PH N I - ĐT V N ĐẦ Ặ Ấ Ề
1. Lý do ch n đ tài:ọ ề
Phát tri n ngôn ng là nhi m v có t m quan tr ng đc bi t c a giáo d cể ữ ệ ụ ầ ọ ặ ệ ủ ụ
m m non. Ngôn ng là m t th s n ph m đc quy n c a con ng i, là ph ngầ ữ ộ ứ ả ẩ ộ ề ủ ườ ươ
ti n giao ti p tr ng y u nh t c a con ng i. Nh có ngôn ng mà con ng i cóệ ế ọ ế ấ ủ ườ ờ ữ ườ
th hi u đc l n nhau, cùng nhau hành đng vì nh ng m c đích chung: laoể ể ượ ẫ ộ ữ ụ
đng, đu tranh, xây d ng và phát tri n xã h i. Không có ngôn ng , không thộ ấ ự ể ộ ữ ể
giao ti p đc, th m chí không th t n t i đc, nh t là đa tr , m t sinh thế ượ ậ ể ồ ạ ượ ấ ứ ẻ ộ ể
y u t r t c n đn s chăm sóc, b o v c a ng i l n. Ngôn ng làm cho đaế ớ ấ ầ ế ự ả ệ ủ ườ ớ ữ ứ
tr tr thành m t thành viên c a xã h i loài ng i. Ngôn ng là m t công c h uẻ ở ộ ủ ộ ườ ữ ộ ụ ữ
hi u đ tr có th bày t nh ng nguy n v ng c a mình t khi còn r t nh đệ ể ẻ ể ỏ ữ ệ ọ ủ ừ ấ ỏ ể
ng i l n có th chăm sóc, đi u khi n, giáo d c tr .ườ ớ ể ề ể ụ ẻ
Ngôn ng là công c đ tr giao ti p, h c t p và vui ch i. Ngôn ng gi vaiữ ụ ể ẻ ế ọ ậ ơ ữ ữ
trò quy t đnh s phát tri n c a tâm lý tr em. Bên c nh đó ngôn ng còn làế ị ự ể ủ ẻ ạ ữ
ph ng ti n đ giáo d c tr m t cách toàn di n bao g m sươ ệ ể ụ ẻ ộ ệ ồ ự phát tri n v đoể ề ạ
đc, t duyứ ư nh n th c và các chu n m c hành vi văn hóa. Ngôn ng đc tíchậ ứ ẩ ự ữ ượ
h p trong t t c các lo i hình ho t đng giáo d c, m i lúc, m i n i. Nh v yợ ấ ả ạ ạ ộ ụ ở ọ ọ ơ ư ậ
ngôn ng c n cho t t c các ho t đng và ng c l i, m i ho t đng t o c h iữ ầ ấ ả ạ ộ ượ ạ ọ ạ ộ ạ ơ ộ
cho ngôn ng tr phát tri n. Thông qua ngôn ng , l i nói c a ng i l n, tr làmữ ẻ ể ữ ờ ủ ườ ớ ẻ
quen v i s v t, hi n t ng và nh ng đc đi m, tính ch t, công d ng c a sớ ự ậ ệ ượ ữ ặ ể ấ ụ ủ ự
v t, hi n t ng t nhiên, xã h i. Ngôn ng giúp tr m r ng hi u bi t v thậ ệ ượ ự ộ ữ ẻ ở ộ ể ế ề ế
gi i xung quanh. Đi v i tr m m non nói chung và tr 3 – 4 tu i nói riêng, trớ ố ớ ẻ ầ ẻ ổ ẻ
r t nh y c m v i ngh thu t ngôn t . Âm đi u, hình t ng c a các bài hát ru,ấ ậ ả ớ ệ ậ ừ ệ ượ ủ
đng dao, ca dao, dân ca s m đi vào tâm h n tu i th . Nh ng câu chuy n c tích,ồ ớ ồ ổ ơ ữ ệ ổ
th n tho i đc bi t h p d n tr . Chính vì v y cho tr ti p xúc v i văn h c vàầ ạ ặ ệ ấ ẫ ẻ ậ ẻ ế ớ ọ
đc bi t là ho t đng d y tr k chuy n sáng t o là con đng phát tri n ngônặ ệ ạ ộ ạ ẻ ể ệ ạ ườ ể
ng cho tr t t nh t, hi u qu nh t. Thông qua vi c tr k chuy n sáng t o giúpữ ẻ ố ấ ệ ả ấ ệ ẻ ể ệ ạ
tr phát tri n năng l c t duy, trí t ng t ng, sáng t o, bi t yêu quý cái đp,ẻ ể ự ư ưở ượ ạ ế ẹ
h ng t i cái đp. Khi tr k chuy n, ngôn ng c a tr phát tri n, tr phát âmướ ớ ẹ ẻ ể ệ ữ ủ ẻ ể ẻ
rõ ràng m ch l c, v n t phong phú. Tr bi t trình b y ý ki n, suy nghĩ, k vạ ạ ố ừ ẻ ế ầ ế ể ề
m t s v t hay s ki n nào đó b ng chính ngôn ng c a tr . T nh ng lí do trênộ ự ậ ự ệ ằ ữ ủ ẻ ừ ữ
1/10
tôi đã m nh d n ch n đ tài “ ạ ạ ọ ề M t s kinh nghi m phát tri n ngôn ng choộ ố ệ ể ữ
tr 3 – 4 tu i thông qua ho t đng d y tr k chuy n sáng t o”ẻ ổ ạ ộ ạ ẻ ể ệ ạ nh m đápằ
ng nhu c u nh n th c c a tr m m non hi n nay.ứ ầ ậ ứ ủ ẻ ầ ệ
PH N II - GI I QUY T V N ĐẦ Ả Ế Ấ Ề
1. C s lý lu nơ ở ậ
Trong ch ng trinh giao duc mâm non, hoat đông hoc cua tre rât phong phu, đa ươ # # # # $ $
dang v i nhiêu hoat đông hoc khac nhau va đc tô ch c v i nhiêu hinh th c # ơ # # # ươ# $ ư ơ ư
khác nhau môt cach linh hoat đê giup tre linh hôi tri th c, phat triên ky năng cua # # $ $ # ư $ $
hoat đông hoc theo nôi dung cua chu đê. Trong đo hoat đông # # # # $ $ # # lam quen văn hoc#
chiêm môt vi tri quan trong trong ch ng trinh chăm soc giao duc tre. Lam quen # # # ươ # $
văn hoc nhăm tao tiên đê cho viêc phat triên ngôn ng , phat triên tri t ng t ng, # # # $ ư $ ươ$ ươ#
phat triên nhân cach, phat triên thâm m , phat triên tinh cam va ky năng xa hôi cho $ $ $ ỹ $ $ #
tre. Tre đc tiêp xuc v i tac phâm văn hoc t rât s m: T khi lot long me tre đa $ $ ươ# ơ $ # ư ơ ư # # $
đc nghe nh ng câu ru thâm đm tinh ng i. L n h n môt chut tre đc sông ươ# ư ơ# ươ ơ ơ # $ ươ#
trong thê gi i ky diêu cua nh ng câu chuyên thân thoai, truyên thuyêt, cô tich. ơ # $ ư # # $
Thông qua hoat đông cho tre lam quen văn hoc, giup tre co đc vôn hiêu biêt, vôn # # $ # $ ươ# $
t nhât đinh va tao cho tre tâm thê v ng vang khi b c vao l p môt. ư # # $ ư ươ ơ #
Tr 3 – 4 tu i sẻ ổ ự phát tri n ngôn ng m ch l c ch u nh h ng l n c a vi cể ữ ạ ạ ị ả ưở ớ ủ ệ
tích c c hóa v n t , ngôn ng c a tr đã tr nên đc m r ng h n, có ý tr t tự ố ừ ữ ủ ẻ ở ượ ở ộ ơ ậ ự
h n, m c dù c uơ ặ ấ trúc còn ch a hoàn thi n. Kh năng nói trình bày ý nghĩa, hi uư ệ ả ể
ngôn ng hoàn c nh c a tr cũng đã b t đu phát tri n. B ng các hình t ngữ ả ủ ẻ ắ ầ ể ằ ượ
văn h c m ra cho tr cu c s ng v i xã h i và thiên nhiên, các m i quan h quaọ ở ẻ ộ ố ớ ộ ố ệ
l i c a con ng i. Nh ng hình t ng đó giúp tr nh n th c đc tính rõ ràng,ạ ủ ườ ữ ượ ẻ ậ ứ ượ
chính xác c a t ng trong tác ph m văn h c. M i bài th , câu chuy n đu gi iủ ừ ữ ẩ ọ ỗ ơ ệ ề ớ
thi u v i các em v m t góc, m t m t c a đi s ng: có khi là quá kh l ch sệ ớ ề ộ ộ ặ ủ ờ ố ứ ị ử
hào hùng c a dân t c, có khi là sinh ho t trong gia đình, ho t đng c a bác nôngủ ộ ạ ạ ộ ủ
dân, chú b đi, chú công nhân, sinh ho t tr ng m u giáo…Ti p xúc v i tácộ ộ ạ ở ườ ẫ ế ớ
ph m, tr không ch đc th a mãn nhu c u nh n th c mà còn đc m r ngẩ ẻ ỉ ượ ỏ ầ ậ ứ ượ ở ộ
t m nhìn, làm giàu có l ng thông tin tri th c, làm sâu s c h n quá trình quan sátầ ượ ứ ắ ơ
xã h i, môi tr ng xung quanh. Quá trình ti p xúc v i tác ph m văn h c d n d nộ ườ ế ớ ẩ ọ ầ ầ
đã giúp tr n m đc r t nhi u đi u thú v , b ích, có đc l ng tri th c vàẻ ắ ượ ấ ề ề ị ổ ượ ượ ứ
2/10
kinh nghi m s ng đáng k , cùng v i nó là năng l c trí tu nh t đnh đ tr cóệ ố ể ớ ự ệ ấ ị ể ẻ
th b c vào tr ng ph thông. Cho tr làm quen v i tác ph m văn h c là m tể ướ ườ ổ ẻ ớ ẩ ọ ộ
trong nh ng ho t đng tr ng m m non đc tr r t yêu thích. Ho t đngữ ạ ộ ở ườ ầ ượ ẻ ấ ạ ộ
làm quen v i tác ph m văn h c là lo i hình ngh thu t, đc bi t nó r t g n gũiớ ẩ ọ ạ ệ ậ ặ ệ ấ ầ
v i tr th , tr đã đc s ng chan hòa trong l i ru “ u ” đy yêu th ng c aớ ẻ ơ ẻ ượ ố ờ ầ ơ ầ ươ ủ
bà, c a m . Thông qua ho t đng k chuy n sáng t o tr b t đu nh n ra trongủ ẹ ạ ộ ể ệ ạ ẻ ắ ầ ậ
xã h i có nh ng m i quan h , nh ng tình c m gia đình, tình b n, tình cô và trộ ữ ố ệ ữ ả ạ ẻ
giúp tr nh n bi t các m i quan h gi a hoàn c nh, tr ng thái tình hu ng vàẻ ậ ế ố ệ ữ ả ạ ố
nhân v t, gi a l i k và l i thu t, ngôn ng nhân v t, âm s c, gi ng đi u c aậ ữ ờ ể ờ ậ ữ ậ ắ ọ ệ ủ
tác ph m chuy n và hành đng c a các nhân v t trong chuy n. B ng các hìnhẩ ệ ộ ủ ậ ệ ằ
t ng văn h c m ra cho tr cu c s ng v i xã h i và thiên nhiên các m i quanượ ọ ở ẻ ộ ố ớ ộ ố
h qua l i c a con ng i. Nh ng hình t ng đó giúp tr nh n th c đc tính rõệ ạ ủ ườ ữ ượ ẻ ậ ứ ượ
ràng, chính xác c a t ng trong tác ph m văn h c. Yêu c u này đòi h i tr ph iủ ừ ữ ẩ ọ ầ ỏ ẻ ả
có v n t phong phú, các k năng t ng h p, k năng truy n đt ý nghĩ c a mìnhố ừ ỹ ổ ợ ỹ ề ạ ủ
m t cách chính xác, t p trung chú ý và nói bi u c m. Nh ng k năng này tr lĩnhộ ậ ể ả ữ ỹ ẻ
h i đc trong qu trình nh n th c có h th ng b ng con đng luy n t pộ ượ ả ậ ứ ệ ố ằ ườ ệ ậ
th ng xuyên hàng ngày. ườ
2. C s th c ti nơ ở ự ễ
2.1 Th c tr ng v n đự ạ ấ ề
a. Thu n l i:ậ ợ
- Ban Giám Hi u nhà tr ng luôn quan tâm, giúp đ v m i m t, UBNDệ ườ ỡ ề ọ ặ
Ph ng luôn t o đi u ki n v c s v t ch t cũng nh đ dùng h c t p cho ườ ạ ề ệ ề ơ ở ậ ấ ư ồ ọ ậ tr .ẻ
- L p h c r ng rãi, thoáng mát.ớ ọ ộ
- Ban giám hi u luôn quan tâm, th ng xuyên t ch c b i d ng chuyênệ ườ ổ ứ ồ ưỡ
môn và các đt lên chuyên đ văn h c, h i thi đ dùng đ ch i cho ch em đngợ ề ọ ộ ồ ồ ơ ị ồ
nghi p h c t p nâng cao năng l c và rút kinh nghi m.ệ ọ ậ ự ệ
- Giáo viên tr , năng đng, sáng t o, luôn tâm huy t v i ngh , có ý th c tẻ ộ ạ ế ớ ề ứ ự
b i d ng nâng cao trình đ c a mình.ồ ưỡ ộ ủ
- Đc s tín nhi m và tin c y c a các b c ph huynh.ượ ự ệ ậ ủ ậ ụ
b. Khó khăn:
3/10
- V c s v t ch t:ề ơ ở ậ ấ Đ dùng tr c quan còn ít ch a đa d ng phong phú,ồ ự ư ạ
th m m ch a cao.ẩ ỹ ư
- Tr ẻch a m nh d nư ạ ạ , ch a tích c c tham gia ho t đng, d b cu n hútư ự ạ ộ ễ ị ố
nh ng cũng r t nhanh chánư ấ .
- Ngôn ng c a tr còn h n ch , tr phát âm còn ch a rõ ràng, ch a di nữ ủ ẻ ạ ế ẻ ư ư ễ
t đc ý c a mình cho ng i khác.ả ượ ủ ườ
- Khi d y tr k chuy n sáng t o giáo viên ch a tích h p đc nhi u mônạ ẻ ể ệ ạ ư ợ ượ ề
h c khác và đu t s u t m các câu chuy n ngoài ch ng trình.ọ ầ ư ư ầ ệ ươ
3. Các bi n pháp gi i quy tệ ả ế
3.1. Bi n pháp 1: Xây d ng n n p, thói quen cho tr .ệ ự ề ế ẻ
T đu năm h c vi c xây d ng n n p, thói quen cho tr là vi c quanừ ầ ọ ệ ự ề ế ẻ ệ
tr ng đu tiên. M t s tr l p r t hi u đng, hay nói chuy n riêng trong giọ ầ ộ ố ẻ ở ớ ấ ế ộ ệ ờ
h c nên tôi x p nh ng cháu ngh ch ng i c nh nh ng cháu ngoan, luy n cho trọ ế ữ ị ồ ạ ữ ệ ẻ
thói quen ng i ngoan, chú ý, h ng thú trong gi h c. Trong gi ho t đng tôiồ ứ ờ ọ ờ ạ ộ
luôn nh c tr ng i đúng t th , bi t l ng nghe cô nói t đó tr t p trung vàoắ ẻ ồ ư ế ế ắ ừ ẻ ậ
ho t đng h n.ạ ộ ơ
VD : Trong l p ngoài nh ng tr ngoan, bi t nghe l i cô thì còn m t s b nớ ữ ẻ ế ờ ộ ố ạ
ngh ch, hay nói chuy n trong gi h c tôi th ng g i nh ng tr đó nên phát bi u,ị ệ ờ ọ ườ ọ ữ ẻ ể
n u tr ch a tr l i đc tôi đng viên khuy n khích tr , dù tr tr l i ch aế ẻ ư ả ờ ượ ộ ế ẻ ẻ ả ờ ư
đúng thì tôi v n đng viên, khuy n khích tuyên d ng tr c l p. Tr th y thíchẫ ộ ế ươ ướ ớ ẻ ấ
thú khi đc khen và s ngoan h n, chú ý, t p trung h n trong gi h c.ượ ẽ ơ ậ ơ ờ ọ
3.2. Bi n pháp 2:ệ T o môi tr ng ho t đng cho tr k chuy n sángạ ườ ạ ộ ẻ ể ệ
t o.ạ
T o môi tr ng cho tr ho t đng là r t c n thi t cho ch ng trình đi m i.ạ ườ ẻ ạ ộ ấ ầ ế ươ ổ ớ
Hi n nay, n u cô t o đc môi tr ng cho tr ho t đng t t thì s kích thích trệ ế ạ ượ ườ ẻ ạ ộ ố ẽ ẻ
phát tri n ngôn ng , tham gia vào ho t đng t t thì s kích thích tr phát tri nể ữ ạ ộ ố ẽ ẻ ể
ngôn. Tôi đã đi sâu vào môi tr ng b ng cách đa hình nh nhân v t c a câuườ ằ ư ả ậ ủ
chuy n n i b t vào góc văn h c và m t s b truy n tranh ngoài ch ng trìnhệ ổ ậ ọ ộ ố ộ ệ ươ
đ đa vào gi ng d y, v n đng ph huynh đóng góp truy n tranh đa góc vănể ư ả ạ ậ ộ ụ ệ ư
h c cho tr ho t đng th ng ngày. Nh ng câu chuy n đc th hi n trên cácọ ẻ ạ ộ ườ ữ ệ ượ ể ệ
m ng t ng trong không gian to đã giúp tr d tri giác, tr đc th o lu n, bànả ườ ẻ ễ ẻ ượ ả ậ
4/10
b c v câu chuy n. T đó tr bi t v n d ng nh ng ki n th c đó vào k chuy nạ ề ệ ừ ẻ ế ậ ụ ữ ế ứ ể ệ
sáng t o m t cách d dàng. Ngoài vi c t o nh ng b c tranh trên m ng t ng,ạ ộ ễ ệ ạ ữ ứ ả ườ
nh ng t p truy n tranh ch to tôi còn đi sâu làm m t s đ dùng tr c quan choữ ậ ệ ữ ộ ố ồ ự
tr ho t đng nh : m t s con r i d t có bánh xe, có c đng tay chân và t nẻ ạ ộ ư ộ ố ố ẹ ử ộ ậ
d ng nh ng truy n tranh cũ, nh ng s n ph m v c a tr , c t dán b i bìa c ngụ ữ ệ ữ ả ẩ ẽ ủ ẻ ắ ồ ứ
cho tr ghép tranh chuy n sáng t o ho c c t r i các con v t cho tr t ch n cácẻ ệ ạ ặ ắ ờ ậ ẻ ự ọ
con v t đó đ k chuy n sáng t o theo ý t ng c a mình giúp tr h ng thú thamậ ể ể ệ ạ ưở ủ ẻ ứ
gia vào ho t đng và nhi u ý t ng hay khi tr k chuy n sáng t o.ạ ộ ề ưở ẻ ể ệ ạ
3.3. Bi n pháp 3: D y tr cách s d ng nhân v t phù h p v i ngônệ ạ ẻ ử ụ ậ ợ ớ
ng l i k sáng t o.ữ ờ ể ạ
Bên c nhạ m t môi tr ng ho t đng v i đy đ các đ dùng tr c quan đaộ ườ ạ ộ ớ ầ ủ ồ ự
d ng phong phú, thu hút s h ng thú tham gia k chuy n sáng t o c a tr thìạ ự ứ ể ệ ạ ủ ẻ
chúng ta còn ph i d y tr cách s d ng nhân v t phù h p v i ngôn ng l i kả ạ ẻ ử ụ ậ ợ ớ ữ ờ ể
sáng t o. Khi d y tr sáng t o tôi đã chu n b cho tr nh ng t p chuy n tranhạ ạ ẻ ạ ẩ ị ẻ ữ ậ ệ
s u t m b ng cách đc k cho tr nghe các gi đón, gi tr tr và gi ch iư ầ ằ ọ ể ẻ ở ờ ờ ả ẻ ờ ơ
hàng ngày. Đây là hình th c cho tr làm quen v i tác ph m văn h c, là c s choứ ẻ ớ ẩ ọ ơ ở
tr có ki n th c v ng vàng khi th c hi n k chuy n sáng t o. Qua cách làmẻ ế ứ ữ ự ệ ể ệ ạ
quen nh v y tr bi t đánh giá, nh n xét v đc đi m tính cách c a các nhân v tư ậ ẻ ế ậ ề ặ ể ủ ậ
thông qua ngôn ng nói c a mình. Bên c nh đó tôi còn đnh h ng cho tr quanữ ủ ạ ị ướ ẻ
sát các tranh chuy n, cho tr xem qua đĩa hình các câu chuy n. Đng th i k tệ ẻ ệ ồ ờ ế
h p tri giác v i đàm tho i gi a cô và tr , giúp tr nh n xét đánh giá n i dungợ ớ ạ ữ ẻ ẻ ậ ộ
truy n m t cách chính xác và nói lên ý t ng c a mình qua s nh n th c. Tôiệ ộ ưở ủ ự ậ ứ
d y tr k chuy n theo t ng nhóm, theo th i gian th c hi n m t tu n ho c haiạ ẻ ể ệ ừ ờ ự ệ ộ ầ ặ
tu n, k t h p l ng ghép các môn h c khác, các trò ch i đ c ng c và kh c sâuầ ế ợ ồ ọ ơ ể ủ ố ắ
ki n th c, m r ng v n hi u bi t v th gi i xung quanh cho tr .ế ứ ở ộ ố ể ế ề ế ớ ẻ
Sau đây là m t s cách d y tr s d ng đ dùng tr c quan:ộ ố ạ ẻ ử ụ ồ ự
- D yạ tr s d ng r i tay: d y tr s d ng t ng con m t, k t h p v i l i nói,ẻ ử ụ ố ạ ẻ ử ụ ừ ộ ế ợ ớ ờ
ngôn ng bi u c m cùng v i cách di n r i qua c đng.ữ ể ả ớ ễ ố ử ộ
- D y tr ghép tranh k chuy n: ch n nh ng tranh mà tr thích ghép thành m tạ ẻ ể ệ ọ ữ ẻ ộ
d i câu chuy n sau đó k t ng tranh k t h p v i l i nói ch d n thông qua cácả ệ ể ừ ế ợ ớ ờ ỉ ẫ
nhân v t trong tranh.ậ
5/10