ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI
NGUYỄN VĂN SÁU(Chủ biên)
LÊ TRỌNG HÙNG – NGUYỄN VĂN NINH
GIÁO TRÌNH ĐIỆN CƠ BẢN (THỰC HÀNH ĐIỆN
CƠ BẢN)
Nghề: Hàn
Trình độ: Trung cấp
(Lưu hành nội bộ)
HàNội - Năm 2019
1
LỜI NÓI ĐẦU
Để cung cấp tài liệu học tập cho học sinh - sinh viên và tài liệu cho giáo
viên khi giảng dạy, Khoa cơ khí Trường CĐN Việt Nam - Hàn Quốc thành phố
Hà Nội đã chỉnh sửa, biên soạn cuốn giáo trình “ĐIỆN CƠ BẢN” dành riêng
cho học sinh - sinh viên nghề Hàn. Đây là môn học kỹ thuật chuyên ngành trong
chương trình đào tạo nghề Hàn trình độ Trung cấp.
Nhóm biên soạn đã tham khảo các tài liệu: “Thực tập điện cơ bản” Ths.
Bùi Văn Hồng. GT NXB ĐHQG Tp.HCM – 2009. “Hướng dẫn thiết kế lắp đặt
điện theo tiêu chuẩn quốc tế ICE” VS.GS TSKH Trần Đình Long.. NXB Khoa
học và kỹ thuật – 2008 và nhiều tài liệu khác.
Mặc dù nhóm biên soạn đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh được
những thiếu sót. Rất mong đồng nghiệp và độc giả góp ý kiến để giáo trình hoàn
thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2019
Chủ biên
2
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ..................................................................................................... 1
MỤC LỤC ............................................................................................................ 2
CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN ........................................................................ 4
Bài 1 .................................................................................................................. 6
An toàn điện ..................................................................................................... 6
1.1 Một số khái niệm cơ bản về an toàn điện ............................................... 6
1.2 Tiêu chuẩn Việt Nam về an toàn điện ..................................................... 7
1.3. Nguyên nhân gây ra tai nạn điện .......................................................... 23
1.4. Các biện pháp sơ cấp cứu cho nạn nhân bị điện giật ........................... 23
Bài 2 ................................................................................................................ 27
Đo các đại lượng điện cơ bản ....................................................................... 27
2.1. Đo các đại lượng U, I ........................................................................... 27
2.2. Đo các đại lượng R, L, C ..................................................................... 40
Bài 3 ................................................................................................................ 50
Các mạch điện chiếu sáng căn bản .............................................................. 50
3.1. Mạch đèn đơn giản (mạch đèn tắt mở) ................................................ 50
3.2. Mạch đèn thay đổi cấp độ sáng ............................................................ 52
3.3. Mạch đảo chiều (mạch đèn cầu thang) ................................................ 52
3.4. Mạch đèn hùynh quang ........................................................................ 54
3.5. Các bài tập ............................................................................................ 55
Bài 4 ................................................................................................................ 63
Máy biến áp .................................................................................................... 63
4.1. Máy biến áp một pha. ........................................................................... 63
4.2. Các đại lượng định mức của MBA ...................................................... 63
4.3. Cấu tạo MBA ....................................................................................... 64
4.4. Nguyên lý làm việc của máy biến áp ................................................... 66
4.5. Quy trình vận hành máy biến áp .......................................................... 66
3
4.6. Máy biến áp 3 pha. ............................................................................... 68
4.7. Máy biến áp hàn. .................................................................................. 70
Bài 5 ................................................................................................................ 72
động cơ điện không đồng bộ ......................................................................... 72
5.1. Động cơ không đồng bộ 1 pha ............................................................. 72
5.2. Đấu dây vận hành động cơ ................................................................... 72
Bài 6 ................................................................................................................ 76
Mạch điều khiển mở máy động cơ không đồng bộ 3 pha .......................... 76
6.1. Sơ đồ nguyên lý.................................................................................... 76
6.2. Bảng kê các thiết bị - khí cụ ................................................................. 76
6.3. Qui trình lắp ráp - kiểm tra - vận hành ................................................. 77
Bài 7 ................................................................................................................ 80
Biến tần ........................................................................................................... 80
7.1. Khái niệm biến tần ............................................................................... 80
Biến tần là gì? .............................................................................................. 80
Biến tần là gì? Biến tần 1 pha, biến tần 3 pha ............................................. 81
7.2. Cài đặt biến tần..................................................................................... 82
7.3 Điện trở thắng cho biến tần. .................................................................. 85
Bài 8 ................................................................................................................ 86
mạch điều khiển đảo chiều quay động cơ không đồng bộ 3 pha .............. 86
8.1. Mạch đảo chiều gián tiếp (sử dụng nút bấm) ....................................... 86
8.2.Mạch đảo chiều trực tiếp (sử dụng nút bấm) ........................................ 89
8.3.Mạch đảo chiều sử dụng tay gạt cơ khí ................................................ 91
Bài 9 ................................................................................................................ 95
Mạch điều khiển mở máy động cơ không đồng bộ 3 pha bằng phương
pháp đổi nối y – .............................................................................................. 95
9.1. Mở máy Y – ...................................................................................... 95
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 99
4
CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN
Tên mô đun: Điện cơ bản (Thực hành điện cơ bản)
Mã số của mô-đun: MĐ 26
Thời gian của mô-đun: 60 giờ (LT: 10 giờ; TH: 46 giờ: KT: 4 giờ)
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔ-ĐUN
- Vị trí:
+ Mô-đun Điện cơ bản được bố trí sau khi sinh viên đã học xong các môn
học, mô-đun: MH07, MH08, MH14, MĐ16.
- Tính chất:
+ Là mô-đun tự chọn
+ Là mô-đun tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận những kiến thức, kỹ
năng với ngành liên quan góp phần nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.
II. MỤC TIÊU MÔ-ĐUN
- Kiến thức:
+ Phân tích được các nguyên nhân gây ra tai nạn điện.
+ Xác định được những hư hỏng trong các mạch điện máy công cụ, mạch
chiếu sáng cơ bản.
- Kỹ năng:
+ Thao tác đo được các đại lượng điện đúng quy trình, đảm bảo an toàn.
+ Nhận biết và mô tả được các thiết bị điện dùng trong công nghiệp.
+ Có khả năng thay thế được các khí cụ điện trong các mạch điện máy
công cụ.
+Lắp đặt được các mạch điện điều khiển đơn giản trong máy công cụ.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Tuân thủ đúng các qui định về an toàn điện trong lao động.
+Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích
cực sáng tạo trong học tập.