1
Nghiªn cøu chän t¹o hai dßng thuÇn T§3 vµ T§4 gµ c«ng nghiÖp l«ng mµu n¨ng suÊt, chÊt
l−îng cao
NguyÔn Huy §¹t
1*
, NguyÔn Thµnh §ång
1
, Vò Ngäc S¬n
1
1
Trung t©m N/C gia cÇm V¹n Phóc
*T¸c gi¶ liªn hÖ: NguyÔn Huy §¹t, Trung t©m N/C gia cÇm V¹n Phóc, Hµ §«ng- Hµ T©y
Tel: 034.825582; Fax: 034.825582; Email: TTNCGCVP@fpt.vn; VPPoultry@gmail.com
Abstract
Study on creating two pure broiler strains high productivity
From sex mizzing two broiler strains C and D imported from France, Van Phuc Poultry Research Centre
produced two pure stocks named TD3 (from C strain) and TD4 (from D strain). Selection result showed that: TD3
strain had brown feathers, TD4 strain had white feathers; the skin and legs of TD3 and TD4 were yellow. The
survival rates were 94,6 - 95,9% (reserve chickens) and 87,3 - 95,5% (layer chickens) respectively. Egg
production/40 weeks of TD3 was 67,8 eggs; TD4 73,1 eggs and equivalent to 87% of pure stock, fertility rate were
94,0%. TD34 chicks at one day age were autosex with 50,1% female chicks of brown feather and brown with line;
49,5% male chicks of white feathers. Egg production/40 weeks of TD34 chicken was 84,28 eggs.
Key words: pure, broiler, strains, productivity.
§Æt vÊn ®Ò
TiÕp nhËn dù ¸n “Ph¸t triÓn ch¨n nu«i gµ thÞt c«ng nghiÖp l«ng mµu ë ViÖt Nam”, n¨m 2002
Tæng C«ng ty ch¨n nu«i ViÖt Nam ®O nhËp bèn dßng thuÇn «ng néi A, néi B, «ng ngo¹i C,
ngo¹i D cña gièng Sasso Céng hoµ Ph¸p, trong ®ã hai dßng C dßng D ®−îc nu«i t¹i
tr¹i nghiªn cøu thùc nghiÖm Liªn Ninh (Trung t©m nghiªn cøu gia cÇm V¹n Phóc). TËn dông sù
lÉn trèng m¸i trong dßng, n¨m 2003, bªn c¹nh viÖc nu«i hai ng C D ®Ó s¶n xuÊt
X44 SA31L, trung t©m ®O nh©n ®−îc quÇn thÓ cña hai dßng thuÇn víi dßng C 70 con (30
trèng, 40 m¸i) dßng D cã 300 con (140 trèng, 160 m¸i) gäi lµ thÕ hÖ xuÊt ph¸t vµ hai dßng nµy cã
gen quy ®Þnh nh tr¹ng u l«ng liªn kÕt víi giíi tÝnh. §©y nguån nguyªn liÖu quý ®Ó tiÕn
hµnh nh©n gièng chän t¹o thµnh hai dßng thuÇn chñng ®Æc tr−ng, ®Æt tªn dßng ®Ó lµm
nguyªn liÖu di truyÒn phôc vô cho c«ng t¸c lai t¹o gièng. thùc tiÔn trªn, chóng t«i ®O triÓn
khai “ Chän t¹o hai dßng thuÇn T§3, T§4 gµ c«ng nghiÖp l«ng mµu n¨ng suÊt, chÊt l−îng cao”.
néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu
Néi dung nghiªn cøu
Nh©n thuÇn t¹o quÇn thÓ hai dßng thuÇn. T§
3
(tõ dßng C) vµ T§
4
(tõ dßng D)
§¸nh gi¸ kh¶ n¨ng sinh tr−ëng, sinh s¶n 2 dßng thuÇn.
Thö nghiÖm phèi hîp 2 dßng thuÇn vµ NC sinh tr−ëng, sinh s¶n cña con lai 2 dßng T§34.
C¸c chØ tiªu theo dâi
Dßng thuÇn: §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh 01 ngµy tuæi, 20 tuÇn tuæi, sinh tr−ëng nu«i sèng
giai ®o¹n hËu bÞ, tuæi thµnh thôc sinh dôc, kh¶ n¨ng sinh s¶n, nu«i sèng giai ®o¹n gµ ®Î.
2
Con lai T§34: Tû lÖ ph©n ly mµu l«ng theo giíi tÝnh ë 01 ngµy tuæi, nu«i sèng, kh¶ n¨ng sinh
tr−ëng, sinh s¶n ë giai ®o¹n gµ hËu bÞ vµ gµ ®Î.
Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu
B¶ng 1. Sè l−îng gµ sinh s¶n nghiªn cøu (con)
Dßng T§3 Dßng T§4
ThÕ hÖ
Trèng M¸i Trèng M¸i
XuÊt ph¸t - 2003 30 40 30 160
ThÕ hÖ 1 - 2004 72 100 70 500
ThÕ hÖ 2 - 2005 220 500 140 1000
Nh©n thuÇn réng quÇn thÓ theo ph−¬ng ph¸p ngÉu giao theo nhãm ghÐp lu©n chuyÓn
trèng m¸i theo nhãm trong dßng ®Ó gi¶m møc ®é ®ång huyÕt. Sö dông ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch di
truyÒn sè l−îng vµ chÊt l−îng ®Ó chän c¸ thÓ cã kiÓu h×nh t−¬ng ®ång cña dßng thuÇn (mµu l«ng,
mµu ch©n, kiÓu o) ë c¸c giai ®o¹n gµ 01 ngµy tuæi, 6 tuÇn tuæi 20 tuÇn tuæi. ¸p dông
ph−¬ng ph¸p chän läc hµng lo¹t (TrÇn §×nh Miªn, NguyÔn V¨n ThiÖn, 1995)[2]. Chän thÓ t¸i
t¹o ®µn ¸p dông ph−¬ng ph¸p chän läc b×nh æn khèi l−îng thÓ t¹i 20 tuÇn tuæi víi
σσ
22 + XXX
n
víi m¸i
σσ
+ XXX
n
víi trèng. Ch¨m sãc nu«i d−ìng
hai dßng thuÇn theo quy tr×nh h−íng dÉn nu«i «ng cña hOng Sasso. Quy tr×nh thó y thùc
hiÖn theo qui ®Þnh cña Trung t©m. Thøc ¨n nu«i dông c¸m ®Ëm ®Æc con cß C25 C21
phèi trén víi ng« vµ thãc phï hîp víi tõng giai ®o¹n nu«i.
B¶ng 2 : Tû lÖ chän läc (%)
ng T§3 ng T§4
Giai ®o¹n % % % %
u bÞ 52,0 85,6 21,1 83,4
n ®Î 78,2 95,5 50,5 96,6
(¸p dông theo quy tr×nh h−íng dÉn cña H>ng Sasso, Ph¸p, 2000[1])
Ph−¬ng ph¸p xö lý sè liÖu
Sè liÖu thu thËp ®−îc xö trªn phÇn mÒm Minitab Version 12.21.
KÕt qu¶ vµ th¶o luËn
Qui m« ®µn gièng nghiªn cøu qua c¸c thÕ hÖ
TËn dông sù lÉn giíi tÝnh trong dßng cña ®µn «ng bµ nhËp n¨m 2002, dßng T§3 lÉn 6 gµ m¸i
trong 150 gµ trèng nhËp vµ dßng T§4 lÉn 1 gµ trèng trong 1000 gµ m¸i nhËp. N¨m 2003, tr¹i
Liªn Ninh ®O tiÕn hµnh nu«i gi÷ vµ nh©n thuÇn ®−îc thÕ hÖ xuÊt ph¸t dßng T§3 cã 30 trèng,
40 m¸i vµ T§4 cã 30 trèng, 160 m¸i. §©y chÝnh lµ nguån nguyªn liÖu ®Ó nghiªn u vµ o
ng thn ®îc triÓn khai m 2004 thÕ 1 vµ n¨m 2005 t hÖ 2.
§Æc ®iÓm ngo¹i h×nh cña gµ dßng thuÇn
- Mµu l«ng hai dßng thuÇn ®ång nhÊt ë 01 ngµy tuæi 20 tuÇn tuæi t−¬ng tù nh− dßng gèc
vµ ph©n biÖt râ: Dßng T§3 l«ng n©u ®á vµ dßng T§4 l«ng tr¾ng (c¶ gµ trèng & gµ m¸i).
- u ch©n: hai thÕ dßng T§3 mµu vµng, dßng T§4 trõ trèng ch©n mµu vµng
cßn gµ m¸i ë thÕ hÖ 1 cã 15% cã thÓ ch©n ch×, 85% c¸ thÓ ch©n vµng, ë thÕ hÖ 2 do chän läc kü tõ
gµ mÑ nªn ®O lo¹i bá ®−îc c¸ thÓ cã ch©n tr×.
- KiÓu mµo: C¶ hai dßng thuÇn ®Òu cã kiÓu mµo ®¬n ®ång nhÊt.
Tû lÖ nu«i sèng qua c¸c giai ®o¹n
B¶ng 3: Tû lÖ nu«i sèng cña gµ dßng thuÇn ë c¸c thÕ hÖ (%)
3
ThÕ hÖ 1 ThÕ hÖ 2
T§3 T§4 T§3 T§4
Giai ®o¹n nu«i
Trèng
M¸i Trèng
M¸i Trèng i Trèng
M¸i
Gµ dß 1 - 8 tuÇn 88,5 88,5 92,8 90,0
Gµ hËu bÞ 9 - 20 tuÇn 99,7 99,4 100 99,1 99,7 98,5 99,0 99,3
Gµ s/s¶n 21 - 40 tuÇn 91,1 95,2 97,0 88,2 99,1 95,5 97,9 86,5
So víi xuÊt ph¸t (%)
(21 - 40 tuÇn) 104,3 110,0 101,0 103,3
113,5 110,4 102,1
101,3
B¶ng 3 cho thÊy : nu«i sèng cña dßng thuÇn t¹i c¸c giai ®o¹n u bÞ ë hai thÕ ®¹t
t−¬ng ®−¬ng nhau. Tõ 1 - 8 tuÇn dßng T§3 ®¹t 88,5 - 92,8%, dßng T§4 ®¹t 88,5 - 90%. Giai
®o¹n 9 - 20 tuÇn tÝnh trung b×nh trèng m¸i, dßng T§3 ®¹t 99,1 - 99,5%, ng T§4 ®¹t 99,2 -
99,5%. ë giai ®o¹n sinh n so s¸nh riªng gi÷a hai dßng ë 2 thÕ cho thÊy, trèng ®¹t
t−¬ng ®−¬ng nhau 97 - 99%, m¸i dßng T§4 cã sèng 86,5% - 88,2% thÊp h¬n m¸i
T§3 7 - 9%, nguyªn nh©n cã thÓ do møc ®é ®ång huyÕt ë dßng 4 cao h¬n dßng T§3 lµm
cho søc sèng cña m¸i ë giai ®o¹n sinh s¶n dßng T§4 thÊp h¬n so víi dßng T§3. So víi thÕ hÖ
xuÊt ph¸t n¨m 2003 ë giai ®o¹n sinh n, tû nu«i sèng cña trèng, i ë 2 thÕ ®Òu
cao h¬n.
Khèi l−îng cã thÓ gµ hËu bÞ dßng thuÇn vµ l−îng thøc ¨n tiªu thô
Khèi l−îng c¬ thÓ gµ hËu bÞ
B¶ng 4. Khèi l−îng c¬ thÓ gµ hËu bÞ dßng thuÇn (gam)
ThÕ hÖ I ThÕ hÖ II
Trèng M¸i Trèng M¸i
Dßng TT
Mean ± SE Mean ± SE Mean ± SE Mean ± SE
SS 37,7 ± 1,3 37,7 ± 1,3 40,2 ± 1,5 40,2 ± 1,5
6 722,2 ± 54,9 683,3 ± 39,1 719,5 ± 35,6 700,2 ± 35,5
8 1083,3 ± 62,7 920,8 ± 55,3 1040,3 ± 51,2 898,1 ± 43,5
T§3
20 2650,0 ± 207,0 2497,2 ± 107,4 2618,2 ± 165,3 2405,0 ± 173,6
SS 37,8 ± 1,4 37,8 ± 1,4 39,6 ± 1,8 39,6 ± 1,8
6 796,0 ± 40,7 633,3 ± 28,9 700,0 ± 41.1 620,5 ± 26,7
8 998,0 ± 57,8 914,0 ± 46,4 959,0 ± 49.2 890,7 ± 34,5
T§4
20 2621,0 ± 127,0 2288,5 ± 153,2 2598,1 ± 125.5 2200,4 ± 135,5
B¶ng 4 tr×nh y khèi l−îng thÓ (KLCT) hËu dßng thuÇn nu«i ë hai thÕ hÖ. Ta
thÊy kh¶ n¨ng t¨ng träng cña 2 dßng thuÇn qua 2 thÕ nu«i, trong giai ®o¹n 6 tuÇn tuæi ®Çu
®¹t kh¸ tèt. KLCTtrèng dßng T§3 719,5g -722,2g, cña gµ m¸i 683,3g - 700,2g. Dßng T§4
trèng ®¹t 700g - 796, m¸i ®¹t 620,5g - 633,3 g, so víi lóc s¬ sinh t¨ng h¬n 18,9 - 19,6 n
(gµ trèng) 16,5 - 18,1 lÇn (gµ m¸i) t−¬ng nh− Kabir. So s¸nh KLCT cña trèng vµ
m¸i nu«i t¹i c¸c giai ®o¹n 8 20 tuÇn tuæi ë hai thÕ kh«ng chªnh lÖch râ. T¹i 20 tuÇn
tuæi, dßng T§3. KLCT trèng trong kho¶ng 2618g - 2650 m¸i 2405,0g - 2497,2. Dßng T§4
trèng KLCT ®¹t 2598,1g - 2621,0, m¸i 2200g - 2288,0. So víi ctiªu cña dßng gèc b»ng
96,5 - 97,9%. Trèng dßng C ®¹t 2.745g vµ M¸i dßng D ®¹t 2245g). HÖ sè biÕn dÞ vÒ KLCT t¹i 20
tuÇn tuæi ®¹t tèt dao ®éng 8,6 - 13,5% ( t−¬ng øng trèng vµ m¸i) ë hai dßng. §é ®ång
®Òu t¹i 20 tuÇn tuæi cña gµ dßng thuÇn nu«i qua hai thÕ hÖ ®¹t 82 - 83% (gµ m¸i) vµ 78 - 80% (gµ
trèng).
L−îng thøc ¨n tiªu thô cña gµ dßng thuÇn
L−îng thøc ¨n tiªu thô céng dån ®Õn 20 tuÇn tuæi cña gµ hËu ®¹t t−¬ng ®−¬ng gi÷a hai thÕ
cña trèng m¸i trong cïng mét dßng. thÓ dßng T§3 trèng møc thøc ¨n tiªu thô
11.304 g - 11.287g, i 10.789 g - 10.516 g, dßng T§4 trèng møc 10.792 g -
11.144g, m¸i 10.473 g - 10.570 g. c ¨n nµy khi so s¸nh víi ®µn gièng gèc nhËp Ph¸p
2002 cao h¬n 5 - 7%.
4
B¶ng 5: Thøc ¨n tiªu thô cña gµ hËu bÞ dßng thuÇn (gam)
ThÕ hÖ 1 ThÕ hÖ 2
T§3 T§4 T§3 T§4
TT
Trèng M¸i Trèng M¸i Trèng M¸i Trèng M¸i
1.
82,7 82,7 90,2 91,2
2.
191,3 191,3 205,6 193,9
3.
285,7 285,7 280,0 247,6
4.
357,0 357,0 327,6 312,5
5.
385,0 385,0 350,0 350,0
6.
420,0 420,0 400,5 359,0
7.
419 419 419 477 385 354 385 385,0
8.
419 419 419 396 443 385 443 441,0
9.
455 457 462 457 470 438 495 465
10.
600 490 490 490 585 464 595 511
11.
680 528 547 528 656 508 638 550
12.
583 583 581 547 578 538 600 590
13.
600 583 592 560 617 585 617 605
14.
665 628 635 595 639 609 623 615
15.
723 664 700 692 750 700 760 680
16.
805 763 764 745 840 745 798 740
17.
875 807 807 768 875 815 900 798
18.
905 879 885 816 915 892 890 820
19.
915 906 885 840 925 915 910 900
20.
938 942 885 841 956 915 935 915
Céng 11304 10789 10792 10473 11287 10516 11144 10570
So gèc%
105,4 - - 107,0
105,2
- - 105,0
Kh¶ n¨ng sinh s¶n cña gµ dßng thuÇn
Tuæi thµnh thôc sinh dôc
Qua b¶ng 6 ta thÊy, Gµ T§ dßng thuÇn cã tuæi thµnh thôc sinh dôc vµ ph¸t dôc nhanh.
B¶ng 6: Tuæi thµnh thôc sinh dôc cña gµ T§ dßng thuÇn (ngµy)
ThÕ hÖ 1 ThÕ hÖ 2
Tuæi thµnh thôc T§3 T§4 T§3 T§4
Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn 147 146
150
150
Tuæi ®Î ®¹t tû lÖ 5% 161 165 170 165
Tuæi ®Î ®¹t tû lÖ 30% 171 172 182 178
Tuæi ®Î ®¹t ®Ønh cao 196 196 217 210
Qua hai thÕ hÖ nu«i, gµ T§3 vµ T§4 cã tuæi ®Î trøng ®Çu trong kho¶ng 146 -150 ngµy (21-22
tuÇn) ®¹t sím h¬n so víi quy ®Þnh cña hOng 1-2 tuÇn. Tuæi ®Î ®¹t 5% 161 ®Õn 170 ngµy
(23-24 tuÇn) vµ ®¹t ®Ønh cao ë T§3 217 ngµy (31 tuÇn) T§4 210 ngµy (30 tuÇn). So
s¸nh gi÷a hai thÕ cho thÊy tuæi ph¸t dôc cña gµ dßng thuÇn nu«i ë thÕ hÖ hai ®Òu muén h¬n so
víi thÕ hÖ 1 tõ 8 - 9 ngµy ë c¸c thêi kú ph¶n ¸nh qu¶n lý ch¨m sãc gµ hËu bÞ ë thÕ hÖ 2 tèt h¬n so
víi thÕ hÖ 1. Nh×n chung, tuæi ph¸t dôc cña gµ T§ hai dßng thuÇn t−¬ng tù nh− c¸c gièng gµ l«ng
mµu nhËp néi kh¸c hiÖn ®ang nu«i ë VN : L−¬ng Ph−¬ng, Kabir, JA57.
Kh¶ n¨ng ®Î trøng cña gµ T§3 vµ T§4
B¶ng 7: Kh¶ n¨ng ®Î trøng tõ 20-40 tuÇn cña gµ T§3 vµ T§4 qua hai thÕ hÖ
5
T§3 T§4 ChØ tiªu
Mean
So víi xuÊt ph¸t (%)
Mean
So víi xuÊt ph¸t (%)
So víi gèc (%)
Thêi gian nu«i (tuÇn)
20
-
20
-
-
*Tû lÖ ®Î (%) TH1
49,0
95,1
50,9
96,7
82,4
TH2 47,9
93,8
53,6
104,3
89,2
*SLTrøng/m¸i TH1
68,63
99,5
71,27
99,1
82,8
TH2 66,92
97,0
74,94
104,2
87,1
*TTT¡/10 qu¶ TH1
3,3
103,4
2,99
108,3
101,7
TH2
3,29
103,4
2,56
97,7
87,1
Qua B¶ng 7 ta thÊy, kh¶ n¨ng ®Î trøng cña T§3 ë hai thÕ tÝnh ®Õn 40 tuÇn ®¹t t−¬ng
®−¬ng. thÓ á t1, n¨ng suÊt trøng/m¸i ®¹t 68,6qu¶, TTTA/10trøng 3,3kg, ë t hÖ 2 c
c tu ®¹t n lît 66,9 qu 3,29kg.
So s¸nh víi thÕ xuÊt ph¸t n¨ng suÊt tng ®¹t 98,2%, TTTA/10 tng b»ng 103,4%. So
nh ga thÕ hÖ 1 víi thÕ 2 ë tû ®Î cho ty ®Î ë thÕ hÖ 2 ®¹t tèt h¬n vµ ®¹t ®Ønh
cao h¬n so thÕ hÖ 1, ®iÒu nµy cho pp viÖc khai th¸c trøng gièng còng nh− hiÖu qu¶. n xuÊt
trøng gièng ë thÕ hÖ 2 cao h¬n thÕ hÖ 1.
T−¬ng nh− T§3, T§4 ë thÕ 2 ®−îc qu¶n lý ë giai ®o¹n hËu tèt n ®Î
tËp trung vµ ®¹t ®Ønh cao h¬n so víi thÕ hÖ 1, nÕu ë thÕ hÖ 1 ®¹t ®Ønh lµ 66,0% ë tuÇn 28 vµ Ýt thay
®æi ®Õn tuÇn 40 th× thÕ 2, ®¹t ®Ønh ë tuÇn 30 76,3% còng gi÷ nguyªn h¬n 70% ®Õn tuÇn
40.
N¨ng suÊt trøng ë thÕ 2 ®¹t 74,9 qu¶ cao h¬n t 1 3,7 qu¶, so víi thÕ xuÊt ph¸t
b»ng 104,2% so i gèc b»ng 87,0%, ë thÕ 1 c¸c chØ t−¬ng øng 99,0% 88%,
TTTA/10 trøng ë thÕ 2 2,56kg so víi suÊt ph¸t b»ng 92,7% víi gèc b»ng 87,1%, trong
khi ë thÕ hÖ 1 c¸c chØ sè t−¬ng tù lµ 108,3% vµ 101,7%,
ChÊt l−îng trøng
B¶ng 8 cho thÊy, khèi l−îng trøng cña dßng thuÇn ë hai thÕ ®¹t t−¬ng ®−¬ng nhau t¹i
thêi ®m ®Î ®Ønh cao, trøng cña gµ 3 ®¹t tõ 54,7 - 55,0 g, gµ4 ®¹t 55,0 - 55,2 g
c chØ tiªu chÊt l−îng trøng t¹i 38 tuÇn tuæi cho thÊy hai dßng cho t qña tèt, khèi l−îng
trøng ®¹t 58,0 - 58,7g,
ChØ sè h×nh ng 1,3, ®é chÞu c 4,0 - 4,1 ®Æc biÖt ®¬n Haugh ®¹t 90 - 91 xÊp so víi
trøng cña gµ L¬ng Ph−îng.
B¶ng 8: ChÊt l−îng trøng cña gµ dßng thuÇn (n=35)
ThÕ hÖ 1 ThÕ hÖ 2
ChØ tiªu §VT T§3 T§4 T§3 T§4
KL trøng ®Î ®¹t 5%
KL trøng ®Î ®¹t 30%
KL trøng ®Î ®Ønh cao
Gr
gr
Gr
45,8 ±0,71
47,2 ±1,2
54,7 ± 2,2
44,2 ±1,2
46,5 ± 0,9
55,3 ± 2,5
45,2 ± 0,8
47,1 ± 0,9
55,0 ± 1,8
44,0 ± 0,9
46,5 ± 0,8
55,0 ± 2,0
CL trøng 38 tuÇn
Khèi l−îng trøng
- §é chÞu lùc
- ChØ sè h×nh d¹ng
- ChØ sè lßng tr¾ng
- ChØ sè lßng ®á
- §é dµy vá
- §¬n vÞ Haugh
gr
kg/cm
2
-
-
-
mm
Hu
58,7 ± 0,6
4,1 ± 0,1
1,32 ± 0,03
0,13 ± 0,02
0,42 ± 0,01
0,38±0,005
90,2 ± 2,1
58,5 ± 0,8
4,1 ± 0,09
1,31 ± 0,01
0,13 ± 0,01
0,43 ± 0,01
0,38 ± 0,01
91,8 ± 1,8
58,5 ± 0,6
4,0 ± 0,1
1,31 ± 0,02
0,13 ± 0,02
0,42 ± 0,01
0,38±0,006
90,0 ± 1,9
58,2 ± 0,5
4,1 ± 0,1
1,29 ± 0,01
0,13 ± 0,02
0,43 ± 0,01
0,38 ±0,005
90,2 ± 2,0