Ti u lu n Tài chính Qu c tể ậ ố ế
M C L CỤ Ụ
............................................................................................................................................. 30
1
CH NG 1: C S LÝ LU N V KH NG HO NG N .ƯƠ Ơ Ở Ậ Ề Ủ Ả Ợ
1.1. M t s khái ni m v kh ng ho ng n .ộ ố ệ ề ủ ả ợ
Tr c khi nói v kh ng ho ng n thì chúng ta hãy xem xét khái ni m v n là gì.ướ ề ủ ả ợ ệ ề ợ
N là m t t chung dùng đ ch v nghĩa v c a đi t ng này t i đi t ng khác.ợ ộ ừ ể ỉ ề ụ ủ ố ượ ớ ố ượ
Tùy theo các đi t ng và nghĩa v đó là gì thì chúng ta s có cách g i n khác nhau.ố ượ ụ ẽ ọ ợ
Trong bài phân tích này các đi t ng là qu c gia, chính ph , các t ch c tài chínhố ượ ố ủ ổ ứ
qu c t … và nghĩa v là tr ti n nên n này đc g i là n qu c t .ố ế ụ ả ề ợ ượ ọ ợ ố ế
Theo nghĩa r ng, n qu c t là các kho n n c a m t qu c gia đi v i các qu cộ ợ ố ế ả ợ ủ ộ ố ố ớ ố
gia hay các t ch c tài chính qu c t khác. Theo nghĩa h p, n qu c t là n c aổ ứ ố ế ẹ ợ ố ế ợ ủ
chính ph đi v i các t ch c, n u đã là n c a chính ph thì lúc này nó còn tên g iủ ố ớ ổ ứ ế ợ ủ ủ ọ
khác là n công. Nh v y th t ch t n công cũng chính là n qu c t .ợ ư ậ ậ ấ ợ ợ ố ế
Do có hai cách g i v n nên cũng có hai cách g i v kh ng ho ng n t ng ngọ ề ợ ọ ề ủ ả ợ ươ ứ
là:
Kh ng ho ng n qu c t là vi c m t kh năng thanh toán c a m t qu c gia điủ ả ợ ố ế ệ ấ ả ủ ộ ố ố
v i t ch c tài chính qu c t , công ty đa qu c gia hay chính ph các n c.ớ ổ ứ ố ế ố ủ ướ
Kh ng ho ng n công là vi c chính ph c a m t n c m t kh chi tr cácủ ả ợ ệ ủ ủ ộ ướ ấ ả ả
kho ng n , bao g m n c a chính ph và các b o lãnh n c a chính ph .ả ợ ồ ợ ủ ủ ả ợ ủ ủ
Bài vi t này chúng ta s tìm hi u nh ng căn b n chung nh t theo nghĩa kh ngế ẽ ể ữ ả ấ ủ
ho ng n qu c t đ ta có cái nhìn chung nh t và phân tích th c tr ng, gi i pháp theoả ợ ố ế ể ấ ự ạ ả
nghĩa h p (kh ng ho ng n công), đu này có v r t mâu thu n nh ng th c t nó sẹ ủ ả ợ ề ẻ ấ ẫ ư ự ế ẽ
giúp d hi u v n đ h n. Và vì lý do v n đ th c t hi n nay c a kinh t th gi i đóễ ể ấ ề ơ ấ ề ự ế ệ ủ ế ế ớ
là n công, tâm đi m là cu c kh ng ho ng n công c a Châu Âu.ợ ể ộ ủ ả ợ ủ
Ti u lu n Tài chính Qu c tể ậ ố ế
1.2 Nguyên nhân c a kh ng ho ng n .ủ ủ ả ợ
1.2.1 Thâm h t tài kho n vãng lai.ụ ả
Khi m t qu c gia thâm h t tài kho n vãng lai l n ( chi ngo i t cho vi c nh p kh uộ ố ụ ả ớ ạ ệ ệ ậ ẩ
hàng hóa d ch v l n h n thu ngo i t t vi c xu t kh u hàng hóa d ch v ) đi u đó d nị ụ ớ ơ ạ ệ ừ ệ ấ ẩ ị ụ ề ẫ
đn thi u ngo i t thanh toán cho n c ngoài.ế ế ạ ệ ướ
Nhi u qu c gia đang phát tri n b t đu ch u s thâm h t c a cán cân m u d ch l n,ề ố ể ắ ầ ị ự ụ ủ ậ ị ớ
ph n l n là do cu c suy thoái toàn c u đã làm gi m nhu c u c a các n c phát tri n điầ ớ ộ ầ ả ầ ủ ướ ể ố
v i xu t kh u c a các n c đang phát tri n, các cân m u d ch thâm h t l n đã gây ra cácớ ấ ẩ ủ ướ ể ậ ị ụ ớ
đi u ki n x u đi các n c đang phát tri n và các đi u ki n x u đi này làm cho m c nề ệ ấ ở ướ ể ề ệ ấ ứ ợ
tăng.
1.2.2 Đnh giá đng ti n b n t caoị ồ ề ả ệ
N u đng b n t đc đnh giá cao s làm gi m kh năng xu t kh u do đó làm gi mế ồ ả ệ ượ ị ẽ ả ả ấ ẩ ả
ngu n thu ngo i t . M c khác, nó có tác đng khuy n khích nh p kh u làm tăng chiồ ạ ệ ặ ộ ế ậ ẩ
ngo i t , t t c các y u t này làm cho tài kho n vãng lai thâm h t tr m tr ng.ạ ệ ấ ả ế ố ả ụ ầ ọ
1.2.3.H th ng ngân hàng hoat đng kém hi u quệ ố ộ ệ ả
Vi c cho vay kém hi u qu c a các ngân hàng th ng m i nh t là các ngu n v n huyệ ệ ả ủ ươ ạ ấ ồ ố
đng t n c ngoài cũng là m t nguyên nhân quan tr ng đn m t kh năng thu h i n ,ộ ừ ướ ộ ọ ế ấ ả ồ ợ
do đó m t kh năng thanh toán n n c ngoài.ấ ả ợ ướ
1.2.4.Dòng v n ng n h n n c ngoài vào quá nhi uố ắ ạ ướ ề
Khi dòng v n ng n h n n c ngoài vào quá nhi u, n u tình hình kinh t chính trố ắ ạ ướ ề ề ế ị
m t qu c gia b t n thì dòng v n ng n h n s đo chi u nhanh,hâu qu là qu c gia ti pộ ố ấ ổ ố ắ ạ ẽ ả ề ả ố ế
nh n dòng v n ng n d r i vào tình tr ng kh ng ho ng.ậ ố ắ ễ ơ ạ ủ ả
3
1.3 Tác đng c a kh ng ho ng n .ộ ủ ủ ả ợ
1.3.1 Tác đng c a kh ng hoàng n đi v i MNCộ ủ ủ ợ ố ớ
Khi m t qu c gia đc các t ch c tài chính qu c t nh IMF,WB,ADB,..h tr cộ ố ượ ổ ứ ố ế ư ỗ ợ ả
gói (không kèm theo đi u ki n) đ kh c ph c kh ng ho ng tài chính , thì nh ng qu cề ệ ể ắ ụ ủ ả ữ ố
gia này có xu h ng th c hi n b o h s n xu t trong n c h n ch nh p kh u, do đó,ướ ự ệ ả ộ ả ấ ướ ạ ế ậ ẩ
làm gi m th ng m i qu c t , h u qua làm gi m danh thu bán hàng c a các doanhả ươ ạ ố ế ậ ả ủ
ngi p, nh t là các công ty MNCệ ấ
1.3.2 Tác đng c a t giá th n i và lãi xu t cho vai đi v i cu c kh ng ho ngộ ủ ỷ ả ổ ấ ố ớ ộ ủ ả
nợ
H u h t các kho n vay n c a các n c đang phát tri n đu b ng USD , do đó khiầ ế ả ợ ủ ướ ể ề ằ
USD tăng giá thì các n c đang phát tri n s g p khó khăn khi tr n ng c l i ng iướ ể ẽ ặ ả ợ ượ ạ ườ
dân hoa kì s thích s d ng hàng c a các n c đang phát tri n s n xu t , do giá r , đi uẽ ử ụ ủ ướ ể ả ấ ẻ ề
đó s giúp tài kho n vãn lai c a các n c đang phát tri n đc c i thi n và tài kho nẽ ả ủ ướ ể ượ ả ệ ả
vãng lai c a Hoa K b thâm h t.ủ ỳ ị ụ
Các kho ng cho vay th ng có lãi su t th n i, s ti n thanh toán n vay ch u nhả ườ ấ ả ổ ố ề ợ ị ả
h ng c a thay đi lãi su t theo th i gian. Khi lãi su t tăng các kho ng vay v i lãi su tưở ủ ổ ấ ờ ấ ả ớ ấ
th n i tr nên khó tr h n. ả ổ ở ả ơ
1.4 Gi i pháp kh c ph c kh ng ho ng nả ắ ụ ủ ả ợ
Th c hi n b o h m u d ch và phá giá ti n t :đ tăng c ng kh năng thanh toán nự ệ ả ộ ậ ị ề ệ ể ườ ả ợ
n c ngoài ,các n c phát tri n đ đy m nh xu t kh u ,h n ch nh p kh u ,b ngướ ướ ể ể ẩ ạ ấ ẩ ạ ế ậ ẩ ằ
nhi u gi i pháp ,trong đó có gi i pháp phá giá ti n t và thu hút v n đu t n c ngoài ,ề ả ả ề ệ ố ầ ư ướ
nh t là đu t tr c ti pấ ầ ư ự ế
Bán các khoàn n vay c a n c đang phát tri n :đây đc xem là gi i pháp c c u l iợ ủ ươ ể ượ ả ơ ấ ạ
các kho n đu t c a ngân hàng nh m h n ch r i ro ả ầ ư ủ ằ ạ ế ủ
Trích d phòng t n th t cho vay. Là gi i pháp tìm ngu n bù đp r i ro c a các ngânự ổ ấ ả ồ ắ ủ ủ
hàng b ng cách gi m l i nhu n tr c thuằ ả ơ ậ ướ ế
Ti u lu n Tài chính Qu c tể ậ ố ế
Phòng ng a các y u t r i ro chính tr . Hình th c r i ro chính tr s là vi c t ch iừ ế ố ủ ị ứ ủ ị ẽ ệ ừ ố
thanh toán n do m i quan h chính tr gi a n c vay v i ngân hàng hay v i các n cợ ố ệ ị ữ ướ ớ ớ ướ
ch nhà c a ngân hàng này. Tuy nhiên có các hình th c r i ro chính tr khác ít nghiêmủ ủ ứ ủ ị
tr ng h n, nh m t s thay đi trong chính sách thu c a chính ph n c ngoài có thọ ơ ư ộ ự ổ ế ủ ủ ướ ể
tác đng l n đi v i kh năng thanh toán n t n đng c a m t doanh nghi p n c ngoài.ộ ớ ố ớ ả ợ ồ ọ ủ ộ ệ ướ
Ngoài ra, chính ph c a m t qu c gia có th quy t đnh qu c h u hóa m t doanh nghi p.ủ ủ ộ ố ể ế ị ố ữ ộ ệ
M t hình th c r i ro chính tr gián ti p h n là chính ph giám sát ch t ch vi c bánộ ứ ủ ị ế ơ ủ ặ ẽ ệ
ngo i t đ thanh toán các kho n vay tính b ng đng USD. N u m t ngân hàng cho môtạ ệ ể ả ằ ồ ế ộ
chính ph n c ngoài vay, ngân hàng ph i th m đnh cam k t thanh toán n c a chínhủ ướ ả ẩ ị ế ợ ủ
ph đó. Vì đng l i ch tr ng c a chính ph thay đi qua th i gian, m t ngân hàngủ ườ ố ủ ươ ủ ủ ổ ở ộ
th m đnh kh năng có th có m t thay đi trong quan đi m c a chính ph , có th nhẩ ị ả ể ộ ổ ể ủ ủ ể ả
h ng đn cam k t thanh toán n t n đng. vì v y m t qu c gia có s n đnh chính trưở ế ế ợ ồ ọ ậ ộ ố ự ổ ị ị
s có kh năng thu hút ngu n v n qu c t r t l n.ẽ ả ồ ố ố ế ấ ớ
Các y u t r i ro tài chính. T ch c th m đnh r i ro qu c gia ph i đánh giá m t cáchế ố ủ ổ ứ ẩ ị ủ ố ả ộ
t m đi u ki n tài chính c a m t n c ngoài, vì đi u ki n này nh h ng đn kh năngỉ ỉ ề ệ ủ ộ ướ ề ệ ả ưở ế ả
tr n c a chính ph và các doanh nghi p các n c đó. Chính ph c a m t n c m nhả ợ ủ ủ ệ ướ ủ ủ ộ ướ ạ
v tài chính th ng s thu nh p đ t thu đ thanh toán n vay cho n c ngoài.`ề ườ ẽ ậ ủ ừ ế ể ợ ướ
CH NG 2: TH C TR NG KH NG HO NG N TRÊN TH GI IƯƠ Ự Ạ Ủ Ả Ợ Ế Ớ
2.1 Toàn c nh n công c a th gi iả ợ ủ ế ớ
Trong quá kh , kh ng ho ng n công cũng đã đc bi t đn vào đu th p k 80 c aứ ủ ả ợ ượ ế ế ầ ậ ỷ ủ
Th k XX. Năm 1982, Mê-hi-cô là qu c gia đu tiên tuyên b không tr đc n vayế ỷ ố ầ ố ả ượ ợ
IMF. Đn tháng 10/1983, 27 qu c gia v i t ng s n lên t i 240 t USD đã tuyên b ho cế ố ớ ổ ố ợ ớ ỷ ố ặ
chu n b tuyên b hoãn tr n . Nh v y v n đ kh ng ho ng n công đã xu t hi n tẩ ị ố ả ợ ư ậ ấ ề ủ ả ợ ấ ệ ừ
lâu trong l ch s ch không ph i m i xu t hi n g n đây. Nh ng cu c kh ng ho ng nị ử ứ ả ớ ấ ệ ầ ư ộ ủ ả ợ
công hi n nay nghiêm tr ng h n, l n h n, kéo dài h n và v n ch a có h ng gi i quy t. ệ ọ ơ ớ ơ ơ ẫ ư ướ ả ế
5