
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
*************
GIÁO TRÌNH
SINH LÝ BỆNH – MIỄN DỊCH
(GIÁO TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG, HỘ SINH,
KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM Y HỌC)
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 593a/QĐ-CĐYT ngày 03 tháng 9 năm
2019 của Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông)
Năm 2019

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện theo Thông tư số:03/2017/TT-BLĐTBXH ngày 01/03/2017
của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Trường Cao Đẳng Y tế
Hà Đông đã xây dựng chương trình đào tạo điều dưỡng, hộ sinh, xét nghiệm
trình độ Cao đẳng và chương trình đã được phê duyệt. Môn sinh lý bệnh là mô
học được thực hiện ở học kỳ 2 năm thứ nhất, sau khi sinh viên đã học xong
các mô đun Giải phẫu sinh lý, Vi Sinh, Hóa sinh.
Giáo trình sinh lý bệnh cung cấp cho các bạn sinh viên kiến thức về sự
thay đổi chức năng cơ thể, cơ quan, mô, tế bào khi bị bệnh và những kiến thức
cơ bản về hệ thống và các cơ quan tham gia miễn dịch, khả năng cơ thể nhận
biết, đáp ứng, loại bỏ tác nhân gây bệnh.
Tham gia biên soạn gồm tập thể giảng viên có trình độ tiến sĩ, thạc sỹ,
bác sỹ có kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm, có tham khảo tài liệu trong nước
và nước ngoài, trong quá trình sử dụng, giáo trình sẽ được chỉnh lý, bổ sung
và cập nhật hàng năm. Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những
thiếu sót, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý đồng nghiệp,
các bạn sinh viên và độc giả để năm sau giáo trình được hoàn thiện hơn.
Hà Nội ngày.......tháng......năm.....
Phó trưởng bộ môn Y học cơ sở
Ths. ĐẶNG THU THANH

BIÊN SOẠN
BỘ MÔN Y HỌC CƠ SỞ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG
Chủ biên: Thạc sỹ- bác sĩ Đặng Thu Thanh
THAM GIA BIÊN SOẠN
1. TS.BS. Ngô Thu Hằng
2. Ths. Bs. Phùng Thị Thanh Vân
3. Ths.Bs. Hà Thị Hạnh Dung

MỤC LỤC
GIỚI THIỆU MÔN HỌC
BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG SINH LÝ BỆNH – MIỄN DỊCH ...................................... 1
BÀI 2: RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA CHẤT, NƯỚC VÀ ĐIỆN GIẢI .............. 11
BÀI 3: RỐI LOẠN THĂNG BẰNG ACID – BASE ......................................... 42
BÀI 4: SINH LÝ BỆNH QUÁ TRÌNH VIÊM ................................................... 54
BÀI 5: SINH LÝ BỆNH TẠO MÁU .................................................................. 66
BÀI 6: SINH LÝ BỆNH THẬN ......................................................................... 81
BÀI 7: ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT- SỐT .......................................................... 94
BÀI 8: SINH LÝ BỆNH HÔ HẤP ................................................................... 104
BÀI 9: SINH LÝ BỆNH TUẦN HOÀN .......................................................... 116
BÀI 10: SINH LÝ BỆNH TIÊU HÓA ............................................................. 128
BÀI 11: KHÁI NIỆM VỀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH ........................................ 140
BÀI 13: TẾ BÀO LYMPHO B VÀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH DỊCH THỂ ..... 147
BÀI 12: TẾ BÀO LYMPHO T VÀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH QUA TRUNG
GIAN TẾ BÀO .................................................................................................. 158
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 167

GIÁO THIỆU MÔN HỌC/MÔ ĐUN
Tên mô đun: Sinh lý bệnh – Miễn dịch
Mã mô đun: MĐ12
Thời gian thực hiện môn học: 2 tín chỉ - 45 giờ (Lý thuyết: 15 giờ; Thảo
luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra 2 giờ; Tự học: 45 giờ)
I. Vị trí, tính chất của môn học:
Vị trí: Môn đun này được thực hiện vào kỳ 2 năm thứ nhất của sinh viên
ngành điều dưỡng, xét nghiệm, hộ sinh, y sỹ trình độ cao đẳng. Sau khi SV đã
học xong mô đun Giải phẫu sinh lý, Vi sinh – Kí sinh trùng.
Tính chất: Trong y học, Sinh lý bệnh – miễn dịch đóng vai trò là một
môn học cơ sở bắt buộc, là nền tảng kiến thức căn bản cho các chuyên ngành
y học lâm sàng, giúp ta hiểu được sự thay đổi chức năng cơ thể, cơ quan, mô,
tế bào khi bị bệnh và những kiến thức cơ bản về hệ thống và các cơ quan tham
gia miễn dịch, khả năng cơ thể nhận biết, đáp ứng, loại bỏ tác nhân gây bệnh.
Là mô đun được tổ chức dạy học theo hình thức tích hợp giữa lí thuyết
và thực hành, thảo luận.
II. Mục tiêu môn học:
Sau khi học xong học phần Sinh lý bệnh miễn dịch, sinh viên cần đạt được các
năng lực sau:
- Kiến thức:
+ Trình bày được sự thay đổi chức năng cơ thể, cơ quan, mô, tế bào
khi bị bệnh và khả năng cơ thể nhận biết, đáp ứng, loại bỏ tác nhân
gây bệnh.
+ Trình bày được những kiến thức cơ bản về hệ thống và các cơ quan
tham gia miễn dịch, khả năng cơ thể nhận biết, đáp ứng, loại bỏ tác
nhân gây bệnh.
- Kỹ năng:
+ Có kỹ năng phân tích, giải thích được cơ chế gây bệnh, các biểu hiện
bệnh lý điển hình trên tình huống lâm sàng giả định
+ Quan sát và mô tả được một số biểu hiện bệnh lý trên động vật thực
nghiệm, trên video
+ Nhận định được một số tiêu bản máu bệnh lý

