Thăng trầm vaccin phòng bnh Alzheimer
Nghiên cứu mới nhất được thực hiện tại một số trungm thí nghiệm của
Mỹ đã phát hiện ra thủ phạm gây bệnh Alzheimer căn bệnh đặc biệt nguy
himngười già. Đây chính là cơ sở để các hãng dược phẩm cho ra đời
những biệt dược phòng chng hữu hiu và tận gốc căn bệnh mà hàng chục
triệu ngưi trên thế giới mắc phải.
Alzheimer là sự thoái hóa mô tế bào não dn đến mất dần tế bào thần kinh,
từ đó gây ra tình trng mất trí nhớ, mất các chức năng nhận thức ở người cao
tui, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống của người bệnh. Ca bệnh
Alzheimer đầu tiên được mô tả vào năm 1907. Từ đó đến nay, số bệnh nhân
Alzheimer ngày càng gia tăng, đặc biệt khi tuổi thọ của con người ngàyng
nâng cao. Hiện Alzheimer không chỉ là vn đề cần quan tâm của y học mà
đã trthành vn đề xã hội nghiêm trng, là k thù nguy him của hàng chục
triệu ngưi cao tuổi trên thế gii. Y học cũng chưa có bất kỳ một loại thuốc
nào cho phép điều trị khỏi căn bệnh này.
Trong tương lai, vaccin sẽ giúp con người phòng
được bệnh suy giảm trí nhớ.
Nhng phát hiện quan trọng về n bệnh
Cho dù nhng biến đổi đặc trưng trong mô não đã được mô tả từ ngót 100
năm trước (tác phẩm của bác sĩ Alois Alzheimer, nhà thần kinh học Đức,
năm 1906) nhưng cho đến những năm đầu thế kỷ 21, các nhà khoa học vẫn
chưa hiểu biết rõ ràng về căn bệnh và đặc biệt là chưa tìm ra được nguyên
nhân gây bệnh. Hầu hết các bác sĩ đều nhầm lẫn những triệu chứng đầu tiên
của bệnh với triu chứng của trạng thái chán chường, mệt mỏi, stress mà
không mấy ai nghi ngờ nó có liên quan đến hiện tượng thoái hóa mô tế bào
não. Ngay ti các quốc gia có nền y học phát triển cao như Mỹ, Đức, Ba Lan
thì cũng có đến 9/10 bác sĩ không có đầy đủ kiến thức để chẩn đoán bệnh.
Vậy nên, sđông người bệnh khi đến các cơ sở y tế thì bệnh trạng đã giai
đoạn nguy hiểm.
Người ta cũng chỉ biết rằng đây hội chứng hao hụt não - hậu quả của việc
tàng trữ trong tế bào thn kinh hợp chất protein mang tên beta-amyloide. Tế
bào não - vì thế bị thoái hóa, mất dần mối liên hệ với những tế bào khác, rồi
tan rã - chấm dứt việc thực hiện chức năng học tập,u trữ kiến thức và khai
thác những thông tin cần thiết từ trí nhớ mà to hóa vốn đã ban cho con
người. Người ta nghi ngờ rằng nguyên nhân làm bnão thoái hóa có thlà
vi khuẩn Chlamydia pneumoniae, virut đậu mùa, những chấn thương đầu,
nhim độc chất hóa học, bị gây mê nhiu lần và hậu quả của quá trình xơ
vữa thành mạch nhưng chưa có cơ sở khoa học để chứng minh.
Mãi đến gần đây, những nghiên cứu mới nhất được tiến hành tại một số
trung tâm thí nghim Mỹ cuối cùng đã nhn thấy sự mặt của nhiều enzym
và protein trong quá trình phát triển bệnh. Đáng chú ý trong số này là sự góp
mặt của 3 loại enzym là alfa, beta và gamma - những kẻ giấu mặt. Trong đó,
alfa - kgiấu mặt hoạt động làm cho protein beta-amyloide bị cắt ở giữa, mà
tiếp theo là sxuất hiện hai thành phần tan rã theo thi gian, để rồi bị đào
thải khỏi não - và cuối cùng là chm dứt sự tồn tại của nó trong não. Beta
gamma - kẻ giấu mặt thu gom những tế bào não đã bị làm hỏng một cách
không hp lệ. Và hậu quả là protein kng tự hòa tan được mà tn trữ trong
các tế bào thần kinh cùng tất cả các tác động tiêu cực của nó. Từ đó dẫn đến
hiện tượng bộ não dần dần không còn khnăng ghi nhớ và mất khả năng
kim soát hành vi sinh lý. Trng thái khủng khiếp và hổ thẹn này kng th
thay đổi. Nó kéo i cho đến chết, thường kết thúc dưới các dạng biến chứng
như viêm phổi hoặc viêm nhim hệ tiết niệu.
Vaccin - Cu cánh của căn bệnh
Rõ ràng, một khi các tế bào não đã b phủy thì kngmột loại thuốc
nào có thể điều trị hi phục. Khi không thể mong chờ một pơng pháp hữu
hiệu để trị bệnh, giới khoa học chỉ còn cách tìm ra phương pháp phòng bnh.
Và việc nhận biết được các tác nhân gây bệnh là ba loi enzym giấu mặt đã
gợi mở cho các nhà khoa học cách điều chế ra các loại vaccin tận dụng kh
năng đề kháng tự nhiên của cơ thể để phòng chống căn bệnh nguy hiểm này.
Đi đầu trong việc cho ra đời vaccin phòng bệnh Alzheimer là các nhà khoa
học ĐH Michigan, Mỹ. Năm 2006, họ đã điều chế ra một loại vaccin có
chứa tinh bột beta - ging loại enzymxấu” được xác định là một trong
những tác nhân gây bệnh và dùng chúng để tiêm cho người bệnh. BS. Sid
Gilman - trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Hệ miễn dịch của cơ thể đã
xem tinh bột beta như một protein gây bệnh Alzheimer và tn công nó, điều
này khiến cho cơ chế miễn dịch với căn bệnh được kích hoạt và tăng
cường”. Kết quả thử nghiệm cho thấy: 59/300 bệnh nhân được tiêm vaccin
đã sản xuất ra một lượng miễn dịch đáng kểthể làm gim sự phát trin
của bệnh. Trong cuộc kim tra trí nhớ, não của những người được tiêm
vaccin cũng hoạt động tốt hơn nhiều so với những người không được tiêm.
Tháng 8/2009, các nhà khoa học thuộc Công ty Công nghệ sinh học Affiris -
Áo lại tuyên bhọ đã nghiên cứu thành công giai đoạn thử nghiệm m
sàng một loại vaccin có tên AD02 phòng bệnh Alzheimer. Loại vaccin này
khi tmo người sẽ giúp sản sinh ra các kháng thể có tác dụng chống lại
sự hình thành các mảng bám protein beta-amyloide trong não - nguyên nhân
làm nghnc tín hiệu của não gây ra bệnh Alzheimer. AD02 đã được
thnghim trên 420 người Áo, Đức, Pháp, Cộng hòa Séc, Slovakia và
Croitia. Cho đến nay, chưa thấy có báo cáo tác dụng phụ nào trm trọng t
các th nghiệm này.
Mới đây nhất, tháng 3/2011, lại có thêm một thông báo nữa về việc th
nghim thành công một loại vaccin ngừa bệnh Alzheimer mới. Ln này,
thành công thuộc về các nhà khoa học Trường đại học Nam Florida (Mỹ).
Loại vaccin này được đưa vào cơ thể qua miếngn rất an toàn và hu hiệu.
Qua các nghiên cứu trên nhng con chuột già có triệu chứng Alzheimer, các
nhà khoa học nhận thấy, vaccin từ miếng dán thẩm thấu tốt qua da vào
thể và đã phát huy khnăng, làm minh mẫn các vùng não b hỏng của chuột.
Quan trng hơn, việc đưa vaccin vào cơ thể thông qua miếng dán không thấy
để li những tác dụng phụ nào như cách tiêm. Các bác sĩ hy vọng, trong
tương lai, những miếng dán vaccin sẽ là cách đơn giản nhất để bảo vệ con
người khỏi căn bệnh Azheimer.