PHÒNG GD - ĐT HUYỆN NGHĨA HƯNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGHĨA HỒNG
------
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
DẠY TẬP LÀM LỚP 2 THEO HƯỚNG
TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
Lĩnh vực / Cấp học : Tiếng Việt / Tiểu học
Tác giả : LÊ THỊ THẢO
Trình độ chuyên môn : Cao đẳng
Chức vụ : Giáo viên
Nơi công tác : Trường Tiểu học Nghĩa Hồng
Nam Định, ngày 19 tháng 5 năm 2021
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Dạy tập làm văn theo hướng trải nghiệm sáng tạo”
2. Lĩnh vực / cấp học : Tiếng Việt (02) / Tiểu học.
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ 10 /9/2020 đến 13/05/2021
4. Tác giả:
Họ và tên: Lê Thị Thảo
Năm sinh: 04/09/1996
Nơi thường trú: Nghĩa Hồng – Nghĩa Hưng – Nam Định
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường Tiểu học Nghĩa Hồng
Điện thoại: 0817848543
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
5. Đồng tác giả: không
6. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Tiểu học Nghĩa Hồng
Địa chỉ: Nghĩa Hồng – Nghĩa Hưng – Nam Định
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I.Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:
Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường nói chung và bật tiểu học nói
riêng, hiện nay vốn để cải cách giảng dạy không phải là mối quan tâm của một cá nhân
nào mà đó là nhiệm vụ chung của toàn xã hội .Chính sự đổi mới phương pháp giáo dục
bậc tiểu học sẽ góp phần tạo con người mới một cách có hệ thống và vững chắc.
Trong giai đoạn hiện nay xu hướng chung của sự đổi mới phương pháp dạy học ở bật
tiểu học là làm sao để giáo viên có thể là truyền thụ kiến thức và là người tổ chức, định
hướng cho học sinh hoạt động vốn hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân và chiếm lĩnh
trí thức mới. Nhưng chúng ta đã biết văn học là môn học chính vừa là môn công cụ giúp
học sinh phát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh là một tư tưởng tiến
bộ vốn xuất hiện từ lâu trong lịch sử giáo dục và hiện vẫn đang được dư luận quan tâm,
đánh giá cao. Dạy học theo phương pháp này khuyến khích được học sinh tự học và vận
dụng vốn hiểu biết của bản thân vào quá trình học tập. Với đặc điểm của phân môn Tập
làm văn: mang tính chất thực hành toàn diện, tổng hợp và sáng tạo, mỗi bài văn là một
sản phẩm không lặp lại của mỗi học sinh trước một đề tài cụ thể nào đó, thì việc đổi mới
phương pháp dạy học theo hướng này là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết,
đặc biệt với việc dạy Tập làm văn ở lớp 2 – Vậy đổi mới ra sao? như thế nào để phù hợp
với học sinh lớp 2. Điều đó khiến tôi trăn trở, tìm tòi suốt nhiều năm nay. Cho nên tôi
chọn cho mình đề tài: “Dạy tập làm văn lớp 2 theo hướng trải nghiệm sáng tạo”. Tôi
viết sáng kiến này với mong muốn nhận được sự chia sẻ, tư vấn hoặc trao đổi cùng bạn
bè, đồng nghiệp để cùng tìm ra biện pháp giúp học sinh học môn tập làm văn một cách
tốt nhất.
II. Mô tả giải pháp:
1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
Học sinh lớp 2 ở lứa tuổi 7 tuổi các em còn ham chơi, tư duy cụ thể phát triển ở giai
đoạn chưa hoàn chỉnh, nhận thức của các em đã mang tính quy luật. Song khả năng phán
đoán, suy luận và tư duy logic của các em chưa cao. Môn tập làm văn có vai trò hết sức
quan trọng đó là giúp học sinh sản sinh ngôn ngữ nói và viết, thông qua đó rèn luyện
cho học sinh kĩ năng tích lũy và sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp và học tập tốt các
môn học khác. Chính vì vậy dạy học môn Tập làm văn rất khó, nhất là các em lớp
2. Vì đối tượng này các em còn rất nghèo nàn ngôn ngữ diễn đạt, nhất là giai đoạn
đầu năm học.
Vì vậy, khi dạy phân môn tập làm văn cho học sinh lớp 2, giáo viên phải có biện pháp
phù hợp để học sinh có hứng thú học và mở rộng vốn từ tốt.
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:
2.1 Thực trạng:
2.1.1. Thực tiễn:
Sau một thời gian trực tiếp đứng lớp và qua tìm hiểu tôi đã nắm được các nguyên do
học sinh chưa học tốt phân môn Tập làm văn. Học sinh còn thụ động, vốn từ hạn hẹp,
không tự tin khi phát biểu ý kiến hay khi làm văn. Những lời đáp cảm ơn, xin lỗi,... còn
cứng nhắc, lập khuân, sao chép của nhau.
2.1.2. Một số nguyên nhân sau:
- Nguyên nhân từ phía giáo viên:
+) Giáo viên chưa mạnh dạn thay đổi phương pháp dạy học.
+) Giáo viên cung cấp ít từ ngữ mới, chưa nâng cao được vốn từ cho học sinh.
+) Phương pháp dạy học khô khan, không tạo được hứng thú học tập cho học sinh.
+) Đưa ra yêu cầu chung, chưa phù hợp với từng học sinh. Chưa phát huy được khả
năng của 1 số học sinh có năng khiếu và quá cao, vượt xa khả năng của các học sinh yếu.
+) Cho học sinh chép văn. Dẫn đến văn cả lớp giống nhau.
- Nguyên nhân từ phía học sinh :
+) Đặc thù lứ tuổi tiểu học (đặc biệt lớp 2) chủ yếu tiếp thu kiến thức thông qua tư
duy trực quan sinh động. Nên dạy học theo phương pháp truyền thống khiến các em chán
nản không muốn học và sợ phân môn Tập làm văn.
+) Học sinh mới đầu được làm quen với câu, đoạn văn, cách dung dấu câu, cách trình
bày đoạn văn,….
+) Khả năng cảm thụ văn của học sinh còn nhiều hạn chế.
+) Học sinh ý thức tự giác học còn yếu kém.
+) Học sinh ỷ lại vào giáo viên, không chịu tự vận động suy nghĩ.
2.2 . Các nhóm giải pháp:
Qua việc thực tế giảng dạy tôi thấy dạy học theo hướng trải nghiệm sáng tạo là một
phương pháp có nhiều ưu điểm và kích thích được các tiềm năng trí tuệ của HS.
Đặc thù lứ tuổi tiểu học (đặc biệt lớp 2) chủ yếu tiếp thu kiến thức thông qua tư duy trực
quan sinh động. Vì vậy, việc cho các em tiếp xúc và trải nghiệm qua các hoạt động thực
tế là hết sức quan trọng. Đối với phân môn Tập làm văn để các em phát triển được vốn
từ nên tạo cho học sinh có nhiều cơ hôi trải nghiệm thực tế. Dạy học theo hướng trải
nghiệm sáng tạo giúp học sinh mở rộng vốn từ và không còn lúng túng khi làm văn.
Đầu năm học, học sinh mới được làm quen với phân môn Tập làm văn nên học sinh
còn nhiều bỡ ngỡ, chưa có phương pháp học tập bộ môn một cách khoa học và hợp lý.
Học sinh mới đầu được làm quen với câu, đoạn văn, cách dung dấu câu, cách trình bày
đoạn văn,….Khả năng cảm thụ văn của học sinh còn nhiều hạn chế. Tôi đã tạo ra các
tình huống cụ thể, cho các em đóng vai, giải quyết vấn đề. Học sinh được tự mình nhập
vai, suy nghĩ, đưa ra phương án, câu đáp hợp lý. Làm cho phân môn Tập làm văn trở
nên gần gũi với các em.
Sau khi các em đã tự tin đưa ra lời đáp của mình trong các tình huống học tập, tôi bắt
đầu cho các em đi trải nghiệm. Tuy nhiên, để sự trải nghiệm nhiều bổ ích, các em thu
thập được nhiều thông tin, giáo viên cần có những định hướng giúp các em biết cách
quan sát và quan sát một cách khoa học. Tôi hướng dẫn và đưa ra các câu hỏi gợi mở
theo từng chủ đề khi quan sát tạo cho các em biết cách triển khai và thu thập được nhiều
thông tin và hoàn tất bài tập làm văn của riêng mình.