v¨n phßng quèc héi c¬ së d÷
liÖu luËt viÖt nam LAWDATA
quyÕt ®Þnh
cña Thñ tíng ChÝnh phñ sè 08/2004/Q§-TTg ngµy 15/01/2004
phª duyÖt Ch¬ng tr×nh ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý t µi chÝnh ®è i
víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬ n vÞ
sù nghiÖp c«ng giai ®o¹n 2004-2005
T h ñ t íng chÝnh phñ
C¨n cø LuËt Tæ chøc ChÝnh phñ ngµy 25 th¸ng 12 n¨m
2001;
C¨n cø QuyÕt ®Þnh sè 136/2001/Q§-TTg ngµy 17 th¸ng 9
n¨m 2001 cña Thñ tíng ChÝnh phñ phª duyÖt Ch¬ng tr×nh
tæng thÓ c¶i c¸ch hµnh chÝnh nhµ níc giai ®o¹n 2001 -
2010;
Theo ®Ò nghÞ cña Bé trëng Bé Tµi chÝnh,
QuyÕt ®Þnh:
§iÒu 1. Phª duyÖt Ch¬ng tr×nh ®æi míi c¬ chÕ qu¶n
lý tµi chÝnh ®èi víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ
®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng giai ®o¹n 2004 - 2005.
§iÒu 2. Bé Tµi chÝnh chñ tr×, phèi hîp víi c¸c Bé,
ngµnh vµ c¸c c¬ quan cã liªn quan triÓn khai thùc hiÖn
Ch¬ng tr×nh nµy.
§iÒu 3. QuyÕt ®Þnh nµy cã hiÖu lùc thi hµnh sau 15
ngµy, kÓ tõ ngµy ®¨ng C«ng b¸o.
Bé trëng Bé Tµi chÝnh vµ c¸c Bé trëng, Thñ trëng c¬
quan ngang Bé, Thñ trëng c¬ quan thuéc ChÝnh phñ, Chñ
tÞch ñy ban nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung
¬ng chÞu tr¸ch nhiÖm thi hµnh QuyÕt ®Þnh nµy.
C h ¬ng tr×n h
®æ i m íi c ¬ c h Õ qu¶n lý t µi c h Ýn h
®è i v íi c¸c c¬ quan hµnh chÝn h n h µ n íc
vµ ®¬ n v Þ s ù nghiÖp c«ng giai ®o¹n 2004 - 2005
(Ban hµnh kÌm theo QuyÕt ®Þnh sè 08/2004/Q§-TTg
ngµy 15/01/2004 cña Thñ tíng ChÝnh phñ).
P h Çn I
bèi c¶nh chung cña c h ¬ng tr×n h
Theo thèng kª s¬ bé, c¶ níc cã kho¶ng 106.500 c¬ quan
hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng.
C¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc ®îc ng©n s¸ch nhµ níc b¶o
®¶m 100% chi phÝ ho¹t ®éng trªn c¬ së chØ tiªu biªn chÕ
®îc giao.
§¬n vÞ sù nghiÖp c«ng lµ nh÷ng ®¬n vÞ ho¹t ®éng trong
c¸c lÜnh vùc sù nghiÖp gi¸o dôc, khoa häc c«ng nghÖ, m«i
trêng, y tÕ, v¨n hãa nghÖ thuËt, thÓ dôc thÓ thao, sù
nghiÖp kinh tÕ, dÞch vô viÖc lµm... do c¬ quan nhµ níc cã
thÈm quyÒn thµnh lËp. C¸c ®¬n vÞ sù nghiÖp ®îc Nhµ níc
®Çu t c¬ së vËt chÊt, b¶o ®¶m chi phÝ ho¹t ®éng thêng
xuyªn ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô chÝnh trÞ, chuyªn m«n ®îc
giao. Ngoµi ra, ®¬n vÞ ®îc phÐp thu mét sè kho¶n phÝ, lÖ
phÝ theo quy ®Þnh cña Nhµ níc, thu th«ng qua ho¹t ®éng
s¶n xuÊt cung øng dÞch vô rÊt ®a d¹ng vµ ë hÇu hÕt c¸c
lÜnh vùc. HiÖn nay, ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng ®îc chia lµm ba
lo¹i: ®¬n vÞ sù nghiÖp cã thu tù b¶o ®¶m toµn bé chi phÝ
ho¹t ®éng, ®¬n vÞ sù nghiÖp cã thu tù b¶o ®¶m mét phÇn
chi phÝ ho¹t ®éng, ®¬n vÞ sù nghiÖp cã nguån thu thÊp
hoÆc kh«ng cã thu.
Qu¶n lý hµnh chÝnh nhµ níc vµ ho¹t ®éng sù nghiÖp cã
vÞ trÝ quan träng ®Æc biÖt trong nÒn kinh tÕ quèc d©n.
Thêi gian qua, c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ
sù nghiÖp c«ng ë Trung ¬ng vµ ®Þa ph¬ng ®· cã nhiÒu ®ãng
gãp cho sù æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Êt
níc. C¬ chÕ, chÝnh s¸ch tµi chÝnh cña Nhµ níc ®èi víi hai
lÜnh vùc nµy còng cã nhiÒu chuyÓn biÕn, tõng bíc t¹o ®iÒu
kiÖn cho c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù
nghiÖp c«ng chñ ®éng n©ng cao chÊt lîng vµ hiÖu qu¶ ho¹t
®éng.
Tuy nhiªn, tríc yªu cÇu cña c«ng cuéc ®æi míi vµ hoµn
thiÖn thÓ chÕ kinh tÕ theo tinh thÇn NghÞ quyÕt §¹i héi
lÇn thø IX cña §¶ng, c¬ chÕ qu¶n lý ®èi víi c¬ quan hµnh
chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng ®· béc lé nh÷ng
2
h¹n chÕ lín cÇn ®îc kh¾c phôc, ®Æc biÖt lµ c¬ chÕ qu¶n lý
tµi chÝnh. ChÝnh v× vËy, mét trong bèn néi dung lín cña
Ch¬ng tr×nh tæng thÓ c¶i c¸ch hµnh chÝnh nhµ níc giai
®o¹n 2001 - 2010 lµ c¶i c¸ch tµi chÝnh c«ng. Trong ®ã,
ch¬ng tr×nh ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý tµi chÝnh ®èi víi c¸c
c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng lµ
mét trong nh÷ng ch¬ng tr×nh hµnh ®éng träng ®iÓm, víi néi
dung chñ yÕu lµ: x¸c lËp tiªu chÝ míi vÒ x©y dùng vµ ph©n
bæ ng©n s¸ch cho c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc theo kÕt qu¶
®Çu ra vµ chÊt lîng ho¹t ®éng, møc ®é hoµn thµnh nhiÖm vô
®îc giao; thùc hiÖn chÕ ®é kho¸n chi trong c¬ quan hµnh
chÝnh nhµ níc; x©y dùng c¬ chÕ tµi chÝnh phï hîp víi c¸c
tæ chøc thùc hiÖn chøc n¨ng dÞch vô c«ng vµ ®¬n vÞ sù
nghiÖp nh»m b¶o ®¶m tÝnh ®éc lËp t¬ng ®èi vµ vai trß tù
chñ cña c¸c tæ chøc nµy trong ho¹t ®éng, gi¶m dÇn chi tõ
ng©n s¸ch nhµ níc tiÕn tíi thùc hiÖn chÕ ®é tù qu¶n tµi
chÝnh.
1. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc:
a) VÒ c«ng t¸c lËp dù to¸n vµ ph©n bæ dù to¸n ng©n
s¸ch nhµ níc:
C«ng t¸c lËp dù to¸n vµ ph©n bæ dù to¸n ng©n s¸ch nhµ
níc trong thêi gian qua thùc hiÖn theo ®Þnh híng ph¸t
triÓn kinh tÕ - x· héi cña §¶ng vµ Nhµ níc trong tõng
thêi kú. Th«ng qua ®iÒu chØnh c¬ cÊu ng©n s¸ch gãp phÇn
®iÒu chØnh c¬ cÊu kinh tÕ. Bªn c¹nh ®ã, viÖc tõng bíc lËp
dù to¸n vµ ph©n bæ dù to¸n ng©n s¸ch theo môc lôc ng©n
s¸ch nhµ níc (®Çu vµo) theo quy ®Þnh cña LuËt Ng©n s¸ch
nhµ níc ®· gãp phÇn gióp cho c«ng t¸c kiÓm so¸t chi ng©n
s¸ch ®îc thùc hiÖn tèt h¬n.
b) VÒ c¬ chÕ tµi chÝnh ®èi víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh
nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng:
Víi môc ®Ých trao quyÒn tù chñ vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm
cho c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng
tæ chøc c«ng viÖc, sö dông lao ®éng vµ c¸c nguån lùc tµi
chÝnh, ph©n biÖt râ c¬ chÕ qu¶n lý tµi chÝnh ®èi víi c¬
quan hµnh chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng theo h-
íng kho¸n biªn chÕ vµ kinh phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh cho c¬
quan hµnh chÝnh nhµ níc, t¹o quyÒn tù chñ tµi chÝnh cho
®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng, ngµy 17 th¸ng 12 n¨m 2001 Thñ tíng
ChÝnh phñ ban hµnh QuyÕt ®Þnh sè 192/2001/Q§-TTg vÒ më
réng thÝ ®iÓm kho¸n biªn chÕ vµ kinh phÝ qu¶n lý hµnh
chÝnh ®èi víi c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc, ngµy 16 th¸ng
01 n¨m 2002, ChÝnh phñ ban hµnh NghÞ ®Þnh sè 10/2002/N§-
CP vÒ chÕ ®é tµi chÝnh ¸p dông cho ®¬n vÞ sù nghiÖp cã
thu.
3
Qua gÇn hai n¨m thùc hiÖn NghÞ ®Þnh sè 10/2002/N§-CP
vµ QuyÕt ®Þnh sè 192/2001/Q§-TTg cho thÊy viÖc triÓn khai
bíc ®Çu ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ tÝch cùc.
- §èi víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc:
NhiÒu Bé, ngµnh, ®Þa ph¬ng vµ c¬ quan hµnh chÝnh nhµ
níc nhËn thøc ®óng môc tiªu cña QuyÕt ®Þnh sè
192/2001/Q§-TTg cña Thñ tíng ChÝnh phñ, x¸c ®Þnh tr¸ch
nhiÖm hoµn thµnh tèt nhiÖm vô, kh«ng t¨ng biªn chÕ vµ
kinh phÝ so víi tríc khi thùc hiÖn kho¸n, chñ ®éng s¾p
xÕp l¹i c¸n bé, c«ng chøc, sö dông kinh phÝ ®îc giao
kho¸n hîp lý, thiÕt thùc, hiÖu qu¶, tiÕt kiÖm... thùc
hiÖn c«ng khai, d©n chñ vµ b¶o ®¶m quyÒn lîi hîp ph¸p cña
c¸n bé, c«ng chøc.
C¸c c¬ quan thùc hiÖn thÝ ®iÓm kho¸n biªn chÕ vµ kinh
phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh ®· chñ ®éng s¾p xÕp l¹i c¬ cÊu tæ
chøc theo híng tinh gän, ®a ngµnh, ®a lÜnh vùc g¾n víi
c¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh theo m« h×nh mét cöa, mét
dÊu. X©y dùng chøc n¨ng, nhiÖm vô tõng phßng, ban, tõng
chøc danh c«ng chøc, nh»m bè trÝ hîp lý lao ®éng, võa
tinh gi¶n biªn chÕ, võa n©ng cao chÊt lîng, hiÖu suÊt
c«ng viÖc. Ho¹t ®éng qu¶n lý nhµ níc cña c¸c c¬ quan hµnh
chÝnh nhµ níc ®îc n©ng lªn mét bíc c¶ vÒ chÊt lîng vµ sè
lîng. Quy tr×nh xö lý c«ng viÖc ®îc söa ®æi hoÆc x©y dùng
míi hîp lý, khoa häc h¬n vµ ®· c«ng khai cho d©n biÕt.
Bªn c¹nh ®ã, c¸c c¬ quan nµy ®· tiÕt kiÖm chi (kho¶ng 3 -
15%, cã c¬ quan tiÕt kiÖm ®îc 26% tæng kinh phÝ ®îc giao
kho¸n), t¹o nguån kinh phÝ ®Ó t¨ng thu nhËp cho c¸n bé,
c«ng chøc.
- §èi víi c¸c ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng:
Sau khi chuyÓn sang thùc hiÖn c¬ chÕ tù chñ tµi chÝnh
theo NghÞ ®Þnh sè 10/2002/N§-CP cña ChÝnh phñ,
quan hÖ gi÷a ®¬n vÞ sù nghiÖp cã thu vµ c¸c c¬ quan qu¶n
lý nhµ níc cã thay ®æi c¬ b¶n. §¬n vÞ sù nghiÖp cã thu
chñ ®éng s¾p xÕp tæ chøc bé m¸y, lao ®éng theo yªu cÇu
c«ng viÖc, x©y dùng quy chÕ chi tiªu néi bé, ph©n bæ
nguån tµi chÝnh cña ®¬n vÞ, thùc hiÖn kiÓm so¸t ®¸nh gi¸
hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña ®¬n vÞ theo kÕt qu¶ "®Çu ra", gi¶m
dÇn viÖc qu¶n lý theo c¸c yÕu tè "®Çu vµo", gi¶m sù can
thiÖp trùc tiÕp cña c¬ quan chñ qu¶n vµ c¬ quan tµi
chÝnh. §ång thêi, chñ ®éng tæ chøc ho¹t ®éng dÞch vô, thu
hót nhiÒu ngêi tham gia hëng thô c¸c dÞch vô c«ng víi
chÊt lîng cao vµ chi phÝ hîp lý. C¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph¬ng
®· rµ so¸t l¹i chøc n¨ng, nhiÖm vô cña c¸c c¬ quan hµnh
chÝnh nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng; ph©n biÖt c¬ quan
hµnh chÝnh cã chøc n¨ng qu¶n lý nhµ níc, ®¬n vÞ sù nghiÖp
cã chøc n¨ng cung cÊp c¸c dÞch vô c«ng ®Ó cã c¬ chÕ qu¶n
4
lý phï hîp, xãa bá t×nh tr¹ng "hµnh chÝnh hãa" c¸c ho¹t
®éng sù nghiÖp.
c) VÒ c«ng t¸c kiÓm so¸t chi:
Thùc hiÖn LuËt Ng©n s¸ch nhµ níc, c¸c c¬ quan qu¶n lý
tµi chÝnh thùc hiÖn viÖc kiÓm tra, kiÓm so¸t c¸c kho¶n
chi ng©n s¸ch mét c¸ch chÆt chÏ, b¶o ®¶m ng©n s¸ch nhµ n-
íc ®îc sö dông ®óng môc ®Ých, ®óng ®èi tîng, t¨ng cêng
kiÓm so¸t t×nh h×nh sö dông tiÒn mÆt, gãp phÇn æn ®Þnh lu
th«ng tiÒn tÖ. §ång thêi, tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n cña
Thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ sö dông ng©n s¸ch còng ®îc x¸c
®Þnh râ rµng, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ng©n s¸ch nhµ n-
íc.
2. Nh÷ng tån t¹i vµ khã kh¨n:
a) VÒ c«ng t¸c lËp dù to¸n vµ ph©n bæ dù to¸n ng©n
s¸ch nhµ níc:
C«ng t¸c lËp dù to¸n vµ ph©n bæ dù to¸n ng©n s¸ch nhµ
níc dùa trªn nguån lùc ®Çu vµo cã s½n hoÆc huy ®éng ®îc
®Ó bè trÝ c¸c nhu cÇu chi tiªu, cha quan t©m ®óng møc ®Õn
kÕt qu¶ ®Çu ra. Bªn c¹nh ®ã, viÖc ph©n bæ dù to¸n ng©n
s¸ch kh«ng linh ho¹t, g©y trë ng¹i cho c¸c c¬ quan, ®¬n
vÞ sö dông ng©n s¸ch trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nhiÖm vô
®îc giao.
b) VÒ c¬ chÕ tµi chÝnh ®èi víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh
nhµ níc vµ ®¬n vÞ sù nghiÖp c«ng:
- §èi víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc:
Trong khi nhiÒu bé, ngµnh, ®Þa ph¬ng qu¸n triÖt tinh
thÇn më réng thÝ ®iÓm kho¸n biªn chÕ vµ kinh phÝ qu¶n lý
hµnh chÝnh, kh«ng Ýt Bé, ngµnh, c¬ quan cßn dÌ dÆt, lóng
tóng, chê ®îi, cha thÊy ®îc sù cÇn thiÕt cña viÖc thùc
hiÖn thÝ ®iÓm c¬ chÕ kho¸n biªn chÕ vµ kinh phÝ qu¶n lý
hµnh chÝnh nªn kh«ng chØ ®¹o triÓn khai thùc hiÖn.
Víi c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc thùc hiÖn thÝ ®iÓm
kho¸n biªn chÕ vµ kinh phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh, bªn c¹nh
kÕt qu¶ ®¹t ®îc, cßn nh÷ng tån t¹i sau ®©y:
+ Mét sè c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc cha qu¸n triÖt
®Çy ®ñ môc tiªu cña viÖc thùc hiÖn thÝ ®iÓm kho¸n biªn
chÕ vµ kinh phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh, cha n©ng ®îc hiÖu
suÊt lµm viÖc, kÕt qu¶ s¾p xÕp tæ chøc bé m¸y, tinh gi¶n
biªn chÕ cßn h¹n chÕ; lóng tóng trong viÖc x©y dùng quy
chÕ sö dông kinh phÝ néi bé, quy chÕ tr¶ l¬ng cho c¸n bé,
c«ng chøc; c¬ chÕ d©n chñ, c«ng khai, minh b¹ch cha ®îc
thùc hiÖn ®Çy ®ñ.
+ Quan hÖ gi÷a c¬ quan ë Trung ¬ng vµ ®Þa ph¬ng, c¬
quan qu¶n lý tæng hîp (qu¶n lý biªn chÕ, kÕ ho¹ch, tµi
chÝnh) vµ c¬ quan thùc hiÖn thÝ ®iÓm kho¸n tuy ®· c¶i
5