SKKN: M t s bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh l p 1B – Tr ng TH Nguy n Tri Ph ng ườ ươ
Ng i th c hi n: Ngô Th Bích Th yườ
I. ĐT V N Đ
Trong h th ng giáo d c qu c dân, b c h c Ti u h c có m t v trí đc
bi t, là n n móng cho m i s phát tri n v sau. Ch ng trình b c h c này ươ
r t chú tr ng giáo d c Ti ng Vi t cho h c sinh, giúp h c sinh đt đc 4 k ế ượ
năng: nghe, đc, nói và vi t. ế
l p M t, vi c rèn luy n k năng đc cho h c sinh có ý nghĩa h t s c ế
quan tr ng. N u k năng này đc rèn luy n t t, các em s thu n l i trong ế ượ
vi c phát tri n t duy, hi u đc nghĩa c a t , câu, đo n văn, bài văn mình ư ượ
v a đc; t đó, c m nh n đc cái hay, cái đp trong m i bài h c, đng th i ượ
hi u đc các l nh các yêu c u trong các môn h c khác. M t khác, l p M t ượ
các em đc t p đc thành th o, đc đúng, đc trôi ch y thì khi lên các l pượ
trên các em s h c v ng vàng, h c t t h n. Mu n v y ngay t đu, các em ơ
ph i đc luy n phát âm cho đúng. Phát âm đúng có vai trò và v trí quan ượ
tr ng h c môn Ti ng Vi t, giúp cho h c sinh không vi t sai chính t đc bi t ế ế
là t tin trong giao ti p. H c xong ch ng trình l p M t các em ph i đc ế ươ
thông vi t th o. Song th c t hi n nay, đi v i h c sinh tr ng Ti u h cế ế ườ
Nguy n Tri Ph ng nói chung và l p h c sinh l p 1B nói riêng còn m c r t ươ
nhi u l i khi phát âm. Th c t trên đã đt ra cho các nhà qu n lý l n giáo viên ế
không ít băn khoăn, trăn tr , mong mu n thay đi tình tr ng hi n t i nh m
đáp ng yêu c u nâng cao ch t l ng c a giáo d c ti u h c. ượ
Là giáo viên nhi u năm đc phân công gi ng d y l p M t, tôi luôn ượ
trăn tr và đã ch đng tìm hi u nguyên nhân, đng th i đa ra nhi u ph ng ư ươ
án giúp h c sinh kh c ph c nh ng l i trong phát âm. Trên c s nh ng k t ơ ế
qu đã đt đc trong nh ng năm qua, tôi xin m nh d n chia s kinh nghi m ượ
v i hi v ng s đem l i m t tham kh o h u ích cho đng nghi p M t s
1
SKKN: M t s bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh l p 1B – Tr ng TH Nguy n Tri Ph ng ườ ươ
Ng i th c hi n: Ngô Th Bích Th yườ
bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh l p 1B Tr ng TH Nguy n Tri ườ
Ph ng”ươ c a tôi đc hình thành t nh ng suy nghĩ nói trên. ượ
II. GI I QUY T V N Đ
1. C s lý lu nơ
+ h c sinh l p M t, c quan phát âm, ngôn ng phát tri n m nh, đáp ơ
ng nhu c u ti p nh n và th c hi n các ho t đng m i theo ch c năng phát ế
âm - t p đc.
+ Kh năng nh n th c, t duy, t t ng, tình c m, trí nh và nhân cách ư ư ưở
h c sinh đang hình thành và phát tri n. H c sinh l p M t h n nhiên, ngây th , ơ
trong sáng, hi u đng, tò mò, thích ho t đng, thích khám phá, th ng làmế ườ
vi c đc l p theo h ng thú c a mình. Trong m t các em, th y cô là hình
t ng m u m c, vì v y, h u h t m i đi u tr đu nh t nh t nghe theo. Sượ ế
phát tri n nhân cách c a h c sinh l p M t ph thu c ph n l n vào quá trình
d y h c và giáo d c c a th y, cô giáo trong nhà tr ng. Vì v y s a l i phát ườ
âm cho h c sinh l p M t là đi u ki n phát tri n toàn di n cho h c sinh ti u
h c trong giai đo n hi n nay. Nhân cách h c sinh ti u h c phát tri n đúng
đn hay l ch l c ph thu c vào quá trình giáo d c c a ng i th y mà trong ườ
đó ph ng ti n ch y u là nghe, nói, đc, vi t có đc trong quá trình h cươ ế ế ượ
t p. D y s a l i phát âm Ti ng Vi t chu n cho h c sinh l p M t, đòi h i ế
ng i giáo viên ph i phát âm đúng và có ph ng pháp d y h c phù h p v iườ ươ
đc đi m tâm sinh lí c a h c sinh ti u h c. Môn Ti ng Vi t l p M t là h ế
th ng khái ni m ng âm, đc đnh nghĩa b ng c u trúc ng âm c a ti ng, ượ ế
g m: Thanh đi u – Âm đu – V n.
- Thanh đi u g m 6 thanh là: thanh huy n, thanh s c, thanh h i, thanh
ngã, thanh n ng, thanh ngang.
2
SKKN: M t s bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh l p 1B – Tr ng TH Nguy n Tri Ph ng ườ ươ
Ng i th c hi n: Ngô Th Bích Th yườ
- Âm đu: Do các ph âm đm nhi m.
- V n có c u t o đy đ g m: Âm đm, âm chính, và âm cu i. Trong
đó âm đm do con ch /o/ và /u/ đm nhi m; âm chính do các nguyên âm đm
nhi m (đây là b ph n không th thi u c a ti ng). Âm cu i do các ph âm ế ế
(tr các ch : l, h, g, ngh; gh, k, kh, th; tr; r, gi, x; s; v ) và các bán nguyên âm: i,
y, u, o đm nhi m.
Trên c s tìm hi u th c tr ng phát âm, đc bi t là nguyên nhân d nơ
đn vi c phát âm sai c a h c sinh l p 1B - tr ng TH Nguy n Tri Ph ng,ế ườ ươ
tôi xin báo cáo m t s bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh, nh m gi i
quy t nh ng khó khăn c a giáo viên trong quá trình d y - h c, giúp h c sinhế
s a l i phát âm, góp ph n nâng cao hi u qu d y h c.
2. Th c tr ng c a v n đ
a. Tình hình chung
Năm h c 2015 2016, l p 1B tr ng TH Nguy n Tri Ph ng, do tôi ườ ươ
ch nhi m, có: 19 HS. Trong đó: Nam 06 em – N 13 em; HS đúng đ tu i có
18 em – HS l n h n 1 tu i: 01 em (l u ban). 100% các em là đi t ng con em ơ ư ượ
ng i Kinh, đa s cùng đ tu i đã qua l p m u giáo 5 tu i nên đã nh n đcườ ượ
m t ch cái. Là năm th hai tr ng TH Nguy n Tri Ph ng áp d ng d y ườ ươ
h c Công ngh giáo d c đi v i môn Ti ng vi t l p 1. ế
b. Nh ng thu n l i và khó khăn
b1. Thu n l i
* V phía giáo viên
Đc s quan tâm và ch đo sâu sát c a các c p lãnh đo v chuyênượ
môn. Đc tham gia b i d ng t p hu n, cung c p đ tài li u, ph ng ti nượ ưỡ ươ
đ giáo viên nghiên c u, h c h i, gi ng d y. Ban giám hi u Nhà tr ng và t ườ
chuyên môn th ng xuyên t ch c thao gi ng, d gi hàng tháng; t ch cườ
3
SKKN: M t s bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh l p 1B – Tr ng TH Nguy n Tri Ph ng ườ ươ
Ng i th c hi n: Ngô Th Bích Th yườ
nh ng bu i h c chuyên đ th o lu n v chuyên môn đ rút ra nh ng ý ki n ế
hay, nh ng đ xu t kinh nghi m t t áp d ng trong vi c gi ng d y.
B n thân tôi nhi u năm li n đc phân công gi ng d y l p 1; luôn có ý ượ
th c trách nhi m và có kinh nghi m trong công tác gi ng d y; s n sàng giúp
đ chia s v i đng nghi p v chuyên môn cũng nh giúp nhau tháo g ư
nh ng khó khăn trong gi ng d y.
Vi c áp d ng d y h c Công ngh giáo d c đi v i môn Ti ng vi t ế
cũng đã góp ph n tích c c trong vi c kh c ph c, s a l i phát âm cho HS.
* V phía h c sinh
Vào l p M t các em đa s r t ngoan, bi t vâng l i cô giáo, thích h c ế
t p và thi đua v i các b n, d khích l đng viên khen th ng .v.v…. ưở
100% h c sinh đã qua l p M m non 5 tu i nên ít nhi u gì các em cũng
đc làm quen v i vi c h c t p trên l p.ượ
* V phía ph huynh
Đa s ph huynh quan tâm đn vi c h c t p c a con em mình, không ế
khoán tr ng cho nhà tr ng và giáo viên; có s ph i h p v i giáo viên trong ườ
vi c nh c nh , đôn đc con em mình nh : Chu n b đy đ sách v , đ dùng ư
h c t p và t o đi u ki n t t cho con em mình đn l p cũng nh h c t p ế ư
nhà.
b2. Khó khăn
Bên c nh nh ng thu n l i nêu trên, trong quá trình gi ng d y, b n thân
tôi v n còn g p m t s khó khăn sau:
* V phía giáo viên
B n thân tôi nói riêng và ph n l n giáo viên d y kh i l p M t nói
chung là ng i Nam Trung B , nên ph n nào cũng b nh h ng cách phát âmườ ưở
c a vùng này. Chính vì v y mà ph n nào nh h ng đn vi c d y cách phát ưở ế
âm cho h c sinh.
4
SKKN: M t s bi n pháp s a l i phát âm cho h c sinh l p 1B – Tr ng TH Nguy n Tri Ph ng ườ ươ
Ng i th c hi n: Ngô Th Bích Th yườ
* V phía h c sinh
Đa s các em có nguyên quán là ng i Qu ng Nam Qu ng Ngãi ườ
Bình Đnh. Môi tr ng ngôn ngườ đa ph ng đã nh h ng đn các em t khi ươ ưở ế
t p nói đn khi đi h c và c lúc tr ng thành, và t th h này đn th h ế ưở ế ế ế
khác. Trong gia đình, có ng iườ phát âm ch a chu nư ; ra ngoài xã h i, nhi u
ng iườ phát âm ch a chu nư , nghe lâu, d n d n tr thành thói quen, hình thành
t trong c u t o c a b máy phát âm, ăn sâu vào huy t qu nế , đn khi l n lênế
r t khó s a, th m chí không th s a đc n a. ượ Các em th ng m c nh ngườ
l i phát âm nh sau: ư
- V âm đu: Đc sai / tr/ thành /ch/ ; đc /s/ thành /x/; đc /d/
thành /gi/; đc /p/ thành /b/. ( Em: B o Phong, Khánh Loan, Qu nh Nh , ... ) ư
- V thanh đi u: đc thanh ngã (~) thành thanh h i (?) ( Em: Gia B o,
Hi n Di u, Thanh Thúy, ... )
- V V n:
V n có âm đm: đc v n / oanh/ thành /anh/, VD: ho nh h e/h nh h ;
đc v n / oach/ thành /ach/,VD: k ho ch/k h ch; đc v n /ế ế oát/ thành /at/,
VD: lo t so t/l t s t; đc v n / oay/ thành /ay/, VD: xoay x /xay x ; đc
v n /uây/ thành /ây/, VD: khuây kh a/ khây kh , đc v n / uya/ thành /ia/, VD:
v khuya/ v khia ( Em: Đng Đc, Khánh Loan, B o Phong, ... )
V n có âm cu i: đc / n/ thành /ng/, VD: qu nhãn/ qu nhãng; bàn tán/
bàng táng; lăn x /lăng x ; Đc / t/ thành /c/, VD: h t d /h c d ; b cát/b
các;.... ( Em: Văn L ng, B o B o, Đng Đc, ... )ượ
* V phía ph huynh :
Gia đình là m t môi tr ng văn hoá có s c m nh to l n trong vi c duy ườ
trì cái truy n th ng. Vì v y, s là m t tr ng i không nh đi v i vi c rèn
luy n kĩ năng phát âm c a h c sinh khi cha m các em phát âm không đúng.
5