H NG D N ĐÁNH GIÁ TH NG XUYÊNƯỚ ƯỜ
TRONG D Y H C M ÔN TOÁN TI U H C
I. Kĩ thu t đánh giá th ng xuyên trong d y h c môn Toán ti u h c ườ
Đ th c hi n đánh giá th ng xuyên (ĐGTX) t ườ rong quá trình d y h c
môn Toán, giáo viên (GV) căn c vào m c tiêu và n i dung c a m i bài h c ,
có th linh ho t v n d ng các kĩ thu t d i đây đ đánh giá h c sinh (HS): ướ
- Quan sát, phân tích và ph n h i;
- Ph ng v n nhanh, ki m tra nhanh; T v n h ng d n đng viên; ư ướ
- Vi t nh n xét; ĐG, nh n xét s n ph m c a HS.ế
D i đây là m t s ví d c th :ướ
1. Quan sát, phân tích và ph n h i
- GV c n quan sát quá trình HS ho t đng trong gi h c: chú ý đn ế
nh ng hành vi c a HS khi làm vi c cá nhân cũng nh làm vi c theo c p / theo ư
nhóm (s t ng tác /tranh lu n/ chia s các suy nghĩ, bi u l c m xúc... gi a ươ
các em v i nhau trong nhóm) đ làm ra s n ph m h c t p theo yêu c u.
GV có th ghi chép l i k t qu quan sát quá trình th c hi n ho c tham ế
gia ho t đng h c t p cá nhân / nhóm, ch y u là đi m đc bi t (HS làm t t, ế
nhanh; Hs còn lúng túng, ch a th c hi n đc...), m c đ đt đc c a s nư ư ượ
ph m h c t p (hoàn thành hay ch a hoàn thành, hoàn thành m c nào) v.v... ư
Ví d : l p 1 khi HS th c hi n các phép tính c ng (không nh ) các
s có hai ch s , GV quan sát th y HS m c dù k t qu th c hi n phép tính ế
đúng nh ng HS đó luôn th c hi n phép tính t trái qua ph i, c ng hàng ch cư
tr c r i m i c ng hàng đn v . Khi đó, GV h i HS nêu cách tính và h ngướ ơ ướ
d n HS s a, GV ghi l i đ theo dõi và có bi n pháp h tr HS.
- GV quan sát c ch , hành vi c a HS,có th xu t hi n nh ng tình hu ng
sau:
+ GV quan sát th y nét m t bi u l hoài nghi, ng ngác ho c t th không ơ ư ế
bình th ng, ng i l c l b t n, có th là d u hi u HS ch a th c s hi uườ ườ ư ư
nhi m v .
+ Khi HS nhìn th ng, dõi theo GV, có c ch mu n nói đi u gì đó thì tùy t ng
tình hu ng có th suy đoán là GV đã th c hi n xong nhi m v và mu n đc ư
1
chuy n ho t đng ti p theo ho c mu n h i GV ế HS nào ch a s n sàng th cư
hi n nhi m v , ch a h p tác v i nhóm. ư
HS đã th c hi n xong, th c hi n đúng nhi m v ho c nh ng đi u HS còn
c m th y ch a rõ, ch a yên tâm… ư ư
S d ng k t qu và ph n h i sau khi quan sát: ế
Các thông tin quan sát là c s đ GV đa ra các quy t đnh tác đng, đngơ ư ế
viên, giúp đ k p th i HS trong h c t p. S can thi p giúp đ có th ti n hành ế
ngay sau khi thu đc thông tin quan sát, ho c có th đc GV ghi l i trongượ ư
s ghi chép cá nhân đ GV đa ra quy t đnh giúp đ, can thi p sau. ư ế
2. Ph ng v n nhanh, ki m tra nhanh; T v n, h ng d n đng viên ư ư
a) Ph ng v n nhanh, ki m tra nhanh
- Khi th y HS đang loay hoay mà ch a th làm xong bài toán GV có th ư
h i: Em làm đn đâu r i? Em th y khó ch nào? Có c n cô giúp đ gì ế
không?
-Khi h c v “Khái ni m s th p phân”, l p 5. GV có th ph ng v n
nhanh, ki m tra nhanh xem HS đã bi t cách đc, vi t s th p phân ch a b ng ế ế ư
các câu h i ng n nh : Đc s th p phân 0,015; vi t s th p phân : “m i ư ế ườ
hai ph y ba t ư
b) T v n, h ng d n đng viênư ư
Ch ng h n nh , trong quá trình d y h c bài 26 + 5 (Toán 2, trang 35), ư
có th có m t s l i nh n xét, t v n, h ng d n HS trong khi quan sát, theo ư ướ
dõi HS làm các bài t p:
- V i HS làm đúng h t các ý trong bài t p 1, vi t s đp và th ng c t: ế ế
Em làm đúng h t và vi t s r t đp. Cô khen em. Em ti p t c làm bài nhé. ế ế ế
- V i HS ch a đt tính th ng c t v i phép tính 16 + 4 trong bài t p 1: ư
Em đt tính (ch ng h n 16 + 4) ch a th ng c t. Em c n đt tính th ng c t ư
nhé. S 4 ph i d i s nào? ướ
- V i HS vi t k t qu ch a đp trong m i ô tròn bài t p 2: Em có các ế ế ư
k t qu đúng r i nh ng c n đi n m i k t qu vào đúng trong ô tròn cho đpế ư ế
nhé.
2
- V i HS vi t câu l i gi i ch a đúng ho c làm ch a đúng phép tính hay ế ư ư
đt phép tính đúng nh ng tính k t qu sai ho c quên vi t đáp s hay quên ư ế ế
vi t đn v vào đáp s …: Em s a l i câu l i gi i cho đúng nhé; Em xem l iế ơ
phép tính (k t qu tính) đã đúng ch a nhé; Em xem l i phép tính c n tính làế ư
phép tính tr hay phép tính c ng nhé; Em ki m tra l i đáp s (các vi t đáp s ) ế
nhé; Em c n xem l i cách gi i bài toán v nhi u h n – ít h n. ơ ơ
- V i HS đo ch a đúng đ dài đo n th ng: Em l u ý cách đt th c ư ư ướ
nhé; Em xem l i k t qu đ dài đo n th ng AB đã chính xác ch a. ế ư
3. Vi t nh n xét; đánh giá s n ph m c a h c sinhế
a) Ví d khi d y h c bài Các s 1, 2, 3 (SGK Toán 1 trang 11) , trong quá trình
theo dõi HS làm bài t p, GV quan sát v HS và đánh d u “đ b ng m c đ
vào nh ng bài HS làm đúng cùng v i l i khen. GV có th nh n xét: Hôm nay
cô th y các em làm bài t t, cô khen c l p, v n còn m t s b n vi t s ch a ế ư
đp, vi t bài ch a đc s ch, gi sau các em c g ng h n... GV có th vi t ế ư ượ ơ ế
nh n xét vào m t s v : em vi t s (1, 2, 3) r t đp; em c n vi t s 2 đp ế ế
h n; em t p vi t l i s 3 cho đúng (vì em đó vi t ng c); em c n gi vơ ế ế ượ
s ch h n, em c n làm bài nhanh h n… ơ ơ
b)Ví d khi HS h c v khái ni m “T s ph n trăm”, l p 5. GV có th t
ch c cho HS bi u di n tr c quan t s ph n trăm c a m t s b ng ho t
đng : Cho b ng 100 ô vuông. Em hãy tô màu vào 25% s ô vuông.
Khi HS bi u di n 25% b ng cách tô màu vào 25 ô vuông trong b ng
100 ô vuông nh v y GV có th đánh giá s n ph m c a HS. Quan sát s nư
ph m c a HS GV không ch đánh giá đc HS có n m v ng khái ni m ph n ượ
trăm không mà còn nh n đc thông tin ph n h i v tính c n th n, óc th m ượ
mĩ, năng l c sáng t o c a h c sinh. Vì t duy c a HS th hi n trên s n ư
ph m, có nh ng HS tô màu không nh ng đúng 25% mà còn t o ra nh ng hình
nh phong phú đp m t nh ngôi nhà, rô b t, cây thông,…. M t khác, khi HS ư
có c h i thuy t trình v s n ph m c a mình GV còn có th thu nh n đcơ ế ượ
thông tin ph n h i v cách suy nghĩ, cách t duy, kĩ năng giao ti p c a HS. ư ế
II. Ví d minh h a ĐGTX quá trình d y h c môn Toán
1. L p 1
3
1.1. Tr c h t chúng tôi l y ví d minh h a ĐGTX khi d y h c bài Các s 1,ướ ế
2, 3 (SGK Toán 1 trang 11).
a) Bài Các s 1, 2, 3 có n i dung là: s l ng các nhóm đ v t có 1, 2, 3 ượ
đ v t; đc, vi t các ch s 1, 2, 3; đm 1, 2, 3 và đc theo th t ng c l i ế ế ượ
3, 2, 1; th t c a các s 1, 2, 3.
GV c n xác đnh m c tiêu ho c yêu c u hay m c đ c n đt c a bài Các
s 1, 2, 3 là HS xác đnh đc s l ng các nhóm đ v t có 1, 2, 3 đ v t; ượ ượ
bi t đc, vi t các ch s 1, 2, 3; bi t đm 1, 2, 3 và đc theo th t ng cế ế ế ế ượ
l i 3, 2, 1; bi t th t c a các s 1, 2, 3. ế
b) Trong gi h c, GV t ch c ho t đng cho HS h c t p và đánh giá:
- GV giao nhi m v cho HS quan sát hình v trong SGK, nêu s l ng con ượ
chim, b n nh , con mèo, bông hoa, ch m tròn, con tính…; HS nêu s l ng ượ
con chim, b n nh , con mèo, bông hoa, ch m tròn, con tính…; GV nghe, quan
sát h c sinh nêu, ch nh s a cho HS cách nói phù h p, ví d :
+ N u HS ch nói “m t con chim”, GV ch nh s a là: “em hãy nói có m tế
con chim”, “có hai con mèo”, “có ba bông hoa”; ...
+ GV có th đng viên: đúng r i, em gi i l m, cô khen em; em nói đúng
r i, c l p khen b n nào;
+ GV ch nh s a: em nói là có m t con chim (ch không ph i là có môc
con chim”)…
- HS đm: 1 ô vuông, 2 ô vuông, 3 ô vuông; đc các s t ng ng d i:ế ươ ướ
1, 2, 3, 3, 2, 1; đm 1, 2; 2, 1; 1, 2, 3; 3, 2, 1; GV có th nh n xét: ế
+ Em đc đúng, rõ ràng, cô khen em;
+ B n A đc to, rõ, đúng, c l p cùng khen b n nào;
+ Em có th đc l i đc không; em đc là “m t” (ch không ph i là ượ
“môc”)…
- GV nêu yêu c u làm bài t p 1, h ng d n HS vi t các s 1, 2, 3 theo ướ ế
m u; quan sát HS vi t, nh n xét, giúp đ và h ng d n: ế ướ
+ Em vi t s 2 ch a đp, em nên vi t s 2 nh sau: vi t d u h i trên vàế ư ế ư ế
d u ngã d i; em vi t s 3 r t đp; ướ ế
+ Em vi t l i s 3 nhé: n a trên bé h n n a d i thì s 3 s đp h n; ế ơ ướ ơ
4
+ Cô c m tay giúp em vi t s 3 cho đp nhé ế
- GV nêu yêu c u làm bài t p 2, quan sát HS làm bài, có th có nh n xét:
+ Em quan sát l i xem có m y con v t? (n u em đó nói s con v t ch a ế ư
đúng);
+ Em vi t các s r t đp; ế
+ Cô th y các em vi t s đ v t vào ô tr ng r t đúng, cô khen c l p; ế
+ Cô cho c l p xem m t s bài các b n vi t s đúng và r t đp… ế
- GV nêu yêu c u làm bài t p 3, quan sát HS làm bài, nh n xét:
+ Em v ch m tròn to h n nh ch m tròn bên c nh s đp h n; ơ ư ơ
+ Em v đúng và đp đy…
- Trong quá trình theo dõi HS làm bài, GV quan sát v HS và đánh d u đ
b ng m c đ vào nh ng bài HS làm đúng cùng v i l i khen. GV có th nh n
xét: Hôm nay cô th y các em làm bài t t, cô khen c l p, v n còn m t s b n
vi t s ch a đp, vi t bài ch a đc s ch, gi sau các em c g ng h n... GVế ư ế ư ượ ơ
có th vi t nh n xét vào m t s v : em vi t s (1, 2, 3) r t đp; em c n vi t ế ế ế
s 2 đp h n; em t p vi t l i s 3 cho đúng (vì em đó vi t ng c); em c n ơ ế ế ượ
gi v s ch h n, em c n làm bài nhanh h n… ơ ơ
c) H c sinh t nh n xét và tham gia nh n xét, góp ý b n, nhóm b n:
- H c sinh t đánh giá ngay trong quá trình ho c sau khi th c hi n t ng
nhi m v h c t p, báo cáo k t qu v i giáo viên: ế
+ B n nào vi t xong bài 1 (làm xong bài 3) thì gi tay (gi bút, ng i ế ơ ơ
khoanh tay, gi th …);ơ
+ bài t p 2, b n H ghi s 2 (bóng bay), 3 (đng h ), 1 (con rùa), 3
(con v t), 2 (chi c thuy n), nh ng b n nào có k t qu gi ng nh bài làm c a ế ế ư
b n H thì gi tay. ơ
- H c sinh tham gia nh n xét, góp ý b n, nhóm b n ngay trong quá trình
th c hi n các nhi m v h c t p; th o lu n, h ng d n, giúp đ b n hoàn ướ
thành nhi m v :
+ B n làm bài đúng r i;
+ B n đc s đúng, rõ ràng;
5