Bài 27: KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP
CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỶ XIX
(1 tiết)
A. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
1. Kiến thức:
- Nắm được đặc điểm một loại hình đấu tranh vũ trang chống Pháp cuối thế
kỷ XIX (Đây là phong trào không bị chi phối bởi tư tưởng Cần Vương
- Nắm được hoàn cảnh bùng nổ, quy mô, diễn biến của phong trào. Chú ý
nhấn mạnh phong trào nông dân Yên Thế
- Nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử
2. Tư tưởng:
- Khắc sâu lòng yêu nước với hình ảnh người nông dân Việt Nam cần cù,
chất phác, yêu tự do và căm thù quân xâm lược
- Hạn chế của nông dân khi tiến hành đâu tranh giai cấp và dân tộc
3. Kĩ năng:
- Miêu tả, tường thuật, trực quan
- Đối chiếu, so sánh phân tích
ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Giáo Viên:
+ SGK, SGV
+ Bản đồ Việt Nam trống, Bác Kì cuối thế kỷ XIX
+ Lược đồ căn cứ Yên Thế
+ Tranh ảnh tài liệu liên quan đến Hoàng Hoa Thám và cuộc khởi nghĩa
_ Học sinh :Sách giáo khoa
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
* On định lớp:
* Ôn lại bài cũ:
Nêu tên và thời gian các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần
Vương?Cuộc khởi nghĩa nào tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
* Giảng bài mới:
Hoạt động của thầy - trò
Hoạt động 1: KHỞI NGHĨA YÊN THẾ (1884 –
1913)
Mục tiêu:
- Giúp học sinh thấy được nguyên nhân, diễn biến
của cuộc khởi nghĩa?
- Kết quả và ý nghĩa lịch sử?
Phương pháp : Trực quan, miêu tả, tường thuật, phát
vấn . . .
? Dựa vào sgk có kết hợp bản đồ, em hãy giới thiệu
địa hình của vùng trung du Yên Thế? (SGK)
? Theo em tại sao Yên Thế được chọn làm địa bàn
khởi nghĩa? (Vì địa thế trung du có đồi núi thông
nhiều ngả với miền thượng du hiểm trở sau lưng và
vùng đồng bằng rộng lớn trước mặt, thuận tiện cho
cách đánh du kích của nghĩa quân). GV phân tích và
chốt lại vấn đề.
HS đọc SGK đoạn 2 , 3 trang 131 và trả lời câu hỏi
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi nghĩa của nông
dân Yên Thế?
Bài ghi
I. KHỞI NGHĨA
YÊN THẾ (1884 –
1913)
1. Căn cứ : Yên
Thế (Bắc Giang)
2. Lãnh đạo: gồm
nhiều thủ lĩnh địa
phương nổi bật là
Hoàng Hoa Thám
3.Nguyên nhân:
- Cuối thế kỷ XIX –
? Qua các phần đã tìm hiểu trên em hãy cho biết khởi
nghĩa nông dân Yên Thế có gì khác so với các cuộc
khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương? (Khởi nghĩa
của giai cấp nào, chống lại việc gì, bảo vệ quyền lợi
cho ai?)
? Dựa vào sgk em hãy cho cô biết cuộc khởi nghĩa Yên
Thế trải qua mấy giai đoạn? (3 giai đoạn)
? Hs thảo luận thành từng nhóm, đại diện mỗi tổ sẽ
trình bày một giai đoạn
+ Tổ 1: 1884 –1892
+ Tổ 2: 1893 – 1908
+ Tổ 3: 1909 – 1913
+ Tổ 4: Tổng hợp cả 3 giai đoạn
* Chú ý:
- Không quá đi sâu vào chi tiết mà ở từng giai
đầu thế kỷ XX,
thực dân Pháp mở
rộng vùng chiếm
đóng. Yên Thế là
mục tiêu bình định
4.Diễn biến : 3 giai
đoạn
+ Giai đoạn 1884 –
1892:
Nghĩa quân còn
hoạt động riêng rẽ,
thủ lĩnh là Đề Nắm,
sau là Đề Thám
(Hoàng Hoa Thám)
đoạn đòi hỏi hs chỉ cần trình bày Người lãnh đạo -
Quá trình hoạt động - Kết quả.
- Sau đó GV nhận xét và khai thác thêm thông tin.
GV nhấn mạnh vai trò của Hoàng Hoa Thám (Cho
hs xem đồ dùng trực quan: tranh ảnh về khởi ngh
ĩa
nông dân Yên Thế. Gv có thể lựa chọn tranh ảnh
thích hợp với từng nội dung) trong giai đoạn 1893
–1913
? Theo em nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc giảng
hòa lần I và lần II của thực dân Pháp? (Thời gian,
tương quan lực lượng giữa ta và địch)
? Tranh thủ thời gian hòa hoãn đó Đề Thám đã xây
dựng lực lượng như thế nào? (khai khẩn đồn điền, xây
+ Giai đoạn 1893 –
1908: Thời kỳ
nghĩa quân vừa
chiến đấu vừa xây
dựng cơ sở
- Do tưong quan
lực lượng nghĩa
quân đã hai lần
giảng hòa với giặc
(Lần 1: 1894, Lần
2: 1897)
- Tranh thủ thời
gian hòa hoãn lần
II, nghĩa quân tích