Đ bài: Tóm t t đo n trích Xin l p khoa lu t (Nguy n Tr ng T )ề ắ ạ ậ ậ ễ ườ ộ
1. Bài văn m u 1: Tóm t t Xin l p khoa lu tẫ ắ ậ ậ
Bài Xin l p khoa lu t trích t b n đi u tr n s 27: T c p bát đi u, bàn v s c nậ ậ ừ ả ề ầ ố ế ấ ề ề ự ầ
thi t c a lu t pháp đi v i xã h i nh m m c đích thuy t ph c tri u đình cho m khoa Lu t.ế ủ ậ ố ớ ộ ằ ụ ế ụ ề ở ậ
Qua đó ta th y đc t m lòng yêu n c th ng dân c a Nguy n Tr ng T .ấ ượ ấ ướ ươ ủ ễ ườ ộ
Theo Nguy n Tr ng T , lu t bao g m nhi u lĩnh v c khác nhau: k c ng, uyễ ườ ộ ậ ồ ề ự ỉ ươ
quy n, chính l nh, tam c ng ngũ th ng... Ông gi i thi u vi c th c hành lu t các n cề ệ ươ ườ ớ ệ ệ ự ậ ở ướ
ph ng Tây r t công b ng và nghiêm minh b i đó là nh ng nhà n c pháp quy n.ươ ấ ằ ở ữ ướ ề
Ông ch tr ng vua, quan, dân đu ph i có ý th c tôn tr ng và th c hi n nghiêm ch nhủ ươ ề ả ứ ọ ự ệ ỉ
pháp lu t đ đm b o công b ng xã h i.ậ ể ả ả ằ ộ
Theo tác gi , Nho h c không có truy n th ng tôn tr ng lu t pháp vì ch nói suông trênả ọ ề ố ọ ậ ỉ
gi y, làm t t ch ng ai khen, làm d ch ng ai chê. Đn Kh ng T cũng công nh n đi u này.ấ ố ẳ ở ẳ ế ổ ử ậ ề
Ông cũng cho r ng: quan h gi a đo đc và pháp lu t là ch th ng nh t gi a đúngằ ệ ữ ạ ứ ậ ở ỗ ố ấ ữ
lu t và đo đc. Công b ng, lu t pháp là đo đc. Đo đc l n nh t là chí công vô t . Tráiậ ạ ứ ằ ậ ạ ứ ạ ứ ớ ấ ư
lu t cũng đng nghĩa v i trái đo đc.ậ ồ ớ ạ ứ
2. Bài văn m u 2: Tóm t t Xin l p khoa lu tẫ ắ ậ ậ
Trong bài Xin l p khoa lu t, tác gi nêu ra các n i dung c a lu t đ kh ng đnh khậ ậ ả ộ ủ ậ ể ẳ ị ả
năng bao quát c a lu t đi v i xã h i. Sau đó, kh ng đnh vai trò c a lu t đi v i vi c tr dânủ ậ ố ớ ộ ẳ ị ủ ậ ố ớ ệ ị
c a vua. Lu t bào g m: “k c ng, uy quy n, chính l nh c a qu c gia, trong đó tam c ngủ ậ ồ ỉ ươ ề ệ ủ ố ươ
ngũ th ng cho đn vi c hành chính c a sáu b đu đy đ”. Có nghĩa là lu t bao trùm cườ ế ệ ủ ộ ề ầ ủ ậ ả
v n đ đo đc và trách nhi m. Cũng đây, tác gi ch ra tác d ng c a lu t: quan dùng lu tấ ề ạ ứ ệ ở ả ỉ ụ ủ ậ ậ
đ tr , dân theo lu t mà gi gìn”. Ông đc bi t nh n m nh vai trò c a lu t đi v i vi c trể ị ậ ữ ặ ệ ấ ạ ủ ậ ố ớ ệ ị
dân c a vua. Tác gi đã đ c p đn v n đ dân ch trong vi c thi hành lu t pháp.ủ ả ề ậ ế ấ ề ủ ệ ậ
Tác gi đã vào đ theo cách tr c ti p. Cách vào đ đó giúp cho ng i đc ch đngả ề ự ế ề ườ ọ ủ ộ
ti p nh n nh ng n i dung đc trình b y ph n sau. Trong ch đ phong ki n, vua là trênế ậ ữ ộ ượ ả ở ầ ế ộ ế
h t nh ng tác gi đã dùng nh ng lí l thuy t ph c nhà vua tuân theo pháp lu t, đó là “Vuaế ư ả ữ ẽ ế ụ ậ
cũng không đc đoán ph t m t ng i nào theo ý mình mà không có chũ kí c a các quanượ ạ ộ ườ ủ
trong b y. Làm th là đ cho dân chúng th y rõ đo công b ng. V l i vua không d vàoộ ấ ế ể ấ ạ ằ ả ạ ự
nh ng vi c ngũ hình đ t đo nhân ái…”. Nguy n Tr ng T vi t “ Phàm nh ng ai đãữ ệ ể ỏ ạ ễ ườ ộ ế ữ
nh p ng ch b Hình x đoán…đc m t b c” là đúng. B i vì, đi u đó s khi n cho các vậ ạ ộ ử ượ ộ ậ ở ề ẽ ế ị
quan th c hành lu t pháp có th x án m t cách vô t , đm b o s công minh, công b mự ậ ể ử ộ ư ả ả ịư ằ
c a lu t, “đ giúp cho các v này đc thong dong trong vi c ch p hành lu t pháp không bủ ậ ể ị ượ ệ ấ ậ ị
m t bó bu c nào c ”.ộ ộ ả
Nguy n Tr ng T kh ng đnh vai trò c a lu t. Ông đã ch ra r ng, lí thuy t c a sáchễ ườ ộ ẳ ị ủ ậ ỉ ằ ế ủ
Nho “ch là nói suông trên gi y”, đó là nh ng l ph i nh ng t nó không có đ kh năng làmỉ ấ ữ ẽ ả ư ự ủ ả
cho m i ng i thay đi tâm tính, t giác s a mình. Đa ra nh ng nh c đi m c a vi c trọ ườ ổ ự ử ư ữ ượ ể ủ ệ ị
dân b ng lí thuy t nhà Nho, tác gi không ch h ng đn m c đích phê phán sách Nho mà đằ ế ả ỉ ướ ế ụ ể
kh ng đnh lu t c n thi t đi v i s n đnh c a xã h i. Nho gia giáo d c con ng i b ngẳ ị ậ ầ ế ố ớ ự ổ ị ủ ộ ụ ườ ằ
đo đc, b ng nh ng t m g ng đo đc c a quá kh nên n ng tính lí thuy t suông. Cu iạ ứ ằ ữ ấ ươ ạ ứ ủ ứ ặ ế ố
m i đi u phê phán Nho giáo, Nguy n Tr ng T k t l i b ng l i c a Kh ng T khi n cho líỗ ề ễ ườ ộ ế ạ ằ ờ ủ ổ ử ế
l c a ông càng thuy t ph c ng i nghe, nh t là nhà Nho v n r t b o th . Lu t có vai tròẽ ủ ế ụ ườ ấ ố ấ ả ủ ậ
bi n lí thuy t c a sách Nho thành hi n th c.ế ế ủ ệ ự
Đng th i, Nguy n Tr ng T đã lí gi i th u đáo vai trò c a lu t, đng th i gi iồ ờ ễ ườ ộ ả ấ ủ ậ ồ ờ ả
quy t tri t đ nh ng nghi ng v kh năng c a lu t. Ông dùng l p lu n đ bác b quanế ệ ể ữ ờ ề ả ủ ậ ậ ậ ể ỏ
đi m “lu t l ch t t cho vi c cai tr ch không có đo đc tinh vi”. Ông kh ng đnh “trái lu tể ậ ệ ỉ ố ệ ị ứ ạ ứ ẳ ị ậ
là t i, gi đúng lu t là đc”. Đ kh ng đnh tác gi đã dùng các câu nghi v n tu t . B ng l pộ ữ ậ ứ ể ẳ ị ả ấ ừ ằ ậ
lu n rõ ràng, lí l th u đáo, Nguy n Tr ng T đã ch ra m t cách thuy t ph c s c n thi tậ ẽ ấ ễ ườ ộ ỉ ộ ế ụ ự ầ ế
c a vi c dùng lu t đ tr dân. T đó kh ng đnh: l p khoa lu t đ d y dân hi u lu t là vi củ ệ ậ ể ị ừ ẳ ị ậ ậ ể ạ ể ậ ệ
làm c p thi t.ấ ế