PHẦN III. PHỤ LỤC MỘT SỐ CHIA SẺ VỀ MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI TẠI VIỆT NAM

ĐIỀU EM MUỐN NÓI

Nguyễn Thị Bích Hồng, TH Vân Nham, Hữu Lũng, Lạng Sơn

rong cuộc đời dạy học của mình, tôi đã có biết bao kỉ niệm đáng nhớ. Và có một kỉ niệm với một em học sinh khiến tôi không thể nào quên được.

T

Đó là năm học 2012 – 2013 khi nhà trường đưa Mô hình trường tiểu học mới VNEN vào giảng dạy khối lớp 2, 3. Tôi được phân công chủ nhiệm lớp 3C. Trong lớp có một em học sinh nam tên là Hoàng Hà. Tôi rất ấn tượng với cậu bé khôi ngô, ngoan ngoãn và luôn nhiệt tình giúp đỡ bạn bè. Điều tôi thích nhất ở em là tinh thần học tập, em hăng hái giơ tay phát biểu xây dựng bài, luôn hoàn thành tốt các bài tập, kể cả những bài khó. Cả hai năm học trước em đều đạt học sinh giỏi.

Nhưng đến giữa học kì I, em bắt đầu có hiện tượng chểnh mảng trong học tập. Trong giờ học, em thường thiếu tập trung, không thảo luận cùng bạn bè, thường xuyên không hoàn thành bài tập ứng dụng. Lo lắng trước tình hình học tập của em, tôi đã gọi em lại và hỏi:

– Tại sao dạo này em thường thiếu tập trung trong học tập? Em gặp vấn đề gì khó

khăn không?

Đáp lại câu trả lời của tôi là sự im lặng của em. Em không trả lời, cũng chẳng ngước nhìn tôi. Đôi mắt em chớp chớp như muốn khóc. Mặc những sự cố gắng của tôi, Hà vẫn im lặng. Những ngày sau đó, tôi đến nhà để gặp cha mẹ em và được biết là mọi việc ở gia đình em vẫn bình thường.

Ngồi trong lớp học giờ ra chơi, tôi miên man suy nghĩ. Thực ra vấn đề là ở đâu? Làm thế nào để giúp Hoàng Hà vui vẻ, hứng thú học hành trở lại? Bất giác nhìn vào góc ”Điều em muốn nói”, tôi reo thầm: Sao lại không nghĩ ra nhỉ?

– 93 –

Ngay tối hôm ấy, tôi giành thời gian viết đủ 25 lá thư cho những học trò nhỏ của mình. Mỗi lá thư là một mẩu chuyện nhỏ, lời tâm sự của tôi muốn chia sẻ với các em và kèm theo đó là mong muốn nhận được thư của các em những ngày sau đó.

Kết quả đã thật là tuyệt. Tôi say sưa với những lá thư vô cùng ngây thơ và cũng hết sức dễ thương của những cô cậu trò nhỏ của tôi. Vừa đọc, vừa cười, vừa rơm rơm nước mắt, và len lỏi cảm giác hạnh phúc.

Và lá thư của Hà: Thưa cô em muốn làm “Thầy giáo nhỏ”. À, thì ra là vậy.

Chuyện là như này: Đầu năm học các bạn bầu Chủ tịch Hội đồng tự quản, Phó chủ tịch và các trưởng ban, nhóm trưởng các nhóm. Sau khi đã ổn định Ban cán sự lớp, tôi đã hướng dẫn cho các em trong Ban cán sự lớp về nhiệm vụ của mình. Tôi còn nhấn mạnh, các bạn nhóm trưởng phải hết sức cố gắng. Các em cần xem lô gô, các yêu cầu của từng lô gô, để tự tin giúp đỡ các bạn trong nhóm của mình. Các nhóm cùng thi đua xem nhóm nào học giỏi nhất. Nhóm trưởng nào sẽ trở thành “Thầy (cô) giáo nhỏ” xuất sắc nhất?...

Và trong giờ sinh hoạt tuần ấy tôi đã khen ngợi em nhóm trưởng của Hà và các nhóm trưởng khác – các “Thầy giáo nhỏ”. Sau đó tôi giới thiệu các nhóm trưởng mới cho các nhóm. Cả lớp vỗ tay hưởng ứng và bao khuôn mặt đầy sự háo hức. Tôi cũng nói với các em rằng chúng ta sẽ thường xuyên chung sức cùng làm nhóm trưởng để giúp lớp mình tiến bộ hơn nhé. Tiếng học trò “vâng ạ” đồng thanh rền vang trong niềm hân hoan của cô và trò.

Sau lần ấy, Hà lại trở lại cậu bé dễ thương ngày nào. Thậm chí em còn có những tố chất lãnh đạo khiến tôi ngạc nhiên. Cuối học kì I, Hoàng Hà đã đạt học sinh giỏi với điểm tối đa. Hơn thế nữa, em còn được giải nhì thi chữ đẹp cấp huyện. Nhìn thấy Hoàng Hà có sự chuyển biến tích cực tôi vui lắm.Và điều đáng yêu nữa là sau đó một thời gian, cậu bé đã hăng hái giới thiệu bạn khác trong nhóm làm nhóm trưởng và tận tình "hướng dẫn" người bạn của mình hoàn thành nhiệm vụ.

Đây là một câu chuyện nhỏ thật vui của lớp VNEN chúng tôi đấy. Sau câu chuyện ấy tôi cũng rút ra được bài học cho mình: Những chi tiết nhỏ trong mô hình VNEN có thể làm nên những điều kì diệu nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách.

– 94 –

MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI GIÚP HỌC SINH TỰ TIN, MẠNH DẠN HƠN TRONG HỌC TẬP

Hoàng Thị Vân TH Hồng Phong, Bình Gia, Lạng Sơn

N

ăm học 2012– 2013 trường tiểu học xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, Lạng Sơn tham gia dạy học theo Mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN). Đó là điều vừa mừng, vừa lo đối với cán bộ quản lí và giáo viên dạy khối lớp 2, 3 chúng tôi. Mừng vì được dạy học theo phương pháp mới, học sinh sẽ chủ động tích cực, tự giác hơn trong học tập, cơ sở vật chất được tu sửa để tạo điều kiện cho các em học tập cả ngày ở trường... Lo vì điều kiện khó khăn của nhà trường với nhiều điểm trường lẻ, địa hình phân bổ rộng, điểm trường xa nhất cách tới 25km đường rừng ; 99% học sinh là người dân tộc Tày Nùng ; 50% là lớp học tạm ; các thầy cô giáo đã quen với phương pháp dạy học hiện hành ; công tác tuyên truyền cho phụ huynh dân tộc hiểu để hưởng ứng phối hợp cùng sẽ rất khó khăn ; rồi còn việc chuẩn bị đồ dùng cho các tiết học nữa...

Những ngày đầu thực hiện dạy học với mô hình VNEN vô cùng khó khăn. Do học sinh sống ở thôn bản xa, ít giao tiếp và rụt rè, nên việc thảo luận trong nhóm, điều hành nhóm của một số em nhóm trưởng không phát huy được vai trò. Nhà trường chưa có máy phô tô nên giáo viên đã phải thiết kế phiếu viết tay. Số lớp học tạm nhiều nên gặp khó khăn trong việc trang trí lớp học.

Ban giám hiệu nhà trường cùng với các thầy cô giáo vẫn động viên nhau và nỗ lực thực hiện dạy và học, tổ chức lớp học theo mô hình mới và thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm cho giáo viên về các bước lên lớp.

Bước sang một nửa học kì II của năm học, học sinh đã quen với việc học tập theo mô hình trường học mới. Các em chủ động với việc học. Các nhóm trưởng đã có kĩ năng điều hành nhóm tương đối tốt. Học sinh bước đầu biết cách tự học, tự đánh giá mình và bạn trong nhóm, tự giác tìm hiểu bài, chia sẻ những trải nghiệm cùng với sự trợ giúp của thầy cô giáo và các bạn để chiếm lĩnh kiến thức mới. Sản phẩm của các em được lưu giữ tại góc học tập cẩn thận, trưng bày đẹp mắt, và tạo nhiều hứng thú. Một số phụ huynh tham

– 95 –

gia tích cực vào hoạt động ứng dụng ở các môn học, phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm chuẩn bị đồ dùng cho con em trước khi đến trường.

Như lời tâm sự của thầy Nông Văn Quân – Tổ trưởng điểm trường của Trường Tiểu học xã Hồng Phong hôm chúng tôi đi xuống điểm trường lẻ Vằng Phya dự giờ thăm lớp 2 và lớp ghép (3 + 4): “Thời gian đầu, do chưa quen với phương pháp dạy học mới nên giáo viên phải làm việc khá vất vả. Nhưng đến nay mọi việc đã khác lắm rồi. Học sinh đã tiếp thu bài học nhẹ nhàng, thoải mái hơn. Chính chúng tôi cũng ngỡ ngàng trước khả năng giao tiếp, ứng xử và làm việc cùng nhau của các em. Học sinh hứng thú tiếp nhận kiến thức, được làm việc theo nhóm, được tự đánh giá và đánh giá bạn theo từng hoạt động nên đã tạo được tinh thần tự giác cao. Phụ huynh cũng thấy rõ sự thay đổi, tiến bộ của con em mình nên đã hưởng ứng nhiệt tình cũng như hướng dẫn học sinh thực hiện hoạt động ứng dụng của mỗi bài học”.

Có trực tiếp đến tham gia vào giờ học của học sinh các lớp 2, 3 ở đây mới cảm nhận rõ được sự thay đổi tích cực mà mô hình “Trường học mới tại Việt Nam” mang lại. Lớp học được chia thành nhiều nhóm hoạt động tích cực và sôi nổi dưới sự điều hành của nhóm trưởng. Sự thích thú, hào hứng hiện rõ trên khuôn mặt của các em. Một điều không thể phủ định ở đây là một số học sinh có tính cách nhút nhát đã dần trút bỏ được sự tự ti và đã trở nên mạnh dạn, tự tin để thể hiện khả năng của bản thân.

Những bỡ ngỡ, khó khăn ban đầu rồi cũng nhanh chóng qua đi khi chúng tôi nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng nhiệt tình từ phía phụ huynh học sinh. Cả giáo viên và học sinh đều được hưởng lợi rất lớn từ mô hình giáo dục tiên tiến này.

Chúng tôi đang rất tin tưởng vào một sự đổi mới tích cực và toàn diện trong lĩnh vực

giáo dục đào tạo mà mô hình “Trường học mới tại Việt Nam” mang lại.

– 96 –

XÂY DỰNG “HỘI ĐỒNG TỰ QUẢN HỌC SINH” Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠO ĐỨC, VỊ XUYÊN, HÀ GIANG

T

rường tiểu học xã Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà giang là một ngôi trường có một điểm trường chính và bốn điểm trường lẻ. Nơi đây có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống và học tập. Năm học 2011 – 2012, nhà trường được tiếp cận với Mô hình trường học mới VNEN, dạy học thử nghiệm với hai lớp 2 ở điểm trường chính.

Đối với chúng tôi việc thành lập “Hội đồng tự quản học sinh” (HĐTQHS) là công việc để lại ấn tượng sâu sắc nhất mỗi khi nghĩ lại thời điểm đầu tiên chúng tôi thực hiện dạy học theo mô hình VNEN. Hội đồng tự quản của học sinh cũng là cơ sở, là nền tảng vững chắc tạo nên sự thành công về việc học tập và giảng dạy theo mô hình mới. Đây cũng là một biện pháp giáo dục nhằm thúc đẩy sự phát triển về đạo đức, tình cảm xã hội của học sinh, giúp các em phát triển lòng khoan dung, sự bình đẳng, tinh thần đoàn kết, các kĩ năng ra quyết định, kĩ năng hợp tác, kĩ năng lãnh đạo…

Trước khi thành lập “Hội đồng tự quản học sinh” chúng tôi đã họp với phụ huynh và đề nghị phụ huynh trong lớp cùng tham gia và giúp đỡ nhà trường. Và phụ huynh đã cùng sát cánh bên chúng tôi trong suốt quá trình thành lập HĐTQHS.

Cô và trò đang họp chuẩn bị cho việc bầu “Hội đồng tự quản học sinh”.

– 97 –

Tôi nhớ rất rõ hôm đó trời nắng rất to, ngay từ sáng sớm các bậc phụ huynh trong lớp đã có mặt đông đủ tại lớp học, phụ huynh phấn khởi, các em học sinh háo hức, các thầy cô vui mừng vì bước đầu đã lôi kéo được cha mẹ các em cùng vào cuộc ủng hộ cho công việc thành lập “Hội đồng tự quản học sinh” của lớp mình. Sau ba tiếng trống báo hiệu giờ học bắt đầu, chúng tôi vào lớp đã thấy các bậc phụ huynh, các em học sinh ngồi ngay ngắn ở trong lớp từ lúc nào. Tôi nhờ đại diện cha mẹ học sinh tuyên bố lí do cuộc họp. Thời gian cứ bình thản trôi qua, 2 phút, 3 phút, không khí trong lớp thật trang nghiêm và có vẻ trầm lặng, tôi hồi hộp chờ một vài cánh tay giơ lên nhưng thời gian vẫn cứ trôi đi mà không có cánh tay nào giơ lên cả.

Tôi đang bối rối thì từ góc lớp một cánh tay của em Khánh giơ lên, không khí trong lớp như vỡ òa, tôi kìm nén cảm xúc vui sướng của mình, tự nhủ thế là mình đã thành công rồi. Em Khánh ứng cử vào chức danh Chủ tịch. Một tràng pháo tay vang lên xóa đi cái không gian yên tĩnh, căng thẳng trong lớp từ lúc nào. Sau đó các em học sinh bắt đầu ứng cử vào các chức danh Chủ tịch và Phó Chủ tịch.

Các bậc phụ huynh cũng mạnh dạn ứng cử các chức danh cho con em mình. Cuộc họp bỗng chốc nóng dần lên, không khí vui tươi đã tràn ngập trong lớp, những nụ cười thân thiện, những ánh mắt trìu mến, những tràng pháo tay đã xua đi cái không khí căng thẳng, nóng bức ngày thường.

– 98 –

– 99 –

Sau khi các thành viên trong lớp (với sự giúp đỡ của phụ huynh) đã ứng cử, học sinh và phụ huynh lại tiếp tục đề cử các chức danh và cuối cùng là bỏ phiếu bầu các chức danh.

Các em học sinh đã bỏ phiếu bầu các chức danh, mọi việc diễn ra như một cuộc bầu cử đặc biệt. Chúng tôi gọi việc thành lập “Hội đồng tự quản học sinh” của lớp tôi là một cuộc bầu cử đặc biệt. Đặc biệt vì lần đầu tiên các em học sinh tự tin và tự chịu trách nhiệm với những hoạt động của mình.

Đặc biệt vì các em có cảm giác được tôn trọng và tôi coi các em như đối tác kết hợp cùng mình. Tất cả mọi người, ai cũng đều phấn khởi. Những tràng pháo tay vang lên chúc mừng khi chúng tôi đã bầu ra được HĐTQ của lớp.

Chúng tôi, những thầy cô giáo - người xây dựng cho các em những ước mơ, cũng cảm thấy hạnh phúc mỗi khi làm được một công việc tuy nhỏ bé nhưng đầy ý nghĩa đối với các em.

Hội đồng tự quản học sinh ra mắt

– 100 –

XÂY DỰNG TƯ LIỆU DẠY HỌC ĐIỆN TỬ TRONG MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC VNEN

Hà Văn Thông Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học Sở GD-ĐT Khánh Hòa

N

ăm học 2011–2012, tỉnh Khánh Hòa có 4 trường tiểu học tham gia thí điểm Mô hình trường học mới, mỗi trường hai lớp 2. Các lớp tham gia thí điểm được trang bị các thiết bị nghe nhìn và máy vi tính hỗ trợ cho việc tổ chức dạy và học theo mô hình mới.

Với phương tiện dạy học đó, việc đưa vào sử dụng các đồ dùng dạy học có yếu tố kĩ thuật số (tạm gọi là tư liệu dạy học điện tử) như: tranh ảnh, âm thanh, các đoạn video, ... sẽ giúp cho tiết học sinh động, hiệu quả hơn. Việc sử dụng tư liệu dạy học điện tử thay cho đồ dùng dạy học truyền thống sẽ tiện lợi hơn trong việc nhân bản, thay đổi, lưu trữ và chia sẻ.

Song việc đưa tranh ảnh trong tài liệu Hướng dẫn học thành các ảnh số (image) để phục vụ dạy học là một khó khăn với giáo viên vì đòi hỏi phải có máy quét (scan), kĩ năng sử dụng phần mềm xử lí hình ảnh và thời gian.

Với sự hào hứng và mong muốn chương trình VNEN thực sự phát huy được kết quả, tôi đã suy nghĩ và đưa ra sáng kiến quét tất cả các hình ảnh trong tài liệu Hướng dẫn học các môn Tiếng Việt 2, Tự nhiên và Xã hội 2; ghi vào đĩa CD và gửi đến các trường sử dụng. Việc làm này đã được các cán bộ quản lí nhà trường và giáo viên đồng tình hưởng ứng.

Năm học 2012–2013, tôi tiếp tục áp dụng cho tài liệu Hướng dẫn học các môn Tiếng

Việt 3, Tự nhiên và Xã hội 3, và tất cả các ảnh số đã được đưa lên trang web

https://sites.google.com/site/taphuantoanvnen

để các giáo viên tải về dùng.

Với số lượng gần 1000 hình ảnh trong các tài liệu Hướng dẫn học Tiếng Việt 2, Tiếng Việt 3, Tự nhiên và Xã hội 2, Tự nhiên và Xã hội 3 có thể tạo cơ sở ban đầu để hình thành kho tư liệu dạy học điện tử cho mô hình lớp học VNEN nói riêng và cho toàn cấp tiểu học nói chung.

Hy vọng sáng kiến này có thể giúp các giáo viên tiết kiệm về thời gian, kinh phí và

góp phần hỗ trợ các trường thực hiện tốt việc thí điểm Mô hình trường học mới.

– 101 –

CON ĐƯỜNG ĐẾN VỚI MÔ HÌNH VNEN VÀ THÀNH CÔNG NHỎ CỦA TÔI

Trường TH Hoàng Văn Thụ – TP Lào Cai

N

ăm học 2012 – 2013, thành phố Lào Cai triển khai thực hiện thí điểm Mô hình trường học mới Việt Nam tại 8 trường học. Trong đó có Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ. Tôi nhận nhiệm vụ dạy lớp 2A3 với đầy lo lắng trong lòng: Không biết mình có dạy được không? Học sinh có làm được không? Học sinh học theo chương trình này có hiệu quả không?...Tôi thấy rối bời, không biết làm như thế nào và bắt đầu từ đâu?

Những buổi đầu học, tài liệu Hướng dẫn học chưa có, chúng tôi đi mượn sách phô-tô từng bài cho học sinh học. Sách lạ, lại là tờ giấy photo nên không bắt mắt. Học sinh không hứng thú và ngơ ngác với phương pháp học mới. Cô giáo cũng chưa quen cách dạy nên ở những tiết đầu cả cô và trò cứ rối tung và tiết học luôn bị kéo dài, thường là 60 phút mới hết nội dung của một tiết. Các nhóm trưởng thay nhau xin cô thôi không làm nữa. Có em về khóc với bố mẹ, bố mẹ đến gặp cô xin cho con thôi không làm nhóm trưởng. Tôi càng buồn và lo lắng, có lúc còn thấy hoang mang, căng thẳng.

Tôi đã nghiên cứu tài liệu, thay đổi cách dạy, tích cực dự giờ, trao đổi với đồng nghiệp trước mỗi bài dạy.Trước khi dạy, tôi gọi nhóm trưởng lên để giao nhiệm vụ, hướng dẫn trước giờ học đó, sau đó đi từng nhóm hướng dẫn. Trong chuyên đề khối VNEN, tôi mạnh dạn nhận dạy một tiết Toán. Sau khi dự xong một tiết của tôi, các thầy cô đã nhận xét như thế này: “ Dự giờ nhưng chẳng biết ghi cái gì; học sinh học ầm quá, chẳng nghe được học sinh nói gì và làm ra sao.” Tôi biết mình chưa thành công. Thêm vào đó, phụ huynh liên tục phản ánh con họ đi học về không biết gì cả, hỏi học gì trên lớp cũng không biết. Họ không biết kiểm tra hay dạy gì ở nhà cho con. Nhiều phụ huynh lo lắng, hoang mang.

Tôi không thể thất bại, tôi thực sự muốn được tiếp cận phương pháp hiện đại và nỗ lực hết mình vì học sinh thân yêu và vì ban giám hiệu đã tin tưởng phân công tôi dạy học theo mô hình VNEN. Tôi tích cực mời ban giám hiệu và các đồng nghiệp đến thăm lớp, dự giờ, và sau đó là góp ý, hướng dẫn cách làm từng hoạt động một cách tỉ mỉ. Bên cạnh đó, tôi tìm tòi suy nghĩ làm thế nào để giờ học thành công, học sinh học có hiệu quả, giúp phụ huynh yên tâm về việc học tập của con em mình tại trường.

– 102 –

Tôi đã tổ chức cuộc họp với phụ huynh nói về chương trình này và phân tích, vận động phụ huynh cùng tham gia . Sau đó, khi các em đã học nhóm khá tốt, tôi đã tổ chức một tiết học mời phụ huynh đến dự giờ. Dần dần phụ huynh đã nhận ra những mặt tích cực và còn hỗ trợ chúng tôi rất nhiều trong việc trang trí lớp học.

Với học sinh, tôi chia sẻ những khó khăn, động viên khích lệ các em, tuyệt đối không nóng vội thành công bằng được như trước nữa.

Tôi cũng hướng dẫn cho HĐTQ và các nhóm trưởng những kĩ năng cần thiết như lãnh đạo, điều hành ra sao, hợp tác và lắng nghe các bạn như thế nào… Chúng tôi còn thành lập câu lạc bộ “Những người làm lãnh đạo” để các em được giao lưu, chia sẻ những kinh nghiệm cũng như được giáo viên bồi dưỡng thêm các kĩ năng điều hành khác.

Sau một tháng, lớp tôi thực sự khá thành thục theo cách học VNEN. Tất cả học sinh đều hứng thú học tập tích cực và đặc biệt nhiều nhóm trưởng có sự sáng tạo về cách điều hành nhóm. Các thành viên trong nhóm tôn trọng bạn và thực hiện theo yêu cầu của nhóm trưởng một cách hiệu quả.

– 103 –

làm nhóm

Sau hai tháng học, được nhà trường đánh giá cao về tổ chức lớp học. Học sinh biết học theo đúng chương trình VNEN, nhiều nhóm trưởng năng động. Đặc biệt sự áy náy của tôi với phụ huynh không còn nữa. Khi họp phụ huynh cuối học kì I, một số phụ huynh đã đưa ra ý kiến. Mẹ em Nguyễn Quang Trung có nói: “Tôi mong cô giáo luân phiên để các em đều được tham gia làm nhóm trưởng ; tạo cho các em mạnh dạn, tích cực trong học tập hơn. Cháu Trung nhút nhát, khi học chương trình này tôi thấy cháu mạnh dạn, thích học hơn ; về nhà thường xuyên nói lại kiến thức học được ở trên lớp như môn Tự nhiên và Xã hội”. Mẹ của em Nguyễn Vân Anh nói: “Chương trình này có được học hết lớp 5 không? Em thấy học theo chương trình này, con em mạnh dạn hơn, thích học hơn ; về nhà biết hướng dẫn em học bài, tự giác học không phải nhắc ; biết chuẩn bị bài cho ngày hôm sau. Bây giờ cháu thích trưởng rồi, không khóc đòi thôi nữa chị ạ”. Mẹ em Cao Nguyễn Quỳnh Dương có nói: “Em thấy học theo chương trình này, con em học đỡ vất vả, về nhà không phải học tối nhiều mà em thấy cháu vẫn hiểu bài, làm tốt các bài tập em giao. Không như năm lớp 1, con em học khổ quá.”

Sự ghi nhận của phụ huynh và những thay đổi tích cực từ học sinh và từ chính bản thân tôi là những minh chứng cho thành công của tôi – dẫu nhỏ bé, và thành công của mô hình VNEN. Tôi tin tưởng vào hướng đi mới sẽ tạo ra một thế hệ trẻ Việt Nam có trình độ, năng động và tự tin.

– 104 –

CẢM NHẬN VỀ MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI

Nguyễn Thị Liễu Hạnh Phụ huynh HS Nguyễn Nguyên Phúc Lớp 3A1, Trường TH THSP Kon Tum

Vào đầu năm học 2012–2013, nghe tin cậu con trai đầu học lớp 3 ở Trường Tiểu học THSP Kon Tum (thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum) sẽ học theo chương trình VNEN, tôi thật sự thấy lo lắng. Mặc dù ngay từ đầu năm học, nhà trường đã tổ chức cuộc họp để thông báo, trao đổi với toàn thể phụ huynh ở hai khối lớp 2 và 3 về triển khai mô hình VNEN, về phương pháp dạy học mới, nhưng bản thân tôi cũng như nhiều phụ huynh khác chưa định hình được con mình sẽ học được những gì từ mô hình mới này.

Bao nhiêu năm đã quá quen với phương pháp dạy học truyền thống, liệu với mô hình mới này, các cháu học sinh bé nhỏ như con tôi có tự học được không, thảo luận theo nhóm được không?… Tôi đã nghĩ cô giáo không giữ vai trò chính thì học sinh làm sao mà hiểu bài được. Hơn nữa, sách giáo khoa lại phải để lại lớp nên thật sự gia đình tôi không thể hình dung được hàng ngày con mình học gì để có sự hướng dẫn cho phù hợp.

Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn tựu trường, tập làm quen với phương pháp học mới, con tôi có vẻ hào hứng, thích thú với phương pháp này khi chính mình được đặt tên cho nhóm, được tham gia bàn bạc các vấn đề trong nhóm... Không chỉ vậy, cháu còn cảm thấy được vai trò quan trọng của mình trong lớp học khi được cô giáo giao nhiệm vụ Trưởng ban đối ngoại của lớp. Sau mỗi buổi học, con tôi lại kể: “Mẹ ơi, con được làm Trưởng ban đối ngoại của lớp, mẹ thấy vui không? Mẹ ơi, Trưởng ban đối ngoại và Trưởng ban vệ sinh cái nào “to” hơn hả mẹ?”; “Mẹ ơi, cô giáo dạy con nhiều kiểu vỗ tay để động viên các bạn học tập lắm”, “Mẹ ơi, hôm nay con vui lắm vì được cô giáo phân công làm nhóm trưởng”...

Thấy con ríu rít tôi cũng vui nhưng vẫn chưa cảm thấy yên tâm lắm về chuyện học của con, tôi trực tiếp đến gặp cô giáo chủ nhiệm lớp để hiểu hơn về Mô hình trường học mới này. Cô Đỗ Thị Nhuận – GVCN lớp 3A1– còn trẻ, mới ra trường và rất tâm huyết, yêu nghề, yêu trò đã trấn an: “Chị không phải lo lắng nhiều quá! Vì về cơ bản, nội dung dạy học ở lớp 3 môn Toán, Tiếng Việt, Tự nhiên & Xã hội cũng giống như sách giáo khoa hiện hành nhưng chỉ khác về phương pháp”. Xin phép cô giáo được tiếp cận với tài liệu Hướng dẫn học, tôi bị ấn tượng bởi sự bắt mắt, sinh động, phù hợp với trẻ nhỏ. Các hoạt động cá nhân, cặp đôi, nhóm, cả lớp, và hoạt động với cộng đồng thực sự là những điều mới mẻ và đầy hứng thú... Chúng tôi còn được mời tham dự một tiết học. Và quả thật, sau khi tham dự tiết học Tiếng Việt “Mẹ yêu con” thì tôi rất mừng vì con tôi đang được giáo dục đúng cách mà tôi đang mong muốn, đó là cháu được phát huy tính tự học,

– 105 –

sáng tạo, tính tự giác, tự quản, sự tự tin, hứng thú trong học tập. Các kĩ năng của cháu cũng được phát huy như là khả năng giao tiếp, hợp tác, tự đánh giá, nhận xét lẫn nhau trong giờ học và tạo thói quen thể hiện suy nghĩ, chính kiến, trình bày vấn đề trước tập thể. Tôi tin tưởng đây là những hành trang tốt cho cháu bước vào đời, bởi lâu nay, nhiều cháu học sinh, trong đó có con trai tôi còn rất nhút nhát, thiếu các kĩ năng sống, không thể diễn đạt trước tập thể...

Gia đình tôi cũng tích cực và hào hứng tham gia vào hoạt động học tập của cháu. Ví dụ như một lần cháu về hỏi năm sinh của mọi người trong nhà, sau đó say sưa sắp xếp lại theo thứ tự: ai sinh trước thì viết trước, ai sinh sau thì viết sau theo hoạt động ứng dụng trong bài “So sánh các số trong phạm vi 10000”. Hay lần chúng tôi cùng cháu tìm đọc những câu chuyện, bài báo nói về nhà bác học hoặc một người tài năng. Việc học đã tăng thêm nhiều hứng thú, thiết thực cho cháu và cảm giác của tôi còn là tạo được sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình, giúp chúng tôi và con hiểu nhau hơn, quan tâm đến nhau hơn trong cuộc sống.

Con trai tôi vẫn giữ được những thành tích tốt trong học tập. Kiểm tra kết thúc học kì I, con trai tôi đạt điểm 10 môn Tiếng Việt, điểm 10 môn Toán. Điều làm tôi thích thú hơn nữa là cháu đã rất tự tin trong giao tiếp, dám trình bày những suy nghĩ, chính kiến của mình trước đám đông... Đặc biệt, khi được cô giáo mời dự tham gia hoạt động ngoại khóa nhân ngày 8/3 do chính Hội đồng tự quản và tập thể lớp 3A1 tổ chức, không chỉ riêng tôi mà nhiều phụ huynh có mặt hôm đó đều thật sự khâm phục. Bởi cô giáo chỉ như một người khách ngồi dự, 32 học sinh của lớp đã vô cùng chủ động trong chương trình, thể hiện 11 tiết mục gồm hát, múa, hái hoa dân chủ, diễn kịch, múa lân... Tôi hiểu rằng sự tự tin, năng động ấy của con tôi, của các cháu học sinh lớp 3A1 bắt đầu được hình thành từ những ngày học theo chương trình VNEN và cũng tin tưởng mạnh mẽ rằng đó sẽ là hành trang quý giá của các cháu khi bước vào đời.

– 106 –

MỤC LỤC

PHẦN I. HỘI ĐỒNG TỰ QUẢN HỌC SINH

Hướng dẫn 1. HỘI ĐỒNG TỰ QUẢN HỌC SINH LÀ GÌ?............................................. 3

Hướng dẫn 2. THÀNH LẬP HỘI ĐỒNG TỰ QUẢN HỌC SINH NHƯ THẾ NÀO? .... 9

Hướng dẫn 3. CÁC CÔNG CỤ ĐỂ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG TỰ QUẢN HỌC SINH............................................... 21

PHẦN II. GÓC HỌC TẬP - GÓC THƯ VIỆN - GÓC CỘNG ĐỒNG

Hướng dẫn 4. GÓC HỌC TẬP ........................................................................................ 49

Hướng dẫn 5. GÓC MÔN TIẾNG VIỆT......................................................................... 57

Hướng dẫn 6. GÓC TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI................................................................. 63

Hướng dẫn 7. GÓC MÔN TOÁN .................................................................................... 68

Hướng dẫn 8. TỔ CHỨC VÀ SỬ DỤNG THƯ VIỆN LỚP HỌC ................................. 73

Hướng dẫn 9. BẢN ĐỒ CỘNG ĐỒNG........................................................................... 82

Hướng dẫn 10. GÓC CỘNG ĐỒNG................................................................................. 88

PHẦN III. PHỤ LỤC

MỘT SỐ CHIA SẺ VỀ MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI TẠI VIỆT NAM ........... 93

– 107 –

Chịu trách nhiệm xuất bản : Chủ tịch HĐTV kiêm Tổng Giám đốc NGÔ TRẦN ÁI Tổng biên tập kiêm Phó Tổng Giám đốc NGUYỄN QUÝ THAO

Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm nội dung :

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học PHẠM NGỌC ĐỊNH

Phó Tổng biên tập NGÔ ÁNH TUYẾT

Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội VŨ BÁ KHÁNH

Biên tập nội dung :

NGUYỄN NGỌC BẢO – ĐỖ VIỆT CƯỜNG

Trình bày bìa :

NGUYỄN HOÀNG

Sửa bản in :

ĐỖ VIỆT CƯỜNG

Chế bản :

NGUYỄN HOÀNG

TỔ CHỨC LỚP HỌC THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI

TẠI VIỆT NAM

Mã số : 8I718A3

Số ĐK KHXB : 784-2013/CXB/25-894/GD

In ........... bản, khổ 20,5 × 27cm tại .................................

.........................................................................................

In xong và nộp lưu chiểu tháng ..... năm 2013.

– 108 –