M C L C:Ụ Ụ
1. ĐÔI NÉT V TÁC GI LA QUÁN TRUNG VÀ TÁC PH M Ề Ả Ẩ “TAM
QU C DI N NGHĨA”Ố Ễ
..................................................................................3
1.1. Tác gi La Quán Trungả
……………………………………………………..3
1.2. Tác ph m “Tam qu c di n nghĩa”ẩ ố ễ
………………………………………….3
1.2.1. Ngu n g cồ ố …...
………………………………………………………………4
1.2.2. N iộ
dung……………………………………………………………………..5
2. QUAN NI M “ NG L U PH N TÀO”Ệ Ủ Ư Ả ……………………………………
6
2.1. Tóm l c b i c nh th i k Tam qu cượ ố ả ờ ỳ ố ….
…………………………………….6
2.2. Khái ni m “ ng L u ph nệ Ủ ư ả
Tào”……………………………………………6
1
2.3. Ngu n g c c a t t ng “ồ ố ủ ư ưở ng L u ph n TàoỦ ư ả ” trong “Tam qu cố
di nễ
nghĩa”.............................................................................................................7
3. BI U HI N C A T T NG Ể Ệ Ủ Ư ƯỞ “ NG L U PH N TÀO” Ủ Ư Ả TRONG “TAM
QU C DI N NGHĨA”Ố Ễ ………………………………………………………
8
3.1. L u B và Tào Tháoư ị
………………………………………………………....9
3.2. Bi u hi n c a “ể ệ ủ ng L u ph n Tào” Ủ ư ả trong “Tam qu c di nố ễ
nghĩa”………11
3.3. Tào Tháo - k gian hùng đi ng c v i t t ng chính th ng ẻ ượ ớ ư ưở ố ……..
……….17
4. NGH THU T XÂY D NG NHÂN V T TRONG Ệ Ậ Ự Ậ “TAM QU C DI NỐ Ễ
NGHĨA” …………………………………………………………………...19
5. PHÂN BI TỆ GI AỮ HÌNH T NG VĂN H C VÀ L CH S ĐÊ CÓƯỢ Ọ Ị Ử
CÁI NHÌN KHÔNG PHI N DI N V T T NG, NHÂN V TẾ Ệ Ề Ư ƯỞ Ậ
TRONG “TAM QU C DI N NGHĨA”Ố Ễ
…………………………………………..…21
6. K T LU N……………………………………………………………...…Ế Ậ 23
2
1. ĐÔI NÉT V TÁC GI LA QUÁN TRUNG VÀ TÁC PH M Ề Ả Ẩ “TAM
QU C DI N NGHĨA”Ố Ễ
1.1. Tác gi La Quán Trungả
La Quán Trung tên là B nả, tên ch làữ Quán Trung, l i có bi t hi u là ạ ệ ệ "H H iồ ả
t n nhânả" có th là ng i Thái Nguyên. Ông sinh vào cu i điể ườ ố ờ Nguyên, m t vàoấ
đu điầ ờ Minh, c ch ng vào kho ng nămướ ừ ả 1300 đn nămế 1400 gi a th i th ngữ ờ ố
tr c a nhàị ủ Nguyên Thu n Đ (Th a Hoàng Thi p M c Nhĩ) vàậ ế ỏ ế ộ Minh Thái Tổ
(Chu Nguyên Ch ng ), có thuy t còn nói rõ r ng ông sinh năm 1328 và m tươ ế ằ ấ
năm 1398.
La Quán Trung xu t thân t m tấ ừ ộ gia đình quý t c, tu i thanh niên ông nuôi chíộ ổ
phò vua giúp n c; song lúc đó, tri u đình nhà Nguyên đang suy tàn, ông b điướ ề ỏ
phiêu lãng nên có bi t hi u làệ ệ H H i t n nhânồ ả ả . Ông là m t trong nh ng ng iộ ữ ườ
"có chí m u đ s nghi p bá v ng", ư ồ ự ệ ươ ti c r ng tình hình t ng t n th nào nayế ằ ườ ậ ế
không th bi t rõ đc.ể ế ượ
La Quán Trung t ng truy n t ng tham gia cu cươ ề ừ ộ kh i nghĩa ch ng nhàở ố
Nguyên c aủ Tr ng Sĩ Thành. Sau khi Tr ng Sĩ Thành th t b i,ươ ươ ấ ạ Minh Thái
Tổ Chu Nguyên Ch ngươ lên ngôi, th ng nh t Trung Hoa, ông lui v quy n, s uố ấ ề ẩ ư
t m và biên so n ti u thuy tầ ạ ể ế dã s .ử
Ông r t có tài văn ch ng, r t gi i vấ ươ ấ ỏ ề t khúc,ừ câu đi, l i vi t c các lo iố ạ ế ả ạ k ch,ị
nh ng n i ti ng nh t là vư ổ ế ấ ề ti u thuy t. Ông là tác gi c a cu n ti uể ế ả ủ ố ể
thuy tế “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ và còn có thuy t cho r ng: La Quán Trung cũng làế ằ
m t ng i tham gia so n và ch nh biên tác ph mộ ườ ạ ỉ ẩ “Th y H ”ủ ử , đó là hai cu n ti uố ể
thuy t trongế “T đi danh tác”ứ ạ – b n tác ph m n i ti ng nh t trongố ẩ ổ ế ấ văn h c cọ ổ
đi n Trung Hoa. Nhi u s gia văn h c không ch c ch n r ng hai ng i này làể ề ử ọ ắ ắ ằ ườ
m t hay là tênộ Thi N i Amạ đc dùng làm bút danh c aượ ủ “Th y H ”ủ ử vì tác giả
không mu n b dính líu vào vi c ch ng chính ph nh trong tác ph m này. Ôngố ị ệ ố ủ ư ẩ
cũng là ng i đóng góp xu t s c cho tr ng phái ti u thuy t l ch s điườ ấ ắ ườ ể ế ị ử ờ Minh-
Thanh.
1.2. Tác ph m ẩ “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ
“Tam qu c di n nghĩa”ố ễ nguyên tên là “Tam qu c chí thông t c di n nghĩa”ố ụ ễ , là
m tộ ti u thuy t l ch s Trung Qu cể ế ị ử ố đcượ La Quán Trung vi t vàoế th k 14 ế ỷ kể
v th i k h n lo nề ờ ỳ ỗ ạ Tam Qu cố (190-280) v i kho ng 120 ch ng h i, theoớ ả ươ ồ
ph ng phápươ “b y th c ba hả ự ư” (b y ph n th c ba ph n h c u). Ti u thuy tả ầ ự ầ ư ấ ể ế
3
này đc xem là m t trong ượ ộ b n tác ph m c đi n hay nh tố ẩ ổ ể ấ c aủ văn h c Trungọ
Qu cố.
1.2.1. Ngu n g cồ ố
“Tam qu c di n nghĩa”ố ễ v ph ng di n biên so n ch y u là công lao c a Laề ươ ệ ạ ủ ế ủ
Quán Trung, nh ng th c ra b ti u thuy tư ự ộ ể ế này tr c sau đã tr i qua m t quáướ ả ộ
trình t p th sáng tác lâu dài c a r t nhi u ng i.ậ ể ủ ấ ề ườ
Tr cướ La Quán Trung, t lâu chuy nừ ệ “Tam qu c”ố đã l u hành r ng rãiư ộ
trong dân gian truy n mi ng, các ngh nhân k chuy n, các nhà văn h cề ệ ệ ể ệ ọ
ngh thu t vi t k ch,ệ ậ ế ị di n k ch, đu không ng ng sáng t o, làm cho nh ngễ ị ề ừ ạ ữ
tình ti t câu chuy n và hình t ng các nhân v t phong phú thêm.ế ệ ượ ậ
Cu i đi Nguyên đu đi Minh, nhà ti u thuy tố ờ ầ ờ ể ế La Quan Trung đã vi tế
bộ “Tam qu c chí thông t c di n nghĩa” ố ụ ễ chính là đã d a trên c s sángự ơ ở
tác t p th r t hùng h u đó c a nhân dân qu n chúng. Dĩ nhiên trong khiậ ể ấ ậ ủ ầ
vi t ông có tham kh o nh ng b n ghi chép c a các nhà vi t s và các nhàế ả ữ ả ủ ế ử
văn khác (“Tam qu c chí”ố c aủ nhà vi t s Tr n Th ,ế ử ầ ọ “Tam qu c chí chú”ố
c aủ Bùi Tùng Chi), nh ng quan tr ng h n là ph n th nghi m cu c s ngư ọ ơ ầ ể ệ ộ ố
phong phú c a b n thân ông và tài năng văn h c ki t xu t c a ông.ủ ả ọ ệ ấ ủ
M t trong nh ng b nộ ữ ả “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ ra đi s m nh t hi n nayờ ớ ấ ệ
còn gi đc là b n in năm Giáp D n niên hi u Ho ng Tr đi Minhữ ượ ả ầ ệ ằ ị ờ
(1494), năm Nhâm Ng Gia Tĩnh (1522) g m có 24 cu n 240 ti t. T đóọ ồ ố ế ừ
v sau (g n 300 năm) nhi u b nề ầ ề ả “Tam qu c”ố đã l u hành, nh ng n iư ư ộ
dung đu không có gì khác nhau l m.ề ắ
Truy nệ “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ c aủ La Quán Trung so v i b n truy n k c aớ ả ệ ể ủ
điờ nhà Nguyên, đi khái có m y đc đi m nh sau:ạ ấ ặ ể ư
T c b t m t s ph n mê tín, nhân qu báo ng và nh ng tình ti t ướ ớ ộ ố ầ ả ứ ữ ế "quá
hoang đng".ư ườ
Vi t thêm, làm n i dung cu n truy n phong phú thêm r t nhi u, tô v tínhế ộ ố ệ ấ ề ẽ
cách và hình t ng nhân v t cho sâu s c, đm nét h n.ượ ậ ắ ậ ơ
Nâng cao ngôn ng đn m c ngh thu t, tăng c ng thêm s c h p d nữ ế ứ ệ ậ ườ ứ ấ ẫ
c a ngh thu t.ủ ệ ậ
Làm n i b t lên m t cách rõ ràng và mãnh li t nhân dân tính và xu h ngổ ậ ộ ệ ướ
tính văn h c là yêuọ L u B , ghétư ị Tào Tháo, h ng vướ ề n c Th c ch ngướ ụ ố
l iạ n c Ng y trong toàn cu n sách.ướ ụ ố
4
Nói tóm l i,ạ La Quán Trung đã đem nh ng ph n phong phú trong truy nữ ầ ệ “Tam
qu c”ố mà nhân dân qu n chúng và nh ng ngh nhân k chuy n đã sáng tác ra,ầ ữ ệ ể ệ
nâng cao lên thành m t tác ph m văn h c l n lao n i ti ng.ộ ẩ ọ ớ ổ ế
Đu đi Thanh, hai cha conầ ờ Mao Lu n,ậ Mao Tôn C ngươ (ng iườ Tràng
Châu, t nhỉ Giang Tô) l i b t đu tu đính truy nạ ắ ầ ệ “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ . Công
vi c tu đính này hoàn thành vào kho ng năm Khang Hy th 18 (1679).ệ ả ứ
Mao Tôn C ngươ đã gia công, thêm b t, nhu n s c nh ng chi ti t nh , s p x pớ ậ ắ ữ ế ỏ ắ ế
l i các h i m c, câu đi, s a ch a l i câu, l i trùng ho c nh ng ch ch a th aạ ồ ụ ố ử ữ ạ ờ ặ ữ ỗ ư ỏ
đáng. Ông đã t c b r t nhi u nh ng ch ng t u, nh ng bài bình lu n, tánướ ỏ ấ ề ữ ươ ấ ữ ậ
r ng trong ph n chú thích, thay đi m t s câu th l n l n văn k v i văn v n,ộ ầ ổ ộ ố ơ ẫ ộ ể ớ ầ
v.v... và thêm vào đó nh ng l i bàn, d n 240 ti t thành 120 h i, l i đt choữ ờ ồ ế ồ ạ ặ
bộ “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ cái tên là "cu n sách đ nh t tài t ".ố ệ ấ ử Làm cho truy nệ
càng hoàn ch nh, văn k trong sáng, g t giũa, trên m t m c đ nào đó cũng đãỉ ể ọ ộ ứ ộ
làm ti n l i cho m i qu n chúng đc gi . T đó, b n c aệ ợ ọ ầ ộ ả ừ ả ủ Mao Tôn C ng thayươ
b n c aả ủ La Quán Trung, ti p t c đc l u truy n r ng rãi.ế ụ ượ ư ề ộ
Năm 1958, Nhân dân Văn h c Xu t b n xã B c Kinh đã ch nh lý l i nhi u, b ngọ ấ ả ắ ỉ ạ ề ằ
cách d a vào b n c aự ả ủ Mao Tôn C ngươ hi u đính r t k t ng câu, t ng ch ,ệ ấ ỹ ừ ừ ữ
t ng tên riêng có đi chi u v i b n c aừ ố ế ớ ả ủ La Quán Trung r i s a ch a l i nh ngồ ử ữ ạ ữ
ch mà b n c aỗ ả ủ Mao Tôn C ngươ đã s a h ng, s a sai v i nguyên b n c aử ỏ ử ớ ả ủ La
Quán Trung, nh ng nói chung v n gi nguyên b m t c a b n Mao Tôn C ng.ư ẫ ữ ộ ặ ủ ả ươ
Còn nh ng tên l ch s đc bi t nh tên ng i, tên đt, tên ch đ... n u c haiữ ị ử ặ ệ ư ườ ấ ế ộ ế ả
b n trên đu sai, thì hi u đính l i theo s sách. Nên các l n in sau h u h t đuả ề ệ ạ ử ầ ầ ế ề
l y theo b n in này.ấ ả
1.2.2. N i dung ộ
M t trong nh ng thành công l n nh t c aộ ữ ớ ấ ủ “Tam qu c di n nghĩa”ố ễ là tính ch tấ
quy mô, hoành tráng c a c t truy n và nhân v t. B ti u thuy t này có th chiaủ ố ệ ậ ộ ể ế ể
thành r t nhi u ấ ề "truy n nh "ệ ỏ mà đa ph n trong s đó có th hoàn toàn d ngầ ố ể ự
đc thành nh ng b phim truy n theo đúng nghĩa. Do v y mà ph n sau đây chượ ữ ộ ệ ậ ầ ỉ
c g ng tóm t t h t s c s l c toàn b truy n theo nh ng nét chính y u màố ắ ắ ế ứ ơ ượ ộ ệ ữ ế
không đi vào chi ti t nhân v t và s ki n.ế ậ ự ệ
“Tam qu c di n nghĩa”ố ễ tái hi n l i m t th k lo n l c điên đo do tham v ngệ ạ ộ ế ỷ ạ ạ ả ọ
tranh giành quy n l c và lãnh th c a các đ v ng Trung Hoa gây ra.Tuy về ự ổ ủ ế ươ ề
chi ti t có ch tác gi sáng t o l i, h c u thêm, nh ng khuynh h ng c b nế ỗ ả ạ ạ ư ấ ư ướ ơ ả
cũng nh các s ki n quan tr ng thì căn b n phù h p v i s th c l ch s . Đó làư ự ệ ọ ả ợ ớ ự ự ị ử
b m t th t c a xã h i th i Tam Qu c, cũng là b m t quen thu c c a xã h iộ ặ ậ ủ ộ ờ ố ộ ặ ộ ủ ộ
Trung Hoa. Phân r i h p – h p r i phân, v n là tình hu ng l p đi l p l i h uồ ợ ợ ồ ố ố ặ ặ ạ ầ
5