ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CỦ CHI
TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ CỦ CHI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG MẠNG LAN
NGHỀ: QUẢN TRỊ MẠNG MÁY TÍNH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP NGHỀ
Ban hành kèm theo Quyết định số: 89/QĐ-TCNCC ngày 15 tháng 08 năm 2024
của Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Củ Chi
TP. Hồ Chí Minh - Năm 2024
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình “Thiết kế và xây dựng mạng LAN” được biên soạn theo Chương trình khung
Quản trị mạng máy tính đã được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành.
Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất
lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu
cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công
nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước
phát triển đáng kể.
Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân
tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho
các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo
theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay.
Nội dung chính của giáo trnh được chia thành 07 bài, bao gồm các nội dung:
1. Bài mở đầu
2. Khảo sát chức năng mạng máy tính
3. Mạng cục bộ Ethernet
4. Cơ sở về định tuyến
5. Cơ sở về bộ chuyển mạch
6. Mạng cục bộ ảo
7. Xây dựng mạng LAN
Thiết kế và xây dựng mạng LAN là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức
tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo
nhiều tài liệu Quản trị mạng trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận
được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Củ Chi, ngày … tháng … năm 2024
Nhóm biên soạn:
1
MỤC LỤC
BÀI 1. BÀI MỞ ĐẦU............................................................................................... 1
1. Giới thiệu thời gian, vị trí, tính chất của mô đun: ..................................................... 1
2. Giới thiệu mục tiêu mô đun; .................................................................................. 1
3. Giới thiệu nội dung chi tiết của mô đun; ................................................................. 1
BÀI 2. KHẢO SÁT CHỨC NĂNG MẠNG MÁY TÍNH ............................................. 6
1. Mục tiêu của bài ................................................................................................... 6
2. Nội dung bài ........................................................................................................ 6
2.1 Khái niệm và chức năng của vi xử lý .................................................................... 6
2.2 Các ứng dụng mạng ............................................................................................ 7
2.3 Đặc trưng của mạng ............................................................................................ 8
2.4 Các loại mô hnh mạng ........................................................................................ 9
Câu hỏi ôn tập .........................................................................................................10
BÀI 3. MẠNG CỤC BỘ ETHERNET ......................................................................12
1. Mục tiêu của bài ..................................................................................................12
2. Nội dung bài .......................................................................................................12
2.1 Card mạng (Network Interface Card) ...................................................................12
2.2 Môi trường truyền Ethernet.................................................................................13
2.3 Cáp mạng, đầu nối RJ45, Giắc cắm RJ-45 ............................................................13
2.4 Cáp thẳng, cáp chéo UTP....................................................................................15
2.5 Các giới hạn về phân vùng mạng và mở rộng mạng cục bộ ....................................16
2.6 Giải quyết các thách thức trong mạng với Công nghệ LAN Switched .....................16
2.7 Quy trnh phân phối Packet (gói thông tin mạng) ..................................................18
Câu hỏi ôn tập .........................................................................................................21
BÀI 4. CƠ SỞ VỀ ĐỊNH TUYẾN ............................................................................22
1. Mục tiêu của bài ..................................................................................................22
2. Nội dung bài .......................................................................................................22
2.1 Giới thiệu Router ...............................................................................................22
2.2 Xây dựng bảng định tuyến ..................................................................................23
2.3 Giao thức định tuyến Distance Vector ..................................................................35
2.4 Giao thức định tuyến Link-State ..........................................................................35
2.5 Cấu trúc địa chỉ mạng.........................................................................................35
2.6 Cấu hnh Router cơ bản ......................................................................................37
2.7 Quá trnh phân phối gói dữ liệu ...........................................................................38
2.8 Bảo mật trên Cisco Router ..................................................................................45
2.9 Sử dụng Cisco SDM...........................................................................................50
2.10 Sử dụng Cisco Router như một DHCP server......................................................60
2.11 Kết nối mạng diện rộng ....................................................................................66
2.12 Cấu hnh định tuyến tĩnh ...................................................................................76
2.13 Cấu hnh RIP ...................................................................................................77
2.14 Quản lý thiết bị Cisco .......................................................................................79
Câu hỏi ôn tập .........................................................................................................80
BÀI 5. CƠ SỞ VỀ BỘ CHUYỂN MẠCH .................................................................81
1. Mục tiêu của bài ..................................................................................................81
2. Nội dung bài .......................................................................................................81
2.1 Khởi động Catalyst Switch .................................................................................81
2.2 Đo lường bằng đèn LED trên Switch Catalyst 2960 ..............................................82
2.3 Cấu hnh Switch cơ bản ......................................................................................84
2
2.4 Kiểm tra cấu hnh Switch....................................................................................87
2.5 Bảo mật thiết bị Switch ......................................................................................90
2.6 Tối ưu hóa những tiện ích của Switch ..................................................................92
2.7 Xử lý các sự cố của Switch .................................................................................94
Câu hỏi ôn tập .........................................................................................................97
BÀI 6. MẠNG CỤC BỘ ẢO ....................................................................................98
1. Mục tiêu của bài ..................................................................................................98
2. Nội dung bài .......................................................................................................98
2.1 Triển khai VLANs và Trunks ..............................................................................98
2.2 Cải tiến hiệu suất với Spanning Tree .................................................................. 100
2.3 Định tuyến giữa các VLAN .............................................................................. 114
2.4 Triển khai VTP ................................................................................................ 120
2.5 Triển khai OSPF .............................................................................................. 122
2.6 Chẩn đoán và xử lý lỗi OSPF ............................................................................ 125
2.7 Triển khai EIGRP ............................................................................................ 131
2.8 Xử lý sự cố EIGRP .......................................................................................... 133
Câu hỏi ôn tập ....................................................................................................... 136
BÀI 7. XÂY DỰNG MẠNG LAN.......................................................................... 138
1. Mục tiêu của bài ................................................................................................ 138
2. Nội dung bài ..................................................................................................... 138
2.1 Các chi tiết cơ bản trên bảng vẽ thi công mạng (sử dụng microsoft visio) .............. 138
2.2 Giám sát thi công mạng .................................................................................... 141
2.3 Các kỹ thuật thi công công trnh mạng ............................................................... 144
2.4 Các kỹ thuật đấu nối......................................................................................... 147
2.5 Các bước tiến hành thi công .............................................................................. 151
2.6 Đấu nối và cấu hnh phần cứng ......................................................................... 152
2.7 Nhật kí thi công ............................................................................................... 153
Câu hỏi ôn tập ....................................................................................................... 155
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 156
1
BÀI 1. BÀI MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu thời gian, vị trí, tính chất của mô đun:
- Thời gian: 90 giờ (Lý thuyết: 30 giờ; Thực hành: 56 giờ; Kiểm tra: 4 giờ).
- Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học sinh học xong các môn học chung và các môn
học, mô đun đào tạo cơ sở nghề;
- Tính chất: Là mô đun đào tạo chuyên ngành.
2. Giới thiệu mục tiêu mô đun;
2.1 Mục tiêu mô đun:
- Về kiến thức
+ Trình bày được quy trnh thiết kế một hệ thống mạng;
+ Đọc được các bảng vẽ thi công;
+ Phân biệt được các chuẩn kết nối mạng cục bộ;
+ Phân biệt, lựa chọn được các thiết bị mạng;
+ Trnh bày được nguyên tắc hoạt động của bộ chọn đường bộ định tuyến;
+ Xây dựng được các địa chỉ IP cho một liên mạng;
- Về kỹ năng
+ Thiết kế được một mạng cục bộ;
+ Đọc được bảng vẽ thi công;
+ Cấu hnh được bộ định tuyến;
+ Lập được hồ sơ thiết kế mạng;
+ Cài đặt được hệ điều hành;
+ Cài đặt và cấu hnh được các dịch vụ mạng;
+ Bảo mật được dữ liệu cho hệ thống;
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm
+ Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập;
+ Rèn luyện ý thức kỷ luật trong học tập, tinh thần hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau;
+ Thực hiện được các thao tác an toàn trong lao động.
3. Giới thiệu nội dung chi tiết của mô đun;
BÀI MỞ ĐẦU - THỜI GIAN: 1 GIỜ
- Giới thiệu thời gian, vị trí và tính chất của mô đun;
- Giới thiệu mục tiêu mô đun;
- Giới thiệu nội dung chi tiết của mô đun;
- Giới thiệu phương thức tổ chức môn học và phương pháp đánh giá kết quả học tập
của mô đun;
- Giới thiệu tài nguyên học học tập (tài liệu, giáo trnh, phần mềm, nguồn tm kiếm và
tham khảo, …)
BÀI 1. KHẢO SÁT CHỨC NĂNG MẠNG MÁY TÍNH - THỜI GIAN: 4 GIỜ
1. Mục tiêu của bài
- Liệt kê được các thành phần chính của mạng;
- Diễn dịch được mô hnh mạng;
- Liệt kê được các chức năng chia sẻ tài nguyên chính và các ưu điểm của chúng;
- Liệt kê được 4 ứng dụng mạng và các ưu điểm của mỗi ứng dụng;
- Mô tả được ảnh hưởng của ứng dụng trên mạng;
- Liệt kê được loại đặc trưng dùng để mô tả các loại mạng khác nhau;
- So sánh được các loại mô hnh vật lý và luận lý (physical & logical topologies);
- Liệt kê được đặc trưng của mô hnh bus;
- Liệt kê được đặc trưng của mô hnh sao & sao mở rộng;
- Liệt kê được đặc trưng của mô hnh vòng đơn & vòng đôi;