1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
----------------
ĐƠN YÊU CẦU
CÔNG NHẬN PHẠM VI ẢNH HƯỞNG VÀ HIỆU QUẢ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng xét công nhận phạm vi ảnh hưởng và hiệu quả áp dụng sáng
kiến cấp cơ sở TP Lai Châu
Chúng tôi ghi tên dưới đây:
Số
TT
Họ và tên
Ngày tháng
năm sinh
Nơi công
tác
Chức danh
Trình độ
chuyên
môn
Tỷ lệ (%) đóng góp
vào việc tạo ra sáng
kiến
(ghi rõ đối với từng
đồng tác giả, nếu có)
1 Nông Quý Hương 24/7/1975 THCS
Sùng Phài
Giáo viên
Đại học
sư phạm
Văn
50%
2 Phan Thị Thanh 16/11/1978 THCS
Sùng Phài
Giáo viên
Đại học
sư phạm
Văn
50%
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp rèn kỹ năng nói
cho học sinh trong tiết luyện nói phân môn tập làm văn khối 6, khối 9 trường
THCS Sùng Phài, thành phố Lai Châu ”
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy Ngữ văn 6, 9
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Từ ngày 01 tháng 09 năm 2020
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
Nhằm rèn kỹ năng nói cho học sinh khối 6, khối 9 tạo cơ hội cho các em được
trải nghiệm qua các hoạt động điều hành, phản biện, có kỹ năng hợp tác, chia sẻ, phản
biện nêu ý kiến quan điểm cá nhân trong hoạt động học tập từ đó giúp học sinh mạnh
2
dạn, tự tin trong giao tiếp. Sáng kiến là sự chia sẻ việc tự học tự bồi dưỡng của giáo
viên nhằm nâng cao năng lực trình độ đáp ứng theo định hướng phát triển của giáo
dục thông qua tổ chức một số kỹ thuật dạy học tích cực.
* Trước khi áp dụng sáng kiến:
Học sinh trường THCS Sùng Phài 100% là học sinh dân tộc nên phần lớn hạn
chế về kiến thức, vốn từ ít nhược điểm lớn nhất là phát âm Tiếng việt chưa đúng
chuẩn, với đặc điểm riêng của dân tộc Mông , Dao ngôn ngữ khi phát âm dùng âm gió
nhiều nên khi đến trường hoạt động giao tiếp bằng tiếng việt đối với các em đây là
một rào cản lớn, thời gian các em ở nhà chủ yếu là giao tiếp với người thân bằng tiếng
mẹ đẻ nên khi tiếp xúc với người khác các em rụt rè nhút nhát, chậm chạp, nghèo vốn
từ có em hiểu ý nhưng không biết cách diễn đạt, kỹ năng giao tiếp còn hạn chế, làm
mất thời gian của tiết học.
Trong quá trình dạy học tiết luyện nói phân môn tập làm văn do giáo viên
không phân loại đối tượng học sinh, chưa hướng dẫn các em chuẩn bị cụ thể nên với
tiết học thời lượng 45 phút thì đã dành 20 phút cho học sinh chuẩn bị bài tại lớp, thời
gian còn lại 25 phút không đủ cho học sinh luyện nói cá nhân.
Năm học 2020-2021, trên cơ sở nghiên cứu thực trạng, tìm ra ưu điểm và hạn
chế của các biện pháp mà đồng nghiệp đi trước đã áp dụng, nhóm nghiên cứu chúng
tôi đã thảo luận, thống nhất và trực tiếp rèn kỹ năng nói cho học sinh trong tiết luyện
nói phân môn tập làm văn khối 6, khối 9 với mục tiêu rèn kỹ năng nói cho học sinh
tạo cho các em sự tự tin trước tập thể, chúng tôi áp dụng đồng bộ các biện pháp sau:
Biện pháp 1: Phân loại đối tượng học sinh
Điểm mới
Đối với khối lớp 6 các em vừa mới từ tiểu học lên môi trường mới, thầy cô mới
phương pháp dạy và học so với bậc tiểu học thì yêu cầu cao hơn, vì vậy các em còn e
dè sợ sệt chưa chủ động trong giờ học. Giáo viên chưa có cơ hội quan sát tìm hiểu
học sinh để đưa ra phương pháp giảng dạy phù hợp.
Khối lớp 9 các em đã lớn tâm sinh lý thay đổi rõ rệt dễ xấu hổ, hay ngại ngùng
3
không muốn thể hiện chỗ đông người. Nếu như không phân loại đối tượng học sinh
nói tốt và chưa tốt sẽ không rèn được kỹ năng nói cho các em.
Cách thức thực hiện
Bước 1: khảo sát kỹ năng nói của học sinh
Trong tiết học đầu tiên giáo viên tạo bầu không khí vui vẻ bằng cách chủ động
giới thiệu về bản thân, giới thiệu về môn học sau đó lần lượt mời học sinh đứng lên
tự giới thiệu về bản thân: tên là gì? bao nhiêu tuổi, nhà ở đâu? gia đình có mấy người?
Bước 2: Phân tích kết quả khảo sát
Sau khi quan sát cách trả lời của từng em, giáo viên ghi đánh giá của mình vào
sổ sau đó chia nhóm.
02 nhóm đối tượng: Nói tốt, diễn cảm, tự tin: khối 6 (21), khối 9(12)
Nói ngọng, nói lắp, tự ti: khối 6 (26), khối 9(14)
Bước 3: Phân nhóm
Dựa vào bảng kết quả phân loại giáo viên chia mỗi lớp có 04 nhóm (06 em một
nhóm), mỗi nhóm cử ra nhóm trưởng và thư ký, số đối tượng học sinh học nói chưa
tốt được biên chế vào cả 04 nhóm.
Sau khi chia nhóm giáo viên hướng dẫn học sinh tự đặt tên nhóm của mình
bằng tên các nhân vật văn học hoặc các loài hoa mà các em yêu thích để tạo tâm lý
vui vẻ khi bước vào tiết học.
Điều kiện thực hiện
- Thời gian thực hiện: Khảo sát đánh giá kỹ năng nói của học sinh đòi hỏi
người thực hiện khảo sát phải quan tâm định hướng ngay từ năm học.
- Người thực hiện: Giáo viên trực tiếp giảng dạy phối hợp với các giáo viên bộ
môn khác và giáo viên chủ nhiệm, gia đình học sinh.
- Điều kiện chung: Trong quá trình tổ chức lựa chọn, giáo viên cần phải quan
tâm, kiểm tra vốn kiến thức, khả năng của các em ở mức độ nào. Để định hướng, có
biện pháp kèm cặp giúp đỡ học sinh để các em phát huy đúng năng lực, sở trường
của mình.
4
Giáo viên cần tích cực tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ,
năng khiếu sư phạm của bản thân, thực sự hấp dẫn và thu hút học sinh bằng phương
pháp giảng dạy linh hoạt, kiến thức chuyên sâu, tạo niềm tin với học sinh.
Biện pháp 2: Hướng dẫn cho học sinh các kỹ năng cần thiết khi nói.
Điểm mới
Th
ự
c tr
ạ
ng
Đi
ể
m m
ớ
i
K
ỹ
năng tr
ình bày giao ti
ế
p còn h
ạ
n
chế, khi trình bày các em không tìm
được những từ tương ứng để diễn đạt
thoát ý hay phản biện dẫn đến mất thời
gian của nhóm khác, của tiết học.
Sau khi đư
ợ
c giáo viên hư
ớ
ng d
ẫ
n tư v
ấ
n
các em đã có tiến bộ trong khi trình bày và
giao tiếp chỗ đông người sử dụng từ đúng
nghĩa , mạch lạc phù hợp với lượng thời
gian được quy định không ảnh hưởng đến
nhóm khác
Cách thức thực hiện
*Bước 1: Hướng dẫn học sinh những yêu cầu cụ thể khi trình bày vấn đề:
- Về ngôn từ
+ Xác định đề tài nói về vấn đề gì
+ Xác định đối tượng giao tiếp (nói trong hoàn cảnh nào)
+ Xác định mục đích giao tiếp ( nói để làm gì)
+ Cách thức giao tiêp( nói cho thuyết phục người nghe)
+ Khi giới thiệu muốn có hiệu quả (phải thu thập thông tin chọn điều cần nói)
+ Tạo tâm thế vững vàng khi nói: Tự tin, mạnh dạn.
+ Tác phong tự nhiên giọng to rõ ràng truyền cảm.
+ Yêu cầu tập thể chú ý lắng nghe theo dõi và ghi chép nhận xét cẩn thận.
- Về tác phong:
+ Tư thế đứng trình bày trước đám đông: đứng thẳng, chếch 45 độ
+ Cử chỉ khi trình bày: Nhẹ nhàng dứt khoát, đứng bên nào thì cầm que chỉ
bằng tay phía đó
*Bước 2: hướng dẫn học sinh thực hành
5
+ Chia thành 04 nhóm, giáo viên nêu yêu cầu về cử chỉ, tác phong trình bày
+ Giao nhiệm vụ cho nhóm trưởng, thư ký ghi chép rõ ràng, đánh giá đúng kỹ
năng nói của từng cá nhân trong nhóm.
*Bước 3: Hướng dẫn học sinh các tiêu chí đánh giá
Yêu cầu mỗi học sinh phải có một cuốn sổ tay để ghi lại những đánh giá nhận
xét về phần trình bày nói của các bạn trong lớp, phải nắm vững các tiêu chí đánh giá
M
ục đánh giá
Ti
ếu ch
í đánh giá
Đi
ểm
Hình thức
-
L
ời nói r
õ ràng, l
ưu loát, có ng
ữ điệu ph
ù h
ợp
2 đi
ểm
-
Đ
ảm bảo bố cục: Mở đầu (Lời ch
ào, gi
ới thiệu )
- Bài nói - Kết thúc( Lời cảm ơn, lời chúc)
0,5đi
ểm
Phong thái t
ự tin, b
ình t
ĩnh
1 đi
ểm
-
K
ết hợp tốt biểu cả
m( m
ắt, tay )
0,5đi
ểm
N
ội dung
Nói đúng yêu c
ầu, đảm bảo các ý theo d
àn bài
.
6 đi
ểm
Ở bước này chúng tôi đã áp dụng kỹ thuật KWL khuyến khích học sinh nói lên
những điều đã biết chưa biết và muốn biết.
*Bước 4: Đánh giá
+ Nhóm trưởng báo cáo kết quả của nhóm, giáo viên tổng hợp và lưu ý những
học sinh nói chưa tốt từ đó có những cách thức khắc phục yếu điểm của các em.
+ Đến nay hầu hết các em đã có kỹ năng trình bày tốt lưu loát, ngôn từ chuẩn
mực phù hợp với lứa tuổi, với bài học phong cách chững chạc tự tin.
Điều kiện thực hiện
- Thời gian thực hiện: Trong các tiết văn học, tiếng việt.
- Người thực hiện: Giáo viên trực tiếp giảng dạy, giáo viên nhóm bộ môn, học
sinh khối 6, khối 9
- Điều kiện chung: Giáo viên có sổ theo dõi quá trình học tập, ghi những lưu ý,
chú ý về khả năng phát triển cũng như các hạn chế của từng em trong quá trình bồi
dưỡng; theo dõi đánh giá khả năng nhận thức, thái độ học tập thông qua hoạt động
học: tiếp nhận nhiệm vụ, tự học cá nhân, trao đổi thảo luận, tư duy sáng tạo học tập và
