intTypePromotion=1

Tóm tắt Luận án Tiến sỹ Địa chất: Nghiên cứu hiện tượng dịch chuyển đất đá trên sườn dốc vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế, đề xuất phương pháp dự báo và phòng chống phù hợp

Chia sẻ: Khetien Khetien | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

0
27
lượt xem
1
download

Tóm tắt Luận án Tiến sỹ Địa chất: Nghiên cứu hiện tượng dịch chuyển đất đá trên sườn dốc vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế, đề xuất phương pháp dự báo và phòng chống phù hợp

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Luận án hướng đến mục đích nghiên cứu: xác định được hiện trạng, nguyên nhân, động lực và quy luật phân bố, phát triển các quá trình dịch chuyển đất đá trên sườn dốc vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế; thành lập bản đồ phân vùng dự báo nguy cơ trượt lở đất đá trên sườn dốc vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế và đề xuất giải pháp phòng chống phù hợp, phục vụ phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tóm tắt Luận án Tiến sỹ Địa chất: Nghiên cứu hiện tượng dịch chuyển đất đá trên sườn dốc vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế, đề xuất phương pháp dự báo và phòng chống phù hợp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO<br /> TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT<br /> <br /> NGUYỄN THỊ THANH NHÀN<br /> <br /> NGHIÊN CỨU HIỆN TƯỢNG DỊCH CHUYỂN ĐẤT ĐÁ<br /> TRÊN SƯỜN DỐC VÙNG ĐỒI NÚI QUẢNG TRỊ THỪA THIÊN HUẾ, ĐỀ XUẤT PHƯƠNG PHÁP DỰ BÁO<br /> VÀ PHÒNG CHỐNG PHÙ HỢP<br /> Ngành: Kỹ thuật địa chất<br /> Mã số: 62520501<br /> <br /> TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA CHẤT<br /> <br /> Hà Nội - 2014<br /> <br /> Công trình được hoàn thành tại: Bộ môn Địa chất công trình;<br /> Khoa Địa chất; Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội<br /> <br /> Người hướng dẫn khoa học<br /> 1. PGS.TS Tạ Đức Thịnh,<br /> Bộ Giáo dục và Đào tạo<br /> 2. GS.TSKH Nguyễn Thanh,<br /> Hội Địa chất công trình và Môi trường Việt Nam<br /> <br /> Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Huy Phương<br /> Hội Địa chất công trình và Môi trường Việt Nam<br /> <br /> Phản biện 2: PGS.TS Phạm Hữu Sy<br /> Trường Đại học Thủy Lợi<br /> <br /> Phản biện 3: TS. Phan Sỹ Thanh<br /> Tổng Công ty Tư vấn Xây dựng Thủy lợi Việt Nam<br /> <br /> Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường họp tại<br /> Trường đại học Mỏ - Địa chất vào hồi …..giờ … ngày … tháng… năm 2014<br /> <br /> Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện: Thư viện Quốc Gia, Hà Nội<br /> hoặc Thư viện Trường Đại học Mỏ - Địa chất<br /> <br /> 1<br /> <br /> MỞ ĐẦU<br /> 1. Tính cấp thiết<br /> Vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế (QT-TTH) chiếm hơn 2/3 diện<br /> tích lãnh thổ, với địa hình quanh co, nhiều đèo dốc, cùng với chế độ khí hậu<br /> nhiệt đới ẩm gió mùa, vào mùa mưa lũ thường xảy ra quá trình dịch chuyển đất<br /> đá trên sườn dốc (SD), đủ mọi quy mô và chủ yếu tập trung vào các tuyến<br /> đường giao thông, nhất là đường HCM và mái dốc các công trình thuỷ công.<br /> Quá trình dịch chuyển đất đá (DCĐĐ) trên mái dốc (MD) đã phá huỷ<br /> taluy, nền đường, làm ách tắc giao thông, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.<br /> Thế nhưng các nghiên cứu quá trình DCĐĐ trên SD, MD vùng QT-TTH còn rất<br /> ít, nhiều vấn đề về bản chất, nguyên nhân, điều kiện, động lực, quy luật, phân<br /> loại,… cũng như phương pháp dự báo, phòng chống, giảm thiểu thiệt hại do quá<br /> trình DCĐĐ gây ra chưa được nghiên cứu thấu đáo. Vì vậy, việc chọn đề tài<br /> luận án là rất cấp thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao (hình 1).<br /> <br /> Hình 1. Sơ đồ vùng đồi núi Quảng Trị - Thừa Thiên Huế<br /> 2. Mục đích<br /> - Xác định được hiện trạng, nguyên nhân, động lực và quy luật phân bố,<br /> phát triển các quá trình DCĐĐ trên SD vùng đồi núi QT-TTH.<br /> - Thành lập bản đồ phân vùng dự báo nguy cơ trượt lở đất đá (TLĐĐ)<br /> trên SD vùng đồi núi QT-TTH và đề xuất các giải pháp phòng chống (GPPC)<br /> phù hợp, phục vụ phát triển bền vững kinh tế - xã hội.<br /> 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu<br /> - Đối tượng nghiên cứu là môi trường tự nhiên - kỹ thuật (TN-KT) vùng<br /> đồi núi QT - TTH, trọng tâm là SD, MD và quá trình DCĐĐ trên chúng (chủ<br /> yếu là trượt lở). Trong đó, quan điểm SD trong luận án bao gồm cả SD tự nhiên<br /> <br /> 2<br /> <br /> và nhân tạo (mái dốc) với cách tiếp cận sườn dốc chủ yếu hình thành do các<br /> nguyên nhân tự nhiên và mái dốc cơ bản hình thành nên do tác động của con<br /> người (chủ yếu hoạt động xây dựng đường)<br /> - Phạm vi nghiên cứu bao gồm vùng đồi núi QT - TTH với độ cao > 50m.<br /> Chiều sâu nghiên cứu trên dưới 50m tính từ mặt đất tự nhiên đến tầng đất đá<br /> tương đối ổn định bên dưới.<br /> 4. Nội dung nghiên cứu<br /> - Nghiên cứu tổng quan về hiện tượng DCĐĐ trên sườn dốc, mái dốc.<br /> - Nghiên cứu đặc điểm môi trường TN - KT vùng đồi núi QT - TTH.<br /> - Nghiên cứu quá trình DCĐĐ trên SD, MD vùng đồi núi QT - TTH.<br /> - Dự báo nguy cơ phát sinh DCĐĐ trên SD, MD vùng đồi núi nghiên cứu.<br /> - Nghiên cứu, đề xuất GPPC DCĐĐ trên SD, MD vùng đồi núi QT - TTH.<br /> 5. Phương pháp nghiên cứu<br /> - Thu thập, kế thừa, phân tích, tổng hợp có chọn lọc các thông tin, kết quả<br /> nghiên cứu; phương pháp phân tích hệ thống; phương pháp chuyên gia; phương<br /> pháp phân tích ảnh viễn thám; phương pháp mô hình toán - bản đồ;...<br /> 6. Những điểm mới của luận án<br /> - Phân tích, đánh giá các yếu tố môi trường TN - KT và ảnh hưởng của nó<br /> đến sự hình thành các quá trình DCĐĐ trên SD, MD vùng đồi núi QT - TTH.<br /> - Đề xuất phân loại các quá trình dịch chuyển đất đá trên sườn dốc, mái dốc<br /> vùng đồi núi QT - TTH.<br /> - Vận dụng thành công phương pháp mô hình toán - bản đồ có sự trợ giúp<br /> của công nghệ GIS để đánh giá cường độ hoạt động DCĐĐ trên sườn dốc vùng<br /> đồi núi QT-TTH trên cơ sở xây dựng hệ thống đa chỉ tiêu môi trường TN-KT.<br /> 7. Những luận điểm bảo vệ<br /> Luận điểm 1: Quá trình DCĐĐ trên SD, MD vùng đồi núi QT - TTH là kết<br /> quả tương tác giữa các yếu tố môi trường tự nhiên và hoạt động kinh tế - xây<br /> dựng, trong đó hoạt động xây dựng đường giao thông và mưa cường độ cao kéo<br /> dài là nguyên nhân chính gây ra hàng loạt các quá trình sườn dốc.<br /> Luận điểm 2: Hiện tượng TLĐĐ trên SD, MD vùng đồi núi QT-TTH có<br /> môi trường TN - KT đa dạng, phức tạp hoàn toàn có thể đánh giá, dự báo bằng<br /> mô hình toán - bản đồ với sự trợ giúp của công nghệ GIS theo 5 cấp độ từ rất<br /> yếu đến rất mạnh. Trong đó, cường độ trượt lở đất đá từ mạnh đến rất mạnh<br /> chiếm 44,58%, tập trung chủ yếu trên mái dốc đường giao thông qua các xã<br /> thuộc huyện Hướng Hóa, A Lưới, Nam Đông.<br /> 8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn<br /> - Góp phần hoàn thiện cơ sở lý thuyết, phương pháp luận nghiên cứu quá<br /> trình DCĐĐ trên SD, MD.<br /> - Trên cơ sở dự báo phân vùng nguy cơ dịch chuyển đất đá trên sườn dốc,<br /> đề xuất được các giải pháp khoa học công nghệ phù hợp phòng chống, giảm<br /> thiểu tác hại do dịch chuyển đất đá gây ra ở vùng đồi núi QT - TTH.<br /> - Kết quả nghiên cứu là nguồn tài liệu tin cậy, có thể tham khảo, sử dụng<br /> trong quy hoạch, khai thác hợp lý lãnh thổ, trong thiết kế, thi công các công<br /> trình, đặc biệt là đường giao thông, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và đảm<br /> <br /> 3<br /> <br /> bảo ổn định an ninh, quốc phòng vùng nghiên cứu.<br /> 9. Cơ sở tài liệu chính của luận án<br /> Luận án được hoàn thành trên cơ sở các tài liệu thu thập được qua 7 đợt<br /> thực địa (tháng 11/2008, 01/2009, 10/2009, 5/2010, 2/2011, 11-12/2013,<br /> 1/2014); 3 đề tài nghiên cứu khoa học mà tác giả làm chủ nhiệm (1 đề tài cấp<br /> Bộ, 2 đề tài cấp Trường). Báo cáo khảo sát địa chất dự án bền vững hoá công<br /> trình do mưa lũ gây ra năm 2009 trên đường HCM đoạn từ Quảng Bình đến<br /> Kon Tum; báo cáo khối lượng sụt lở trên tuyến đường Hồ Chí Minh (HCM)<br /> đoạn QT-TTH từ năm 2006 đến 2013; các báo cáo khảo sát địa chất công trình<br /> các điểm sụt trượt đường HCM, quốc lộ 49, 14B, 1A….; cùng với các tài liệu<br /> công bố trong và ngoài nước.<br /> 10. Cấu trúc luận án<br /> Nội dung luận án được trình bày trong 5 chương và minh họa bởi 12 bản<br /> đồ, 34 bảng số liệu, 9 hình vẽ và đồ thị, 18 ảnh, 8 phụ lục bảng, 44 phụ lục ảnh,<br /> cùng với 9 bài báo khoa học đã công bố và danh mục 110 tài liệu tham khảo.<br /> Chương 1. TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU HIỆN TƯỢNG<br /> DỊCH CHUYỂN ĐẤT ĐÁ TRÊN SƯỜN DỐC, MÁI DỐC<br /> 1.1. Tình hình nghiên cứu DCĐĐ trên sườn dốc, mái dốc trên thế giới<br /> Công tác nghiên cứu hiện tượng DCĐĐ thực sự chỉ được triển khai trong các<br /> thế kỷ 15-18, bắt đầu phát triển sâu và rộng hơn vào thế kỷ 19 và đạt tới đỉnh cao<br /> trong thế kỷ 20 cho đến nay. Đáng chú ý hơn cả là các công trình của Dranicov<br /> A.M,1949; Fukuoka M,1953; Popov I.V,1959; Sharpe C.F.S,1938; Terzaghi<br /> K,1950 ; Emelianova E.P,1972; Lomtadze V.D,1982; Seed B,2000, v.v.., của các<br /> tổ chức LHQ như UNESCO ; chương trình phát triển liên hiệp quốc (UNDP) ; tổ<br /> chức cứu trợ giảm nhẹ thiên tai liên hiệp quốc (UNDRO);… Ngoài việc đề cập<br /> đến vị trí phân bố các SD, MD trượt lở, các nhà khoa học đã tập trung làm sáng tỏ<br /> cơ chế dịch chuyển, đặc điểm địa hình, cấu trúc địa chất, điều kiện địa chất thủy<br /> văn - thuỷ văn, các hoạt động kinh tế - xây dựng (KT - XD) công trình như là các<br /> yếu tố ảnh hưởng đến động lực và quy luật phát sinh, phát triển DCĐĐ.<br /> 1.2. Tình hình nghiên cứu DCĐĐ trên sườn dốc, mái dốc ở Việt Nam<br /> Ở Việt Nam, DCĐĐ trên SD, MD xảy ra khá phổ biến. Những năm gần<br /> đây, có một số công trình nghiên cứu về TLĐĐ dựa trên các quan điểm tiếp cận<br /> và phương pháp khác nhau. Đáng chú ý là công trình của Viện Địa chất, Viện<br /> khoa học Địa chất và Khoáng sản, Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông Vận<br /> tải ;... Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu theo hướng địa chất động lực đã<br /> được công bố của các tác giả: Trần Trọng Huệ, Trần Tân Văn (2006), Đậu Văn<br /> Ngọ (2004), Nguyễn Trọng Yêm (2006), Tạ Đức Thịnh (2007), Đoàn Ngọc<br /> Toản,… Một số đề tài trên quan điểm tiếp cận hệ thống và sử dụng công nghệ<br /> GIS, các phần mềm chuyên dụng để nghiên cứu các tai biến tự nhiên như:<br /> Nguyễn Trọng Yêm, Nguyễn Quốc Thành, Phạm Văn Hùng,.. Dự án hợp tác kỹ<br /> thuật giữa Bộ Giao thông vận tải và JICA “Phát triển công nghệ đánh giá rủi ro<br /> do trượt đất dọc các tuyến giao thông chính tại Việt Nam” do Viện Khoa học &<br /> Công nghệ Giao thông vận tải chủ trì và Đề án "Điều tra, đánh giá và phân vùng<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản