Tác động của sở hữu tập trung đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh: Khóa luận tốt nghiệp

BỘGIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞTHÀNH PHỐHỒCHÍ MINH

NGUYỄN THỊ KIM PHƯỢNG

TÁC ĐỘNG CỦA SỞHỮU TẬP TRUNG

ĐẾN HIỆU QUẢHOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP

NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN

TP. HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Mã số chuyên ngành: 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SỸ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ VĨNH TRIỂN

TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2015

Tac đông cua sơ

 hưu tâ 

p trung đên hiê 

u qua hoa 

t đô ng cua doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ

 giao di 

ch Chư

ng khoan TPHCM

HVTH: Nguyên Thi 

Kim Phương Trang 1

CHƯƠNG 1

GIƠ

I THIÊU TÔ

NG QUAN

Chương Giơ

i thiêu tông quan trinh ba

y nhưng vân đê ma

 nghiên cư

u quan tâm cung như

tâm quan trong cua no. Trong đo se kha

i qua

t vê ly

 do chon đê ta

i, vân đê nghiên cư

u, muc

tiêu, câu hoi nghiên cư

u, pham vi nghiên cư

u cung như y

 nghia cua đê ta

i. Đây la

 nhưng đi 

hươ

ng tiên đê cho nghiên cư

u.

1.1 Ly do cho 

n đê tai

Kê tư

 khi Viê 

t Nam chinh thư

c gia nhâ 

p tô chư

c thương ma 

i thê giơi (WTO) ngay

11/01/2007, vơi vi 

thê cua Viê 

t Nam luc bây giơ trên đâu trương thê giơi mơ ra mô 

t bươc

ngoă 

c quan tro 

ng, la cơ hô 

i nhưng cung mang đên nhưng thach thư

c to lơn cho doanh nghiê 

Viê 

t Nam. Trươc xu thê mơ cư

a đon nhâ 

n luôn đâu tư ô a 

t tư

 ngươc ngoai vao Viê 

t Nam, viê 

ca 

nh tranh vơi cac doanh nghiê 

p nươc ngoai đa thuc đây cac doanh nghiê 

p Viê 

t Nam không

ngư

ng cai tiên, nâng cao chât lương di 

ch vu, đây ma 

nh hoa 

t đô 

ng kinh doanh nhăm nâng cao

hiê 

u qua hoa 

t đô ng. Theo đo, vân đê quan tri 

hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng đong vai tro cưc ky quan

tro 

ng vi no quyêt đi 

nh sư sông con cua doanh nghiê 

Bên ca 

nh đo, đê phu hơp vơi môi trương hoa 

t đô 

ng kinh doanh năng đô 

ng trong điêu kiê 

hô 

i nhâ 

p kinh tê quôc tê, ngay cang co nhiêu doanh nghiê 

p nha nươc cô phân hoa. Mô t trong

nhưng đă 

c điêm quan tro 

ng trong suôt qua trinh cô phân hoa la sư mơ rô 

ng quyên sơ hưu sang

cac thanh phân kinh tê khac, câu truc sơ hưu chuyên di 

ch theo hương ty lê 

sơ hưu nha nươc

giam dân. Hê 

qua cua sư chuyên di 

ch câu truc sơ hưu keo theo mô

t loa 

t cac vân đê liên quan,

đă 

c biê 

t la vân đê chi phi đa 

i diê 

n vi no đê câ 

p đên ban chât hinh thư

c sơ hưu đă 

c trưng cua

công ty cô phân: sư phân đi 

nh giưa quyên sơ hưu va quyên quan ly, theo đo, viê 

c lưa cho 

n câu

truc sơ hưu phu hơp đươc xem la hương giai quyêt vân đê ngươi đa 

i diê 

n đươc cac nha kinh tê

quan tâm trong vai thâ 

p ky gân đây.

Theo bai viêt “Tinh tao trong quan tri 

công ty: Câu truc sơ hưu va kha năng thao tung”

đăng trên tơ “Nhi 

p câu đâu tư” thi câu truc sơ hưu cua doanh nghiê 

p cơ ban gôm 2 hinh thư

c:

Tac đông cua sơ

 hưu tâ 

p trung đên hiê 

u qua hoa 

t đô ng cua doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ

 giao di 

ch Chư

ng khoan TPHCM

HVTH: Nguyên Thi 

Kim Phương Trang 2

câu truc sơ hưu tâ 

p trung va câu truc sơ hưu phân tan. Trong cấu trúc sở hữu tập

trung, cả quyền sở hữu lẫn quyền kiểm soát công ty tập trung vào tay một số cá nhân, gia đình,

ban quản lý, hoặc các định chế cho vay. Những cá nhân và nhóm này (người bên trong)

thường kiểm soát và chi phối lớn đến cách thức công ty vận hành. Trong khi đo, cấu trúc sở

hữu phân tán thì có nhiều cổ đông, mỗi cổ đông sở hữu một số cổ phần doanh nghiệp, quyền

kiểm soát hoạt động công ty do ban giám đốc nắm giữ. Các cổ đông nhỏ ít có động lực để

kiểm tra chặt chẽ hoạt động và không muốn tham gia điều hành công ty. Bởi vậy họ được gọi

là người bên ngoài và cấu trúc phân tán được gọi là hệ thống bên ngoài. Ngoai ra, bai viêt con

thông kê về cấu trúc sở hữu của 100 doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất trên 2 sàn chứng

khoán Hà Nội và Tp.HCM năm 2010, ty lệ nắm giữ cổ phần bình quân của 10 cổ đông lớn

nhất trong các công ty là 70% và của 5 cổ đông lớn nhất là 61%. Nếu xét đến tất cả các công ty

trên sàn, tức bao gồm cả những công ty có quy mô nhỏ hơn, mức độ tập trung sở hữu này sẽ

lớn hơn nhiều, vì đa phần các công ty niêm yết quy mô nhỏ đều đi lên từ công ty gia đình mà

trong đó, người sở hữu cũng đồng thời nắm quyền kiểm soát. Ngoài ra, khoảng cách chênh

lệch về tỷ lệ nắm giữ giữa ty lệ sở hữu của cổ đông lớn nhất với cổ đông lớn thứ hai là khá lớn.

Do đo, co băng chư

ng đê nghi ngơ vê sư tôn ta 

i cua sơ hưu tâ 

p trung tôn ta 

i ơ thi 

trương Viê 

Nam.

Trên thê giơi co nhiêu tac gia đa tiên hanh nghiên cư

u vê môi quan hê 

giưa mư

c đô 

sơ hưu

tâ 

p trung va hiê 

u qua hoa 

t đô

ng như Berle và Means (1932), Demsetz va Lehn (1985),

Holderness va Sheehan (1988), Kang và Shivdasani (1995), Xu va Wang (1997), David

L.Kang và Aage B. Sorensen (1999), Gorton và Schmid (2000), Kapopoulos và Lazaretou

(2007), Song va Wu (2014),.... Tuy nhiên, cac nghiên cư

u nay cho nhưng kêt qua khac nhau vê

anh hương cua sơ hưu tâ 

p trung lên hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng. Vi du, những nhà kinh tế ủng hộ ý

kiến cho rằng tác động của sơ hưu tập trung lên hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng công ty là tích cực dựa trên

lập luận: Nếu như cổ đông nào nắm giữ tỷ lệ lớn cổ phần (trên 51%) của công ty thì họ sẽ dễ

dàng thuê hoặc sa thải những giám đốc giỏi theo ý kiến riêng của mình và giám sát được hoạt

động quản trị của các giám đốc nhất quán với mục tiêu của cổ đông lớn. Một số các nghiên

cứu theo quan điểm này gồm có Kang và Shivdasani (1995), nghiên cư

u cua Kang và

Shivdasani (1995) cho thấy có hiệu ứng dương giữa sở hữu tập trung và hiê 

u qua hoa 

t đô 

Tac đông cua sơ

 hưu tâ 

p trung đên hiê 

u qua hoa 

t đô ng cua doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ

 giao di 

ch Chư

ng khoan TPHCM

HVTH: Nguyên Thi 

Kim Phương Trang 3

của công ty ở Nhật, nghiên cư

u cua Gorton và Schmid (2000) cho thấy có hiệu ứng dương

tương tự ở Đức. Bên ca 

nh đo, một vài nhà kinh tế khác như Berle và Means (1932), Jense và

Meckling (1976), Wruck (1989)... cung cùng chung ý tưởng này. Ngoai ra, David L.Kang và

Aage B. Sorensen (1999) bổ sung thêm khi cho rằng hệ thống quản trị trong công ty đại chúng

hiện đại ảnh hưởng đến hiê 

u qua hoạt động của công ty. Trong khi đo, một số nghiên cư

u khac

lại cho ra hai kết quả, tức là mối quan hệ bây giờ không đơn thuần chỉ là tuyến tính mà là phi

tuyến trong môi tương quan giữa câu truc sở hữu và hiệu quả hoạt đô

ng. Cu thê, Ram

Mudambi và Carmela Nicosia (1998) kết luận môi quan hệ giữa mức độ tập trung sở hữu (biến

độc lập) và hiệu quả hoạt động của công ty (biến phụ thuộc) sẽ đổi dấu hai lần khi tỷ lệ tập

trung sở hữu tăng dần lên (dương từ 0-11%, sau đó âm từ 11-25%, trên 25% thì dương trở lại).

Tương tư, Morck, Shleifer và Vishny (1988) lại có nghiên cư

u về tỷ lệ sở hữu của nhà quản lý

với hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng công ty, hai môc mà họ tìm ra lần lượt là 5% và 25%. Những nghiên

cứu khác như của McConnel và Servaes (1990 và 1995), Short và Keasey (1999), Luo va Liu

(2014) cũng ủng hộ quan hệ phi tuyến giữa hai biến.

Ngoai ra, sơ hưu tâ 

p trung không co môi liên hê 

nao vơi hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng doanh nghiê 

cung đươc tim thây bơi Demsetz va Lehn (1985), Holderness va Sheehan (1988), Ahmed va

ctg (2012) khi tiên hanh nghiên cư

u cac doanh nghiê 

p lân lươt ơ My va Pakistan. Va cuôi cung

la môi tương quan tiêu cưc giưa hai yêu tô sơ hưu tâ 

p trung va thanh qua công ty, điên hinh

cho kêt qua nay bao gôm cac nghiên cư

u cua Lehmann va Weigand (2000), Abdolkhani va

Jalali (2013), ...Cung kêt luâ 

n, nghiên cư

u cua Abbas, Naqvi va Mirza (2013) con cho thây

chiêu hương tac đô

ng tiêu cưc cua sơ hưu tâ 

p trung lên hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng khi ty lê 

sơ hưu tâ 

trung vươt trên 50%. Như vâ 

y, tuy co nhiêu nghiên cư

u vê môi quan hê 

giưa sơ hưu tâ 

p trung

va thanh qua hoa 

t đô 

ng công ty đa đươc thưc hiê 

n nhưng cac nghiên cư

u nay đươc thưc hiê 

trong bôi canh đât nươc, thi 

trương, thơi điêm, phương phap,... khac nhau nên tôn ta 

i cac kêt

luâ 

n không đông nhât la điêu kho tranh khoi.

Tư

 nhưng ly do trên, câu hoi đă 

t ra la co hay không môi quan hê 

giưa sơ hưu tâ 

p trung va

hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng doanh nghiê 

p niêm yêt ơ thi 

trương Viê 

t Nam? Nêu co thi chiêu hương va

mư

c đô  tac đô 

ng la như thê nao? Đê giai đap cho cac nghi vân trên, tac gia đa thưc hiê 

n đê tai

Tac đông cua sơ

 hưu tâ 

p trung đên hiê 

u qua hoa 

t đô ng cua doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ

 giao di 

ch Chư

ng khoan TPHCM

HVTH: Nguyên Thi 

Kim Phương Trang 4

“Tac đô 

ng cua sơ hưu tâ 

p trung đên hiê 

u qua hoa 

t đô

ng cua doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ

giao di 

ch chư

ng khoan TP. Hô Chi Minh” đê tim câu tra lơi.

1.2 Vâ

n đê nghiên cư

u

Đê tai nghiên cư

u môi quan hê 

giưa sơ hưu tâ 

p trung va hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng doanh nghiê 

Môi quan hê 

nay luôn nhâ 

n đươc nhiêu sư quan tâm cua cac nha kinh tê trên thê giơi vê mă 

t ly

thuyêt cung như thưc chư

ng, tuy co rât nhiêu nha nghiên cư

u tiên hanh kiêm chư

ng vê môi

quan hê 

nay như đa nêu trên nhưng cac kêt luâ 

n đươc tim thây la không tương đông, mô

t sô

nghiên cư

u cho răng hai yêu tô nay không co quan hê 

vơi nhau, sô khac la 

i tim thây môi tương

quan dương, âm, phi tuyên,...kêt qua khac nhau co thê do nhiêu yêu tô ma cac nghiên cư

u sư



dung khac nhau như: cach thư

c, phương phap, thơi gian, mô hinh sư

 du ng,... Ơ

 Viê 

t Nam, vơi

sư non tre cua thi 

trương chư

ng khoan va thê chê phap luâ 

t bao vê 

cô đông con yêu, cung vơi

viê 

c tiêp câ 

n nguôn vôn ngân hang ha 

n chê va gă 

p nhiêu kho khăn, đam bao sư phat triên va

qua trinh hoa 

t đô 

ng cua doanh nghiê 

p ôn đi 

nh la thach thư

c không hê nho vơi cac doanh

nghiê 

p Viê 

t Nam. Theo đo, sư thanh công hay thât ba 

i cua doanh nghiê 

p đươc đanh gia thông

qua cac chi sô phan anh hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng công ty. Hiê 

u qua hoa 

t đô

ng công ty co thê chi 

tac đô

ng bơi nhiêu yêu tô như tiêm lưc tai chinh, câu truc sơ hưu (sơ hưu tâ 

p trung va sơ hưu

phân tan), chât lương quan tri 

, cơ hô

i kinh doanh,... Trong đo, đê tai se tâ 

p trung nghiên cư

u

tac đô 

ng cua yêu tô sơ hưu tâ 

p trung lên thanh qua cua công ty.

1.3 Câu hoi nghiên cư

u

Đê giai quyêt cac vân đê nghiên cư

u trên đây, nhiê 

m vu quan tro ng cua đê tai nghiên cư

u

nay la cân phai tra lơi đươc cac câu hoi nghiên cư

u dươi đây:

- Sơ hưu tâ 

p trung tac đô 

ng đên hiê 

u qua hoa 

t đô 

ng cac doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ

giao di 

ch chư

ng khoan Thanh Phô Hô Chi Minh như thê nao?

- Ngoai yêu tô sơ hưu tâ 

p trung, con co cac yêu tô nao tac đô

ng đên hiê 

u qua hoa 

t đô 

cac doanh nghiê 

p niêm yêt trên Sơ giao di 

ch chư

ng khoan Thanh Phô Hô Chi Minh?

Khóa luận tốt nghiệp: Tác động của sở hữu tập trung đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi