Đ bài: Phân tích V i vàng đ làm sáng t nh n đnh: "Th nào là th ? Đó không ế ơ
ph i ch là m t ngh thu t, đó là s gi i thoát c a lòng tôi"
Bài làm:
M i m t bài th đu đc vi t nên b i nh ng c m xúc chân thành và trái tim tha thi t ơ ượ ế ế
c a ng i ngh sĩ. Thi sĩ ch n th làm b n tâm tình, làm "ng i" đng hành trên ch ng ườ ơ ườ
đng đn đc c a đi mình. B i th mang cái h n c t, s nh p nhàng, đng đi u, đcườ ơ ơ
đáo mà không ph i hình th c văn h c nào cũng có đc. Th giúp cho k nhân tình bày t ượ ơ
nh ng n i lòng mình d dàng h n, thi v h n. B i v y, m t nhà văn h c đã t ng vi t: ơ ơ ế
"Th không ch là m t hình th c ngh thu t mà là s gi i thoát c a lòng tôi". Th c v y,ơ
qua v i vàng c a Xuân Di u, ta càng th y đc s đúng đn c a nh n đnh trên. ượ
Tr c h t, th chính là m t hình th c ngh thu t đc đáo nh t. Th l y ngôn ng làmướ ế ơ ơ
ch t li u, có s tình ch n trong t ng , s k t h p hài hoà gi a h th ng các v n nh p, ế
t o nên s s ng đng c a âm thanh. S c hút c a th tr c h t tính th m m , d đc, ơ ướ ế
d nghe, d thu c b i s hi p v n, b i tính logic trong th : ơ
"Tôi mu n t t n ng
Cho màu đng nh t m t
Tôi mu n bu c gió l i
Cho h ng đng bay đi"ươ
Đi p t "tôi mu n" cũng đã th hi n đc cái khát khao c a tâm h n nhân v t tr tình. ượ
N ng và gió đu là nh ng v t th không th n m b t đc trong không gian nh ng tác ượ ư
gi đã dùng chúng nh m t chi ti t ngh thu t tiêu bi u trong th đ bày t ni m khát ư ế ơ
khao l n lao c a m t cái tôi hoài bão. Trong "V i vàng", tác gi còn s d ng nh ng hình
nh liên t ng đc đáo và vô cùng thú v : ưở
"Tháng giêng ngon nh m t c p môi g n"ư
Đó là cái v đp r t riêng, v đp h p d n c a thiên nhiên c a s c s ng tháng giêng, quá
đi đp đ và cu n hút nh v đp c a tình yêu. Đó còn là nh ng t ng , hình nh giàu ư
bi u c m:
"C a ong b m này đây tu n tháng m t; ướ
Này đây hoa c a đng n i xanh rì;
Này đây lá c a cành t ph ph t; ơ ơ
C a y n anh này đây khúc tình si. ế
Và này đây ánh sáng ch p hàng mi;
M i sáng s m, th n vui h ng gõ c a;"
Giàu s c g i và tr ng liên t ng: ườ ưở
"Mùi tháng, năm đu r m v chia phôi,
Kh p sông, núi v n than th m ti n bi t"
Hàng lo t các phép so sánh, đi p t ng đi p c u trúc đc tác gi s d ng vô cùng tinh ượ
t . Gi ng đi u th khi h i h gi c giã, khi l i m n n ng thi t tha, khi nhanh, m nh, kh nế ơ ế
tr ng, khi l i nh nhàng, ch m rãi. S ph i k t h p nhi u hình th c ngh thu t tiêuươ ế
bi u đã làm nên m t bài th giàu giá tr ngh thu t mang nét đp th m m cho tác ph m. ơ
Nh ng th đâu ch là m t hình th c ngh thu t mà còn là ti ng nói c a m t cái tôi khátư ơ ế
khao, m t cái tôi mu n đc t do trong nh ng tình c m, c m xúc c a chính mình. Xuân ượ
Di u qua ngôn t ngh thu t đã th hi n đc n i lòng, đc tình yêu v n v t, yêu thiên ượ ượ
nhiên. Tháng giêng r t đp và th m ng. Nó khi n ta th n th c, khi n ta thêm ý th c v ơ ế ế
s s ng, v cu c đi mình.
"Tháng giêng ngon nh m t c p môi g n;ư
Tôi sung s ng. Nh ng v i vàng m t n a:ướ ư
Tôi không ch n ng h m i hoài xuân.
Xuân đang t i, nghĩa là xuân đang qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân s già,
Mà xuân h t, nghĩa là tôi cũng m t.ế
Lòng tôi r ng, nh ng l ng tr i c ch t, ư ượ
Không cho dài th i tr c a nhân gian,
Nói làm chi r ng xuân v n tu n hoàn,
N u tu i tr ch ng hai l n th m l i"ế
Tu i xuân cũng v i vã qua đi theo năm tháng. Ph i s ng nh th nào đ không s ng phí, ư ế
s ng hoài tu i tr . B i tu i xuân ch ng hai l n th m l i. Đó là lòng ham s ng, khát khao
mãnh li t đc t n h ng nh ng d v t i xanh và căng tràn nh t c a mùa xuân, c a ượ ưở ư ươ
đi ng i. Đó là m t cái tôi v t lên trên c nh ng chu n m c x a đ th hi n chính ườ ượ ư
mình, đ nói lên cái mà b n thân mu n và khát khao có đc. Xuân Di u đã mang đn ượ ế
nh ng quan ni m m i m v th i gian, v tình yêu và v cu c s ng, v tu i tr và h nh
phúc. Th i gian không đng yên và ch đi, hãy s ng th t nhanh, th t v i vàng đ t n
h ng, đ s ng có ích.ưở
"Mau đi thôi! Mùa ch a ng chi u hôm,ư
Ta mu n ôm
C s s ng m i b t đu m n m n; ơ
Ta mu n ri t mây đa và gió l n, ế ư ượ
Ta mu n say cánh b m v i tình yêu, ướ
Ta mu n thâu trong m t cái hôn nhi u
Và non n c, và cây, và c r ng,ướ
Cho ch nh choáng mùi th m, cho đã đy ánh sángế ơ
Cho no nê thanh s c c a th i t i; ươ
- H i xuân h ng, ta mu n c n vào ng i!" ươ
M t l i thúc gi c không ch cho riêng mình n a, cho h bao con ng i, bao th h tr , ườ ế
hãy s ng và t n h ng, s ng và c ng hi n, s ng h t mình, s ng kh n tr ng, h i h ưở ế ế ươ
tr c th i gian. H ng th nh ng v đp c a muôn hoa cu c đi và dành nh ng yêuướ ưở
th ng tr n v n nh t cho nhau.ươ
Qu th t, ngh thu t không ph i là nh ng ngôn t đp mà sáo r ng, nó là nh ng ngôn t
ch t ch a nh ng ý v l n lao. Th ca cũng th , nó không ch đp b i đc tinh luy n, ơ ế ượ
ngôn t ch n l c, ph i v n nh p mà trong nó còn mang m t t m t t ng l n, đó nhân ư ưở
v t tr tình hay chính là cái tôi ti m n bên trong c a tác gi đc th a s c tung hoành, t ượ
do bày t n i lòng trong nh ng kho ng tr i sáng t o c a mình.