n, Bé NN&PTNN sÏ nghiªn cøu chÝnh s¸ch ®Ó hç trî nh÷ng ng−êi n«ng d©n mong muèn
trång c©y M¾cca.
3. Tóm tắt quá trình thực hiện dự án
Dự án bắt đầu triển khai thực hiện từ 01/2006 bằng việc tổ chức các buổi họp và các hội thảo kế
hoạch ở cả Việt Nam và Australia. Điều này nhằm chuẩn bị cho chuyến tham quan khảo sát Trung
Quốc và chuyến tham quan Việt Nam của nhóm các chuyên gia Australia (Martin Novak, chủ tịch
SFFA và Kim Wilson, phó chủ tịch AMS) để chuyển giao thiết bị vườn ươm và các chồi mầm, và
tổ chức các buổi họp đào tạo giới thiệu với các chủ vườn ươm ở Việt Nam và các điểm khảo
nghiệm.
Đợt làm việc của các chuyên gia Australia được kết thúc bằng buổi hội thảo chuyên đề ở Hà Nội tập
trung vào vai trò của những đối tác tham gia, tham quan khảo sát Trung Quốc, báo cáo về việc tiếp
nhận các chồi mầm Australia và các mẫu thiết bị vườn ươm, và đưa ra các dự thảo cho các khoá tập
huấn và thiết kế cho các điểm khảo nghiệm. Kim Wilson cũng đã trình bày vai trò của Hiệp Hội
Macca Australia và đề xuất cho việc thiết lập hiệp hội Macca ở Việt Nam. Các đĩa CD và DVD về
quá trình thực hiện, các hoạt động ưu tiên, các đề xuất cũng đã được trình bày và đưa cho tất cả các
đại biểu tham gia.
Trong suốt quá trình nhóm chuyên gia Australia làm việc tại Việt Nam gần 1000 mẩu chồi mầm
Macca giống Australia đã được giao cho phía Việt Nam vào tháng 03 và được phân cho 3 vườn
ươm hiện thời. Điều này đã giới thiệu một số giống Macca Australia triển vọng mới bao gồm 816,
842, A4, A32 cũng như các giống đã thực sự có ở một số vườn ươm bao gồm 246, 741 và 344. Bên
cạnh đó, các chuyên gia còn bàn giao một số thiết bị vườn ươm hiện đại và khá mới đối với các
vườn ươm Việt Nam. Các thiết bị gồm có hand-planes ghép, dây ghép. Một số lượng các ấn phẩm
về Macca chưa từng có hoặc biết đến ở Việt Nam cũng đã được các chuyên gia mang sang và cung
cấp cho phía Việt Nam. Một đĩa DVD và toàn bộ các bức ảnh về chiết ghép, các kỹ thuật nhân
giống và thiết lập vườn ươm cũng đã được giới thiệu cho các kỹ thuật viên và những người tham
gia. Điều này đã mở rộng việc tiếp nhận các hạt, chồi mầm và các thông tin mà Martin Novak đã
trình bày tại các buổi toạ đàm đàm tương tự tại Việt Nam vào năm 2004 và 2005.
4. Giới thiệu và Thông tin nền
Dưới đây là các mục tiêu của dự án:
3
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
Mục tiêu 1 – Gắn kết tất cả các bên tham gia cùng nhau làm việc để hướng đến nền công nghiệp
Macca giá trị cao bền vững cho Việt Nam.
Một số buổi họp sơ bộ đã được tổ chức cả ở Việt Nam và Australia cùng với các đối tác, chuyến
tham quan học tập bao gồm 11 đại diện của các công ty tư nhân, cơ quan nhà nước và các tổ chức
NGO. Một buổi thảo luận chuyên đề giới thiệu dự án ở Hà Nội gồm có 28 đại diện của các bên
tham gia của chính phủ, các công ty tư nhân và các NGO, tại đây các mục tiêu dự án đã được đưa
ra và vai trò của các bên tham gia chính đã được đề xuất và thảo luận. Nhóm chuyên gia Australia
đã tới tham tất cả 03 vườn ươm hiện thời và các điểm khảo nghiệm, tại đó lần đầu tiên các buổi họp
bàn đào tạo đã được tổ chức. Điểm vườn ươm mới và điểm khảo nghiệm cũng đã được tham quan
và đánh giá để xác định tiềm năng và vai trò trong dự án.
Mục tiêu 2 – Nâng cao năng lực của 03 vườn ươm hiện thời.
Các buổi họp tập huấn đầu tiên đã được tổ chức tại mỗi vườn ươm cùng với các chồi mầm và các
mẫu thiết bị vườn ươm và các thuyết minh DVD và CD.
Mục tiêu 3 - Thiết lập một vườn ươm mẫu mới để chứng minh cho thực tế vườn ươm của Australia.
Để tạo ra cơ hội cho việc đầu tư và đảm bảo cung cấp đầy đủ các gốc ghép.
Điểm vườn ươm mới đã được tham quan và đánh giá. Việc lập kế hoạch thiết kế sơ bộ đã được đưa
ra
Mục tiêu 4 - Khảo nghiệm ít nhất 10 giống Macca ở 3 tỉnh khác nhau là Ba Vi, Hoa Bình và Lang
Son.
Các chồi mầm Australia đã được giao cho 3 vườn ươm hiện thời bao gồm các giống sau: 246, 344,
741, 814, 816, 842, 849, A4, A16, A38. Thêm vào đó 4 giống Trung Quốc cũng đã được lựa chọn
để khảo nghiệm bao gồm: OC, 695, 788, Guy Yen 1. Đây là những giống đã có ở các vườn ươm
hiện thời.
Mục tiêu 5 - Thực hiện chuyến tham quan khảo sát thực tế ở Nam Trung Quốc. Trong chuyến tham
quan này đã có 10-12 người tham gia gồm: các đào tạo viên và các nhà nghiên cứu.
13 người đã được lựa chọn và 11 đã tham dự chuyến khảo tham quan cả 4 tỉnh trồng Macca, gồm
có: GS. Hoàng Hoè (CETD), Nguyễn Hữu Quang (VIFA), Nguyễn Công Tạng (VARISME), Ông
Đặng Văn Xuân (Chủ tịch huyện Yên Thuỷ), TS. Nguyễn Đức Sơn (Giám đốc quản lý Công ty Á
Châu JST), Ông Nguyễn Đức Nhân (Phó giám đốc- Công ty Á Châu JST), Ông Hoàng Phúc (Giám
đốc Công ty Long Phượng), Mr Martin Novak (Cố vấn trưởng SFFA), Kim Wilson (Giám đốc Gray
Plantations), Ông Nguyễn Hữu Lộc (tổ chức tour) Gs. Chen Xian Guo (Viện Nông nghiệp Á nhiệt
đới Quảng Tây, Trung Quốc)
Mục tiêu 6- Đánh giá sự phát triển Macca ở Thái Lan. Các trưởng dự án sẽ thực hiện quá trình đánh
giá này.
Chuyến công tác sẽ được sắp xếp vào tháng 10.
Mục tiêu 7 - Tổ chức khoá tập huấn có sự tham gia cho các kỹ thuật viên, các khuyến nong, các
nhân viên vườn ươm, các công nhân, các chủ trang trại và những người làm vườn.
Các buổi họp đầu tiên đã được tổ chức trong suốt thời gian nhóm cố vấn Australia làm việc tại Việt
Nam vào tháng 03 và tháng 04. Gồm có một buổi họp chung tại Hà Nội, các buổi họp chỉ đạo/tập
4
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
huấn đặc biệt tại cả 03 vườn ươm và một buổi tóm tắt các nội dung tại điểm vườn ươm mới ở huyện
Xuân Thuỷ.
Mục tiêu 8 - Hỗ trợ việc chính thức hoá mạng lưới công nghiệp Macca. Dựa vào mô hình đã thành
công ở Australia (AMS) và các mô hình khác ở Việt Nam và các nơi khác.
Một bài trình bày trang trọng liên quan tới vai trò của AMS đã được Kim Wilson (Phó Chủ tịch
AMS) giới thiệu với các bên tham gia và các thành viên của Câu lạc bộ Macca. Tiếp theo đó, dự án
cũng đã tổ chức các buổi toạ đàm trao đổi quan trọng liên quan đến phát triển của mạng lưới dựa
trên Câu lạc bộ Macca và các đơn vị tham gia trong dự án này. Hầu hết các bên tham gia đã ủng hộ
ý tưởng phát triển Câu lạc bộ Macca (bao gồm hầu hết các đơn vị tham gia dự án) hơn là thành lập
Hiệp Hội Macca hoặc các hình thức tương tự khác.
Mục tiêu 9 - Hỗ trợ và chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và số liệu cho các nhà nghiên cứu Macca ở
Việt Nam, đặc biệt cùng với FSI and Tiến sỹ Khả.
Ban điều hành dự án phía Việt Nam và các cố vấn Australia đã đến tham quan vườn ươm của Viện
Khoa học lâm nghiệp. Các buổi gặp gỡ và làm việc với TS. Khả và TS. Thịnh cũng đã được tổ
chức. Vai trò của FSI cũng đã được thảo luận và đồng ý với phần lớn các ý kiến đưa ra, tuy nhiên
các hoạt động riêng biệt phải được xem xét trong các tiến trình của dự án.
Mục tiêu 10 – Thu thập số liệu cho các điểm khảo nghiệm và các điểm hiện thời, các vườn ươm,
tiến trình thực hiện và phân tích.
Một số thông tin ban đầu đã được trao đổi cùng với các vườn ươm hiện thời và đặc biệt là cùng với
FSI và TS. Khả về các số liệu, ngày tháng nhân giống, cành ghép và mầm đã được nhóm chuyên gia
Australia cung cấp sau hơn 2 năm và trong tháng 03, tháng 04, các hạt và chồi mầm nhập từ Trung
Quốc.
Một số thông tin thu được từ các vườn ươm hiện thời, từ những người trồng Macca về tỉ lệ cây sống
sót, phát triển và sản lượng. Một trong số những thông tin này đã được thu thập từ Trung Quốc.
Phân tích ban đầu đã được thực hiện và 4 giống Trung Quốc cũng đã được lựa chọn cho các điểm
khảo nghiệm như là một kết quả của thông tin này (OC, 695, 788, Guy Yen 1)
Mục tiêu 11 – Thông báo cho các bên tham gia và các bên liên quan khác để thúc đẩy các mục tiêu
của dự án, đặc biệt là các đối tượng hưởng lợi của nền công nghiệp Macca nói chung.
Bài giới thiệu dự án cũng đã được trình bày tại buổi toạ đàm trao đổi giới thiệu dự án mà có 22
người tham dự.
Một tờ tạp chí Macca sẽ được chuyển bị. Tờ tạp chí này sẽ được gửi cho các bên tham gia và các
bên hợp tác.
Hoạt động thông tin tuyên truyền giữa các nhà quản lý Việt Nam và các vườn ươm hiện thời và
những người tham gia khảo nghiệm sẽ được tiếp tục thực hiện cũng như việc việc liên lạc giữa
nhóm chuyên gia Australia và các nhà quản lý Việt Nam.
Mục tiêu 12 – Tăng cường năng lực bằng việc liên kết với các nghiên cứu và các nhà thực hành.
Kim Wilson là nhà lãnh đạo của Ủy ban AMS R&D và đến Việt Nam rất nhiều lần vì vậy ông biết
rất rõ các nghiên cứu có liên quan tới các hoạt động của dự án. Do vậy, ông có thể đưa ra những lời
khuyên và các ý kiến tóm lược cho các nhà thực tế trong tiến trình dự án. Craig Hardener, một trong
5