M t s kinh nghi m phát tri n năng l c h c sinh qua gi ng d y văn b n nh t d ng Ng văn 7
t i tr ng THCS L ng Th Vinh – Krông Ana- Đk L k ườ ươ ế
Ph n th nh t : M ĐU
I. Đt v n đ
Lí do lí lu n
Ngh quy t 29 – NQTW 8 khóa XI v đi m i căn b n, toàn di n giáo d c ế
và đào t o đáp ng yêu c u công nghi p hóa, hi n đi hóa trong đi u ki n kinh
t th tr ng đnh h ng xã h i ch nghĩa và h i nh p qu c t có vi t:ế ườ ướ ế ế
Chuy n m nh quá trình giáo d c t ch y u trang b ki n th c sang phát tri n ế ế
toàn di n năng l c và ph m ch t ng i h c. H c đi đôi v i hành, lý lu n g n ườ
v i th c ti n, giáo d c nhà tr ng k t h p v i giáo d c gia đình và xã h i...” ườ ế .
B giáo d c Đào t o đi m i ch ng trình SGK theo đnh h ng phát tri n năng ươ ướ
l c h c sinh là quan đi m c n thi t đ xác đnh m c đ đt đc c a t ng năng ế ượ
l c, g i ý cách th c ki m tra cũng nh đánh giá năng l c h c sinh.. ư
Ph ng pháp d y h c theo quan đi mươ phát tri n năng l c không ch chú ý
tích c c hoá h c sinh v ho t đng trí tu mà còn chú ý rèn luy n năng l c gi i
quy t v n đ g n v i nh ng tình hu ng c a cu c s ng và ngh nghi pế , đng
th i g n ho t đng trí tu v i ho t đng th c hành, th c ti n. Tăng c ng vi c ườ
h c t p trong nhóm, đi m i quan h giáo viên h c sinh theo h ng c ng tác có ướ
ý nghĩa quan tr ng nh m phát tri n năng l c xã h i. Bên c nh vi c h c t p
nh ng tri th c và k năng riêng l c a các môn h c chuyên môn c n b sung các
ch đ h c t p ph c h p nh m phát tri n năng l c gi i quy t các v n đ ph c ế
h p.
Lí do th c ti n
Qua th c t gi ng d y tr ng THCS ế ườ L ng Th Vinh huy n Krôngươ ế
Ana t nh Đăk Lăk đa s h c sinh ch a có s say mê h c môn Ng văn. Kh ư
năng c m th , di n đt, trình bày v văn ch ng... còn ươ nhi u h n ch . Các em ế
thi u s chu n b bài tr c khi đn l p, khi vào l p h c sinh r t th đng ướ ế . M t
s em ch bi t d a vào sách giáo khoa tr l i máy móc, không có t duy sáng ế ư
t o...M t s giáo viên còn quen v i cách d y h c cũ, n ng v thuy t trình, ch a ế ư
chú ý khai thác kênh hình, hay b n đ ho c đa thêm t li u minh h a cho bài ư ư
d y , ít t o đi u ki n cho h c sinh khai thác ki n th c. T đó vi c h c c a h c ế
sinh tr nên n ng n , nhàm chán, hi u qu h c t p không cao.
Đc bi t trong ch ng trình Ng văn THCS đc xây d ng theo tinh th n ươ ượ
tích h p. Các văn b n đc l a ch n theo tiêu chí th lo i văn b n ngoài yêu ượ
c u v tính t t ng phù h p v i tâm lí l a tu i THCS th hi n qua các tác ư ưở
ph m văn h c còn có n i dung là tính c p nh t, g n k t v i đi s ng, đa h c ế ư
sinh đn v i nh ng v n đ quen thu c, g n gũi h ng ngày v a có tình lâu dài màế
L u Th Hi n Ph ng – THCS L ng Th Vinh- Krông Ana- Đk L kư ươ ươ ế 1
M t s kinh nghi m phát tri n năng l c h c sinh qua gi ng d y văn b n nh t d ng Ng văn 7
t i tr ng THCS L ng Th Vinh – Krông Ana- Đk L k ườ ươ ế
m i ng i quan tâm đn th hi n trong các văn b n nh t d ng. Gi ng d y văn ườ ế
b n nh t d ng theo đnh h ng phát tri n năng l c s giúp h c sinh phát huy ướ
nh ng ph m ch t năng l c đáp ng đc v i yêu c u c a xã h i hi n đi tuy ượ
nhiên th c t cho th y trong gi ng d y văn b n nh t d ng nhi u giáo viên còn ế
g p r t nhi u khó khăn v l a ch n ph ng pháp phù h p đ có th khai thác ươ ế
t t bài h c đm b o m c tiêu c a ti t h c đng th i có th phát huy t i đa năng ế
l c c a h c sinh.
Nh m làm phong phú thêm n i dung bài h c đng th i phát huy đc tính ượ
tích c c, ch đng, sáng t o c a h c sinh trong h c t p, rèn luy n nh ng kĩ năng
c n thi t, kích thích s tìm tòi, phát hi n ki n th c m i, làm cho ti t h c sinh ế ế ế
đng, h p d n, qua đó gây đc h ng thú cho h c sinh h c t p b môn Ng ượ
văn, h n ch s nhàm chán và phát huy t i đa nh ng năng l c hi n có và s có ế
h c sinh k t n i gi a Văn h c v i đi s ng, nâng cao ch t l ng gi ng d y ế ượ
trong các ti t h c v văn b n nh t d ngế
Tôi đã ch n n i dung M t s kinh nghi m đnh h ng phát tri n năng ướ
l c h c sinh trong d y h c văn b n nh t d ng Ng văn 7 t i tr ng THCS ườ
L ng Th Vinh” ươ ế là đi t ng nghiên c u. ượ
II. M c đích( m c tiêu) nghiên c u
Tr ng tâm c a đ tài là nghiên c u gi i pháp d y h c văn b n nh t dung
Ng văn 7 theo đnh h ng phát tri n năng l c h c sinh nh m m c đích t o s ướ
h p d n, h ng thú cho các ti t h c văn b n nh t d ng, phát tri n nh ng năng ế
l c h c sinh c th : năng l c đc hi u, năng l c thuy t trình, năng l c k t n i, ế ế
năng l c gi i quy t v n đ, năng l c h p tác làm vi c nhóm. Đi t ng nghiên ế ượ
c u là h c sinh l p 7 tr ng THCS L ng Th Vinh huy n Krông Ana t nh ườ ươ ế
Đak Lak. Đ nghiên c u đ tài này tôi đã s dung các ph ng pháp sau ươ
Ph ng pháp phân tích và t ng h pươ
Ph ng pháp quan sátươ
Ph ng pháp th nghi m đ ki m nghi m m t s k t qu mà đ tài đươ ế
xu t
Ph ng pháp phân tích và t ng h p kinh nghi mươ
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đ
I. C s lí lu n c a v n đơ
Ngh quy t 29 NQ TW 8 khóa XI v đi m i căn b n, toàn di n giáo d c ế
có đa ra nh ng n i dung đi m i nh sau: ư ư
L u Th Hi n Ph ng – THCS L ng Th Vinh- Krông Ana- Đk L kư ươ ươ ế 2
M t s kinh nghi m phát tri n năng l c h c sinh qua gi ng d y văn b n nh t d ng Ng văn 7
t i tr ng THCS L ng Th Vinh – Krông Ana- Đk L k ườ ươ ế
Ch ng trình d y trong h th ng đc thi t k theo quan đi m đnh h ngươ ượ ế ế ướ
phát tri n năng l c k t h p gi a lý thuy t và th c hành đ ng i h c sau khi ế ế ườ
h c xong có năng l c th c hi n đc công vi c trong th c ti n. ượ
Vi c th c hi n quan đi m đnh h ng ướ trong giáo d c và d y h c s giúp
phát tri n năng l c gi i quy t nh ng v n đ ph c t p và làm cho vi c h c t p ế
tr nên có ý nghĩa h n nh m nâng cao năng l c c a ng i h c, giúp đào t o ơ ư
nh ng ng i có đy đ ph m ch t và năng l c đ gi i quy t các v n đ c a ườ ế
cu c s ng hi n đi.
D y h c s d ng ki n th c trong tình hu ng c th . Thay vì tham nh i nhét ế
cho h c sinh nhi u ki n th c lí thuy t, d y h c đnh h ng phát tri n năng l c ế ế ướ
chú tr ng t p d t cho h c sinh v n d ng các ki n th c kĩ năng h c đc vào ư ế ượ
các tình hu ng th c t , có ích cho cu c s ng sau này làm công dân, làm ng i lao ế ườ
đng, có năng l c s ng t l p.
Cũng nh các môn h c khác môn Ng văn có nhi m v và kh năng gópư
ph n vào vi c th hi n m c tiêu đào t o c a Tr ng ph thông nói chung, cung ườ
c p cho h c sinh nh ng ki n th c c b n c a khoa h c xã h i, th gi i t nhiên, ế ơ ế
nh ng năng l c, kĩ năng gi i quy t v n đ ; nên đòi h i h c sinh không ch bi t ế ế
mà còn ph i hi u và v n d ng nh ng ki n th c đã h c vào cu c s ng cho nên ế
cùng v i các môn h c khác vi c h c t p Ng văn áp d ng ph ng pháp này có ươ
th t o ra đng l c bên trong c a s h c t p, khuy n khích t duy đc l p, sáng ế ư
t o phê phán, s h p tác và kĩ năng giao ti p. ế
Nh m th c hi n vi c đi m i ph ng pháp d y h c phát huy tính tích c c ươ
ch đng c a h c sinh, nh ng năm g n đây các Tr ng ph thông đã chú ý đn ườ ế
vi c đi m i so n gi ng giáo viên và t ch c h c t p h c sinh, trong đó coi
tr ng v trí và vai trò c a h c sinh: V a là đi t ng v a là ch th . Thông qua ượ
quá trình h c t p, d i s ch đo c a giáo viên h c sinh ph i tích c c, ch ướ
đng c i biên chính mình.
Đc đi m c a d y h c phát tri n năng l c: L y h c sinh làm trung tâm
D y h c l y h c sinh làm trung tâm đc xem là ph ng pháp đáp ng yêu ượ ươ
c u c b n c a m c tiêu giáo d c, đòi h i ng i h c là ch th c a ho t đng ơ ườ
h c, h ph i t h c, t nghiên c u đ tìm ra ki n th c b ng hành đng c a ế
chính mình, ng i h c không ch đc đt tr c nh ng ki n th c có s n trongườ ượ ướ ế
bài gi ng c a giáo viên mà ph i t đt mình vào tình hu ng có v n đ c a th c
ti n, t đó t mình tìm ra cái ch a bi t, cái c n khám phá, h c đ hành, hành đ ư ế
h c, t c là tìm ki m ki n th c cho b n thân. ế ế
L u Th Hi n Ph ng – THCS L ng Th Vinh- Krông Ana- Đk L kư ươ ươ ế 3
M t s kinh nghi m phát tri n năng l c h c sinh qua gi ng d y văn b n nh t d ng Ng văn 7
t i tr ng THCS L ng Th Vinh – Krông Ana- Đk L k ườ ươ ế
Còn ng i d y ch là ng i t ch c và h ng d n quá trình h c t p, đoườ ườ ướ
di n cho ng i h c t tìm ki m ki n th c và ph ng th c tìm ki m ki n th c ườ ế ế ươ ế ế
b ng ho t đng c a chính mình.
Quan h gi a ng i d y và ng i h c đc th c hi n d a trên c s tin ườ ườ ượ ơ
c y và h p tác v i nhau. Trong quá trình tìm ki m ki n th c c a ng i h c có ế ế ườ
th ch a chính xác, ch a khoa h c, ng i h c có th căn c vào k t lu n c a ư ư ườ ế
ngu i d y đ t ki m tra, đánh giá rút kinh nghi m v cách h c c a mình.
Văn b n nh t d ng trong ch ng trình Ng văn THCS mang n i dung “g n ươ
gũi, b c thi t đi v i cu c s ng tr c m t c a con ng i và c ng đngtrong xã ế ướ ườ
h i hi n đi” h ng ng i đc t i nh ng v n đ th i s h ng ngày mà m i cá ướ ườ
nhân c ng đng đu quan tâm nh môi tr ng, dân s , quy n tr em ... do đó ư ườ
nh ng văn b n này giúp ng i d y d dàng đt đc m c tiêu tăng tính th c ườ ượ
hành, gi m lí thuy t , g n bài h c v i th c ti n, hình thành và phát tri n nh ng ế
ph m ch t năng l c.
Xu t phát t đi u này tôi mu n tìm hi u và nghiên c u sâu h n nh ng ơ
ph ng pháp đ d y h c có hi u qu đi v i nh ng văn b n nh t d ng.ươ
II.Th c tr ng c a v n đ
- Thu n l i : C s v t ch t nhà tr ng đc đu t : tài liêu, t li u,ơ ư ượ ư ư
tranh nh khá phong phú, h th ng công ngh thông tin đc trang b t ng đi ượ ươ
đáp ng nhu c u gi ng d y c a giáo viên.
H c sinh ngoan, có ý th c cao trong h c t p, ph huynh khá quan tâm đn ế
vi c h c c a con em.
B n thân đã nhi u năm gi ng d y Ng văn 7 nên tôi cũng có nh ng kinh
nghi m trong gi ng d y ch ng trình Ng văn c a kh i h c này. ươ
- Khó khăn:
C s v t ch t đã đc đu t nh ng ch a th t đng b .ơ ượ ư ư ư
Tr ng THCS L ng Th Vinh là ngôi tr ng n m trong đa bàn có nhi uườ ươ ế ườ
h c sinh dân t c thi u s s b t đng v ngôn ng , phong t c t p quán cũng là
m t tr ng i khá l n cho giáo viên trong vi c t ch c hi u qu bài h c v văn
b n nh t d ng.
Tâm lí c a h c sinh xem nh b môn Ng văn h n so v i các b môn ơ
Khoa h c t nhiên, nên h c sinh không ham thích b môn và không h ng thú
trong gi h c Văn, vi c này d n đn h c sinh không ch u khó nghiên c u, tìm tòi ế
ki n th c, th c hành luy n t p nên kh năng c m th và di n đt c a các emế
r t h n ch không ít em vi t không thành câu, nói ch a tr n ý, c m xúc tr nên ế ế ư
L u Th Hi n Ph ng – THCS L ng Th Vinh- Krông Ana- Đk L kư ươ ươ ế 4
M t s kinh nghi m phát tri n năng l c h c sinh qua gi ng d y văn b n nh t d ng Ng văn 7
t i tr ng THCS L ng Th Vinh – Krông Ana- Đk L k ườ ươ ế
khô c n, l i văn nghèo nàn. R t rè nhút nhát khi thuy t trình tr c đám đông, ế ướ
h ng năm ch t l ng c a b môn r t th p, ngu n cho ch t l ng mũi nh n ư ượ
không có.
Khi đi d gi đng nghi p gi ng d y văn b n nh t d ng tôi nh n th y
không ít giáo viên coi văn b n là m t th lo i c th gi ng nh truy n, kí... nên ư
th ng ch chú ý đn khai thác và bình giá trên nhi u ph ng di n ngh thu tườ ế ươ
mà ch a chú tr ng nhi u đn v n đ xã h i đt ra trong văn b n g n gũi v iư ế
h c sinh. Ch a v n d ng linh ho t các ph ng pháp d y h c cũng nh các bi n ư ươ ư
pháp t ch c d y h c nh m gây h ng thú cho các em. Giáo viên còn có tâm lí
phân vân không bi t có nên s d ng ph ng pháp gi ng bình khi d y nh ng vănế ươ
b n này không và n u có thì nên s d ng m c đ nh th nào. Nhi u ý ki n ế ư ế ế
cho r ng : “ Ch t văn” trong văn b n nh t d ng không nhi u n u không chú ý d ế
bi n gi Ng văn thành bài thuy t trình v m t v n đ l ch s , sinh h c, hayế ế
pháp lu t, d n đn hi u qu các ti t d y h c các lo i văn b n này ch a cao ế ế ư
Là m t giáo viên tr c ti p gi ng d y b môn Ng văn 7 tôi c m th y r t ế
trăn tr v đi u nay làm th nào đ có đc m t ti t d y hay làm cho h c sinh ế ượ ế
không quay l ng l i v i b môn, th p lên ng n l a đam mê b môn Ng vănư
trong h c sinh, k t n i gi a ki n th c văn ch ng v i đi s ng đ h c sinh nhìn ế ế ươ
nh n ra m c đích c a vi c h c b môn mình gi ng d y, làm th nào đ qua vi c ế
gi ng d y Ng văn c a mình có th hình thành nh ng ph m ch t năng l c cho
các em giúp các em có th t tin và linh ho t gi i quy t nh ng tình hu ng có v n ế
đ trong đi s ng. Chính nh ng trăn tr này đã thôi thúc tôi ph i tìm ki m nh ng ế
gi i pháp đ nâng cao ch t l ng gi ng d y và phát tri n nh ng ph m ch t ượ
năng l c c a ng i h c t nh ng văn b n nh t d ng c a ch ng trình ng văn ườ ươ
7. Đây cũng là lí do tôi ch n đ tài này đ nghiên c u
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi o quy t v n đ ế ế
Nh m giúp giáo viên có đc cách t ch c d y h c ph n văn b n nh t ượ
d ng Ng văn 7 theo đnh h ng phát tri n năng l c đ đt đc m c đích kích ướ ượ
thích h c sinh kh năng t duy, tìm tòi và liên h v n đ v i th c ti n đi ư
s ng. Tôi xin nêu m t s gi i pháp đc đúc k t t chính kinh nghi m gi ng ượ ế
d y c a tôi, khi v n d ng nh ng gi i pháp sau đây tôi nh n th y m t s thay
đi khá rõ v thái đ, tinh th n c a h c sinh đi v i vi c h c văn b n nh t
d ng. Gi i pháp c th nh sau: ư
Gi i pháp1. Làm t t khâu chu n b cho bài d y.
- Chu n b ki n th c d y h c ế
L u Th Hi n Ph ng – THCS L ng Th Vinh- Krông Ana- Đk L kư ươ ươ ế 5