Trẻ lên 3 có dấu hiệu dậy thì quả đáng lo ngại. (Ảnh minh
hoạ)
Dậy con từ thuở
lên 3
- Trẻ gái (10 - 13 tuổi) cơ thể thay đổi để sang giai đoạn
dậy thì. Tuy nhiên, nếu bé gái mới 2 - 3 tuổi đã có dấu
hiệu dậy thì quả thật sự đáng lo ngại.
Hầu hết người cha, người mẹ nào khi nhận thấy những thay
đổi đột ngột ở cơ thể con mình cũng đều lo lắng, chạy khắp
nơi tìm cách chữa trị. Có nhiều trường hợp đưa đến bệnh
viện trong tình trạng muộn vì không thể chẩn đoán đúng
bệnh cho trẻ.
Thời còn làm nội trú ở Pháp, tôi đã gặp trường hợp một bé
gái 6 tuổi nhập viện vì bụng to. Ban đầu các bác sĩ cho rằng
bé mang khối u trong bụng. Nhưng sau khi siêu âm, bác sĩ
và gia đình bé thật sự bất ngờ khi phát hiện bé đang mang
thai. Sự thật, đứa bé trên đã bị dậy thì trước tuổi thông
thường, và bé đã bị lạm dụng tình dục nhưng không hề hay
biết về những chuyện đã xảy ra với mình.
Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng 2 cũng đã tiếp nhận khám cho
một bệnh nhi 5 tuổi, ở Quận 8. Cha mẹ bé cho biết, từ lúc
hai tuổi, bé đã có dấu hiệu dậy thì sớm, ngực to như người
trưởng thành. Bốn tuổi, bé bắt đầu xuất hiện kinh nguyệt.
Khi nhập viện, các bác sĩ đã thăm khám để tìm nguyên
nhân. Tuy nhiên, chụp CT não không thấy khối u, siêu âm
bụng kết quả bình thường. Kích thích hệ thống hormone thì
nhận thấy lượng hormone tăng cao, chứng tỏ bệnh nhi bị
tổn thương vùng trung ương nhưng không tìm được nguyên
nhân.
Trẻ có biểu hiện dậy thì sớm, cha mẹ cần cho trẻ đi khám để
có biện pháp điều trị kịp thời. (Ảnh minh hoạ).
Vì đâu trẻ dậy thì sớm?
Bệnh dậy thì sớm có rất nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân
có thể được gọi là ngoại biên như khối u buồng trứng, u tinh
hoàn, u hoặc tăng sinh tuyến thượng thận. Nguyên nhân
trung ương có thể là u não, hoặc do quá trình xạ trị, phẫu
thuật trước đó gây nên, hoặc sau nhiễm trùng hệ thần kinh.
Ngoài ra, còn có dậy thì sớm chưa xác định được nguyên
nhân, còn gọi là vô căn, cũng được xếp trong nhóm do
nguyên nhân trung ương.
Ngoài ra, cũng đã có những
cảnh báo về các sản phẩm bình nhựa
đựng sữa, núm vú nhựa, bao bì thức
ăn, đồ chơi trẻ em... nếu chứa dẫn chất
phtalat (gồm nhiều chất hữu cơ như
monobutyl phtalat (MBP), dibutyl
phtalat (DBP), benzylbutyl phtalat
(BZBP), diethylhexyl phtalat (DEHP)…)
cũng có thể gây dậy thì sớm ở trẻ. Khi
dùng các sản phẩm trên, những chất
này sẽ qua đường tiêu hoá và làm xáo
trộn nội tiết, khiến trẻ bị dậy thì sớm.
Biến chứng cũng không ít
Thông thường, trẻ được xem là dậy thì sớm khi xuất hiện
các dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi (bé gái) và trước 9 tuổi (bé
trai). Bệnh cần được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, do
các sụn tăng trưởng tăng hoạt động, trẻ sẽ phát triển rất
nhanh nhưng sẽ sớm ngừng tăng trưởng. Đây cũng là lý do
làm cho trẻ bị lùn sau này.
Bên cạnh những biến chứng nặng do nguyên nhân gây ra
như trong bệnh cảnh khối u ở não, u buồng trứng, u tuyến
thượng thận…, trẻ còn có thể bị ức chế tâm lý do các bất
Tuy có s
ự phát triển
s
ớm về thể chất,
nhưng trẻ chưa đ
ủ
lý trí để nhận biết v
à
ý thức được nh
ững
hành đ
ộng quấy rối,
nên có th
ể bị lạm
dụng tình d
ục. Trẻ
gái có nguy cơ
mang thai mà cha
mẹ, ngư
không hề hay biết.
thường xảy ra ở lứa tuổi mà trẻ cùng lứa không có như
ngực to, có kinh sớm, xuất hiện lông ở mu, nách, giọng nói
bị vỡ (trẻ trai)… Trẻ có thể lo lắng, rụt rè do bị tách biệt, cô
lập bởi bạn bè. Tuy có sự phát triển sớm về thể chất, nhưng
trẻ chưa đủ lý trí để nhận biết và ý thức được những hành
động quấy rối, nên có thể bị lạm dụng tình dục. Trẻ gái có
nguy cơ mang thai mà cha mẹ, người lớn không hề hay biết.
Điều trị nguyên nhân là chủ yếu
Chữa trị cho một đứa trẻ bị dậy thì sớm phụ thuộc vào
nguyên nhân gây nên. Các bác sĩ sẽ tiến hành làm xét
nghiệm để chẩn đoán nguyên nhân, từ đó đưa ra cách điều
trị. Cần xem xét từng trường hợp một.
Đặc biệt, đối với những trường hợp do nguyên nhân trung
ương, thì có thể dùng thuốc LH – RHa làm chậm quá trình
dậy thì của trẻ. Thuốc LH - RHa cần có chỉ định của các bác
sĩ chuyên khoa. Không nên lạm dụng thuốc khi không theo
đúng chỉ định, do các biến chứng có thể xảy ra sau này.
Việc xác định bệnh, cũng như quyết định điều trị cần được
cân nhắc kỹ lưỡng.