TRƢỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT
KHOA KỸ THUẬT HẠT NHÂN
VÕ ĐẶNG THUẬT
NGHIÊN CỨU ĐIỀU CHẾ DƢỢC CHẤT PHÓNG XẠ Y-90
TRÊN LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN ĐÀ LẠT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP KỸ SƢ KỸ THUẬT HẠT NHÂN
LÂM ĐỒNG, 2018
TRƢỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT
KHOA KỸ THUẬT HẠT NHÂN
VÕ ĐẶNG THUẬT - 1410717
NGHIÊN CỨU ĐIỀU CHẾ DƢỢC CHẤT PHÓNG XẠ Y-90
TRÊN LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN ĐÀ LẠT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP KỸ SƢ KỸ THUẬT HẠT NHÂN
GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN
ThS. NGUYỄN THANH NHÀN
KHÓA 2014 - 2018
i
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin cảm ơn quý thầy cô giáo Khoa Kỹ thuật hạt nhân và
cùng với quý thầy cô giáo Trƣờng Đại học Đà Lạt đã tận tình truyền đạt kiến thức,
kinh nghiệm và tạo môi trƣờng học tập tốt nhất cho tôi trong suốt những năm học
tại trƣờng.
Xin cảm ơn tập thể bạn bè lớp HNK38 và gia đình đã luôn hỗ trợ, động viên
và đồng hành cùng tôi trong suốt thời gian học tập tại Trƣờng Đại học Đà Lạt.
Xin cảm ơn Ban lãnh đạo, Thạc sĩ Dƣơng Văn Đông và Thạc sĩ Nguyễn
Thanh Nhàn của Viện Nghiên cứu hạt nhân đã tạo mọi điều kiện tốt nhất, tận tình
giúp đỡ trong suốt thời gian làm thực nghiệm của khóa luận.
Và cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thạc sĩ Nguyễn Thanh
Nhàn đã hƣớng dẫn và giúp đỡ hoàn thành các nội dung khóa luận này.
Đà Lạt, ngày 10 tháng 12 năm 2018
Sinh viên Võ Đặng Thuật
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi và ngƣời hƣớng dẫn
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Nhàn đang công tác tại Trung tâm nghiên cứu và sản xuất
đồng vị phóng xạ - Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. Những cơ sở lý thuyết đều
đƣợc ghi nguồn trích dẫn rõ ràng. Những số liệu và kết quả thực nghiệm trong khóa
luận này là hoàn toàn trung thực, đƣợc tôi ghi nhận tính toán và chƣa từng đƣợc ai
công bố. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm với những nội dung có trong khóa luận
này.
Đà Lạt, ngày 10 tháng 12 năm 2018
Sinh viên Võ Đặng Thuật
iii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1 - TỔNG QUAN LÝ THUYẾT .............................................................. 3
1.1. Một số khái niệm .................................................................................................. 3
1.1.1. Đồng vị .......................................................................................................... 3
1.1.2. Hiện tƣợng phân rã phóng xạ ........................................................................ 3
1.1.3. Hiện tƣợng phóng xạ ..................................................................................... 4
1.1.4. Dƣợc chất phóng xạ ....................................................................................... 5
1.1.5. Các tia bức xạ ................................................................................................ 6
1.1.6. Định luật phân rã phóng xạ ............................................................................ 7
1.2. Cơ sở lý thuyết để quyết định kỹ thuật chiếu xạ .................................................. 8
1.2.1. Các phản ứng hạt nhân ứng dụng trong sản xuất đồng vị phóng xạ .............. 8
1.2.2. Mô hình kích hoạt neutron hạt nhân bia ...................................................... 10
1.2.3. Tính toán hiệu suất đồng vị phóng xạ tạo thành .......................................... 11
1.2.4. Tính toán hoạt độ p hóng xạ ....................................................................... 12
1.3. Nguyên lý trong kỹ thuật chiếu xạ ..................................................................... 13
1.3.1. Chọn vật liệu bia chiếu xạ ........................................................................... 13
1.3.2. Xử lý và đóng gói bia chiếu xạ .................................................................... 13
1.3.3. Đánh giá an toàn trong chiếu xạ và thực hành lắp ráp mẫu vào ống chiếu xạ
............................................................................................................................... 14
1.4. Khái quát về nguyên tố Yttrium ......................................................................... 15
1.4.1. Lịch sử về nguyên tố .................................................................................... 15
1.4.2. Tính chất vật lý ............................................................................................ 15
1.4.3. Tính chất hóa học ......................................................................................... 15
1.4.4. Các đồng vị của Yttrium .............................................................................. 16
1.4.5. Đặc trƣng quan trọng của đồng vị phóng xạ Yttrium-90 (Y-90) ................. 16
1.5. Sản xuất đồng vị phóng xạ trên lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt ........................... 17
1.5.1. Lò phản ứng hạt nhân .................................................................................. 17
1.5.2. Cơ sở vật chất và trang bị kỹ thuật .............................................................. 20