Đề tài:
“VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI CÁCH MẠNG
KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ VÀ XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ
NỬA SAU THẾ KỈ XX THEO HƢỚNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO”
(Lĩnh vực: Lịch sử)
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƢỜNG THPT HOÀNG MAI 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
“VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI CÁCH MẠNG
KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ VÀ XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ
NỬA SAU THẾ KỈ XX THEO HƢỚNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO”
(Lĩnh vực: Lịch sử)
Họ và tên : LÊ VĂN TÌNH
Tổ : Khoa học xã hội
Điện thoại : 0973453081
Năm học: 2021 - 2022
MỤC LỤC
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ........................................................................................ 1
1. Lí do chọn đề tài ................................................................................................. 1
2. Tính mới ............................................................................................................. 2
3. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................... 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................... 3
5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 3
6. Kế hoạch nghiên cứu .......................................................................................... 3
7. Đóng góp của đề tài ............................................................................................ 4
PHẦN II. NỘI DUNG .......................................................................................... 5
Chƣơng 1. Cơ sở của đề tài .................................................................................. 5
1.1. Cơ sở lí luận .................................................................................................... 5
1.1.1. Phương pháp dạy học dự án .......................................................................... 5
1.1.2. Quan niệm về giáo dục qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo........................ 12
1.2. Cơ sở thực tiễn .............................................................................................. 12
1.2.1. Thực trạng dạy học nội dung cách mạng khoa học – kĩ thuật và công nghệ ở
trường phổ thông .................................................................................................. 12
1.2.2. Điều tra, khảo sát ........................................................................................ 13
Chƣơng 2. Giải pháp của đề tài ......................................................................... 16
2.1. Nội dung cách mạng khoa học – kĩ thuật và công nghệ trong chương trình Lịch
sử THPT có thể tổ chức dạy học dự án theo hướng trải nghiệm sáng tạo .............. 16
2.1.1. Nguyên tắc lựa chọn nội dung bài học để dạy học dự án............................. 16
2.1.2. Quy trình tổ chức thực hiện các dự án môn Lịch sử THPT ......................... 16
2.1.3. Những nội dung có thể tiến hành dạy học dự án trong chương trình lịch sử
THPT hiện hành ................................................................................................... 17
2.2. Nguyên tắc và quy trình tổ chức dạy học dự án ............................................. 18
2.2.1. Nguyên tắc ................................................................................................. 18
2.2.2. Quy trình .................................................................................................... 19
2.3. Xây dựng kế hoạch và triển khai 2 dự án trong dạy học bài cách mạng khoa
học - công nghệ và xu thế thế toàn cầu háo nữa sau thế kỉ XX ............................. 20
2.3.1. Dự án 1: Khảo sát và giới thiệu dây chuyền sản xuất của nhà máy xi măng
Hoàng Mai. .......................................................................................................... 20
2.3.2. Dự án 2: Khảo sát việc sử dụng các thiết bị công nghệ hiện đại vào đánh
bắt và chế biến thuỷ sản ở Hoàng Mai .................................................................. 31
Chƣơng 3. Thực nghiệm đề tài .......................................................................... 42
3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm đề tài ..................................................... 42
3.2. Đối tượng và phương pháp thực nghiệm đề tài .............................................. 42
3.3. Nội dung thực nghiệm đề tài .......................................................................... 42
3.4. Tiến hành thực nghiệm đề tài......................................................................... 42
3.4.1. Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm ............................................................ 42
3.4.2. Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm được tiến hành theo các phương
pháp sau: .............................................................................................................. 43
3.5. Kết quả thực nghiệm ..................................................................................... 43
3.5.1. Kết quả các bài kiểm tra ............................................................................. 43
3.5.2. Kết quả các phiếu điều tra về sự phát triển năng lực của học sinh ............... 44
PHẦN III. KẾT LUẬN ...................................................................................... 47
1. Tính khoa học ................................................................................................... 47
2. Tính thực tiễn ................................................................................................... 47
3. Một số kinh nghiệm rút ra ................................................................................ 47
3.1. Đối với giáo viên ........................................................................................... 47
3. 2. Đối với học sinh ........................................................................................... 48
4. Hạn chế của đề tài ............................................................................................ 48
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................. 49
PHỤ LỤC.............................................................................................................. 1
1
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục phổ thông Việt Nam những năm gần đây đang trong tiến trình đổi
mới mạnh mẽ, toàn diện theo hướng “chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu
trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học
đi đôi với hành; lí luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường gắn với giáo dục
gia đình và giáo dục xã hội. [10].
Thực tế đó đòi hỏi mỗi người thầy không ngừng học hỏi, tìm tòi, đổi mới về
nội dung, hình thức và phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục, đáp
ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ hội nhập và đưa giáo dục Việt
Nam tiệm cận với những nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.
Việc đổi mới Giáo dục phổ thông hiện nay cũng tạo ra nhiều cơ hội để giáo
viên nâng cao chất lượng dạy học bộ môn, trong đó có môn Lịch sử - môn học có
vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo dục nhưng phần lớn học sinh lại
“thờ ơ” do nhiều yếu tố, với định kiến: “Lịch sử khô khan, máy móc, giáo điều”
một phần do cách dạy học truyền thống nặng về truyền thụ kiến thực một chiều tạo
ra.
Muốn nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử, trước hết người giáo viên phải
tạo hứng thú, khơi gợi được đam mê học tập cho học sinh một cách tự giác. Và
việc vận dụng phương pháp dạy học dự án, tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo
là cách thức hữu hiệu để “phá vỡ” không gian chật hẹp của lớp học, tạo điều kiện
cho học sinh thỏa sức học tập tự chủ, sáng tạo dưới sự định hướng và giúp đỡ của
giáo viên.
Phương pháp dạy học dự án gắn với tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo
hết sức phù hợp với dạy học Lịch sử, môn học nghiên cứu về quá khứ đã qua của
xã hội loài người, cũng như những thành tựu khoa học - kĩ thuật, công nghệ của
nhân loại, người học không thể phục dựng lại bức tranh quá khứ bằng việc thực
hành trong phòng thí nghiệm như các môn khoa học tự nhiên. Được trải nghiệm
trong không gian của các nguồn tư liệu, các di sản, những thành tựu văn hoá, khoa
học- kĩ thuật và công nghệ lưu, học sinh sẽ có những cảm xúc chân thực, sâu sắc từ
đó thúc đẩy việc tìm hiểu kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành năng lực một
cách chủ động và tự nguyện.
Đặc biệt, trong dạy học lịch sử, về thành tựu của cuộc cách mạng khoa học –
kĩ thuật, vận dụng phương pháp dạy học dự án gắn với các hoạt động trải nghiệm
sáng tạo giúp phát huy những thành thành tựu khoa học–kĩ thuật và công nghệ,
mang lại ý nghĩa giáo dục và ý nghĩa thực tiễn to lớn. Học sinh được trang bị
những tri thức quý báu về khoa học, kĩ thuật và công nghệ sản xuất, bồi dưỡng tinh
thần tìm tòi, khám phá khoa học, định hướng nghề nghiệp và chọn nghề trong
tương lai, cũng như nỗ lực phát huy năng lực của bản thân góp phần xây dựng và
bảo vệ quê hương.
